Ngoại trưởng Rubio: Thỏa thuận thương mại với Ấn Độ 'không thể gần hơn', thuế 18% vẫn chưa ngã ngũ

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio (Marco Rubio) cho biết thỏa thuận thương mại với Ấn Độ đang ở giai đoạn cuối. Phát biểu với các phóng viên tại Mumbai hôm 20 (giờ địa phương), ông nói: "Rất gần rồi. Chỉ còn thiếu chữ ký vào văn bản thỏa thuận, không thể gần hơn thế được nữa."

Ông Rubio nói thêm: "Chỉ còn một số ít hạng mục cần hoàn tất nên tôi cho rằng thỏa thuận sẽ sớm được chốt." Ông không nêu cụ thể đó là những hạng mục nào. Hãng thông tấn AP là nơi đưa tin về phát biểu này.

Cùng ngày, ông Rubio hội đàm với Ngoại trưởng Ấn Độ Subrahmanyam Jaishankar (Subrahmanyam Jaishankar) tại Mumbai. Ông Jaishankar cho biết hai bên đã bàn về các phương án tăng cường quan hệ song phương trong lĩnh vực thương mại, năng lượng, công nghệ, quốc phòng, cũng như tình hình khu vực. Hai ngoại trưởng còn có cuộc gặp ba bên với Ngoại trưởng Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) Abdullah bin Zayed Al Nahyan (Abdullah bin Zayed Al Nahyan), người đang thăm Ấn Độ. Tại đây, ông Rubio cho biết các bên đã thảo luận về 'an ninh năng lượng khu vực' và các ưu tiên kinh tế chung.

Bối cảnh của câu chuyện khá dài. Tháng 8/2025, đàm phán thương mại đổ vỡ, Mỹ áp mức thuế tối đa 50% lên phần lớn hàng hóa Ấn Độ. Theo khuôn khổ hai nước thống nhất hồi tháng 2 năm nay, thuế suất đã giảm xuống 18%, nhưng các cuộc đàm phán sau đó rơi vào bế tắc.

Ngay trong chính phủ Ấn Độ, nhận định cũng chưa đồng nhất. Bộ trưởng Tài chính Nirmala Sitharaman (Nirmala Sitharaman) hồi đầu tháng này nói đàm phán đã bước vào giai đoạn 'chững lại'. Ngược lại, Bộ trưởng Thương mại và Công nghiệp Piyush Goyal (Piyush Goyal) tuần trước cho biết giai đoạn đầu của thỏa thuận thương mại đang ở chặng cuối. Phía Ấn Độ giữ lập trường rằng mức thuế cuối cùng phải ngang với các nước sản xuất cạnh tranh như Việt Nam.

Việc đàm phán vướng mắc không chỉ do thuế quan của Mỹ mà còn liên quan đến việc Ấn Độ mua dầu thô Nga. Sau khi chiến tranh Ukraine bùng nổ vào tháng 2/2022, New Delhi mua dầu Nga giá chiết khấu, khiến quan hệ với Washington nhiều lần căng thẳng. Chính phủ Ấn Độ khẳng định sẽ tăng nhập khẩu năng lượng, trong đó có dầu khí Mỹ, đa dạng hóa nguồn cung để giữ ổn định thị trường và giảm áp lực giá.

Trước khi lên đường, hôm 17 tại Mỹ, ông Rubio nói với các phóng viên rằng Ấn Độ đã chủ động đa dạng hóa nguồn năng lượng nhưng vẫn nhập một lượng đáng kể từ Nga. Ông giải thích: "Vì khó có thể đổi hướng chỉ sau một đêm", đồng thời đánh giá Ấn Độ là "đồng minh và đối tác quan trọng của Mỹ". Dù còn bất đồng, hai nước vẫn mở rộng hợp tác quốc phòng và công nghệ, còn Mỹ coi Ấn Độ là trụ cột then chốt để kiềm chế Trung Quốc ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Trước chuyến thăm Ấn Độ, ông Rubio đã đến Uzbekistan để bàn về việc tăng cường thương mại và quan hệ với Trung Á. Đây là lần thứ hai ông thăm Ấn Độ trong năm nay, sau chuyến đi hồi tháng 5.

AP cho biết ông Rubio dự kiến ngày 21 sẽ đến khu liên hợp lọc dầu ở Jamnagar, bang Gujarat, để gặp gỡ giới doanh nghiệp. Đây là khu lọc dầu lớn nhất thế giới do Reliance Industries, tập đoàn của tỷ phú Ấn Độ Mukesh Ambani (Mukesh Ambani), vận hành. Hồi tháng 3, Tổng thống Donald Trump đã công bố công ty này sẽ đầu tư 300 tỷ USD (khoảng 399 nghìn tỷ won) để xây cơ sở lọc dầu tại Brownsville, bang Texas, Mỹ.