Giá NdPr ngoài Trung Quốc tăng 23%, cổ phiếu đất hiếm vẫn giảm trung bình 28%

Giá oxit neodymium-praseodymium (NdPr) bên ngoài Trung Quốc đã tăng 23% từ đầu năm đến nay. Trong cùng kỳ, giá cổ phiếu của các công ty khai thác đất hiếm nằm trong danh mục theo dõi của Canaccord lại giảm trung bình 28%. Nhóm khoáng sản thiết yếu của Canaccord đã công bố một báo cáo phân tích sự chênh lệch này.

Reg Spencer, người đứng đầu nhóm khoáng sản thiết yếu của Canaccord, đặt tên báo cáo là 'Rare Earths: Equity disconnect from strong market fundamentals' (Đất hiếm: Cổ phiếu tách biệt khỏi nền tảng thị trường vững mạnh). Theo thống kê của Canaccord, giá cổ phiếu các công ty phát triển đất hiếm trong danh mục theo dõi cũng giảm trung bình 17%. Báo cáo nhận định diễn biến giá cổ phiếu gần đây dường như chịu ảnh hưởng nhiều hơn từ các yếu tố vĩ mô toàn cầu so với nền tảng thực tế của thị trường đất hiếm.

Một bài bình luận trên Oilprice tóm lại rằng hàng hóa đang diễn biến như 'tài sản chiến lược', trong khi cổ phiếu lại bị bán ra như tài sản rủi ro cần né tránh. Bài viết chỉ ra rằng Trung Quốc vẫn nắm quyền kiểm soát nguồn cung đất hiếm, và cuộc gặp gần đây giữa Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình (Xi Jinping) cũng không làm suy giảm ảnh hưởng đó.

Xét theo từng cổ phiếu, các công ty khai thác như Lynas, MP Materials(MP), USA Rare Earth(USAR), Iluka đều giảm so với đầu năm. Hai doanh nghiệp Trung Quốc là China Northern Rare Earth và Shenghe cũng trong tình trạng tương tự. Bài viết cho biết quỹ ETF đất hiếm REMX đã giảm từ mức trên 100 USD tại đỉnh tháng 5 xuống còn khoảng cuối 50 USD.

Bộ Quốc phòng Mỹ đã ấn định mức giá sàn 110 USD/kg cho NdPr vào tháng 8 năm ngoái. Bài viết lý giải đây là dấu hiệu cho thấy Washington đang chuyển từ giai đoạn hỗ trợ tài chính cho chuỗi cung ứng phương Tây sang giai đoạn trực tiếp nâng đỡ tính kinh tế của hoạt động sản xuất. Trong danh sách giá sàn mà Canaccord tổng hợp, NdPr của MP Materials ở mức 110 USD/kg, dysprosium của USA Rare Earth ở mức 575 USD/kg và terbium ở mức 2.050 USD/kg.

Biến động giá tại Trung Quốc đã giảm bớt. Trung Quốc từng dùng hạn ngạch xuất khẩu, thay đổi chính sách và gần đây là biện pháp kiểm soát xuất khẩu để kéo giá NdPr từ khoảng 175 USD/kg xuống quanh mức 50 USD/kg, rồi sau đó đưa giá trở lại. Canaccord đánh giá trong 10 tháng qua, giá tại Trung Quốc đã bắt đầu bình thường hóa về quanh mức giá sàn 110 USD/kg. Tuy vậy, bài viết chỉ ra rằng mức giá trị mà nhà đầu tư gán cho các dự án này vẫn thấp hơn so với tháng 1.

Khoảng cách giá giữa phương Tây và Trung Quốc càng lớn hơn ở nhóm đất hiếm nặng. Theo bảng giá của Canaccord, dysprosium tại thị trường Rotterdam có giá khoảng 1.074 USD/kg, cao hơn mức 227 USD/kg tại Trung Quốc. Terbium ở mức 4.594 USD/kg, cao hơn mức 983 USD/kg tại Trung Quốc. Bài viết cho biết người mua ở phương Tây đang phải trả cao gấp 5 đến 346 lần giá tại Trung Quốc đối với các nguyên tố đất hiếm nặng. Trong báo cáo lần này, Canaccord lần đầu tiên bổ sung dự báo giá cho yttrium, gadolinium và samarium.

Tình trạng thiếu hụt cung đã xuất hiện trước tiên tại Nhật Bản. Financial Times đưa tin chính phủ Nhật Bản đã đề nghị hợp tác khẩn cấp với chính phủ Mỹ và các doanh nghiệp toàn cầu để giải quyết cuộc khủng hoảng yttrium, đồng thời cảnh báo nguy cơ thiếu hụt nghiêm trọng vào cuối năm. Một quan chức Nhật Bản cho biết "lượng dự trữ đang sụt giảm nhanh chóng".

Canaccord đặt câu hỏi vì sao giá cổ phiếu lại kém đi từ đầu năm đến nay dù nền tảng cơ bản vững mạnh, dựa trên các hoạt động mua bán - sáp nhập gần đây, sự hỗ trợ trực tiếp từ chính phủ, tình trạng thiếu cung tại phương Tây và việc giá NdPr ngoài Trung Quốc tăng lên. Động thái của Mỹ nhằm xây dựng chuỗi cung ứng đất hiếm bên ngoài Trung Quốc trước đó cũng từng thể hiện qua việc Mỹ xây dựng cấu trúc cung ứng trị giá 1,55 tỷ USD xoay quanh mỏ Serra Verde tại Brazil.