CPC vận chuyển 70,5 triệu tấn dầu năm 2025, phần lớn là dầu Kazakhstan

Đường ống Caspian Pipeline Consortium (CPC) vận chuyển 70,5 triệu tấn dầu thô trong năm 2025, trong đó dầu Kazakhstan chiếm 63,8 triệu tấn. Dù xuất hiện cáo buộc dầu Nga và Iran bị “rửa nguồn gốc”, riêng số liệu vận chuyển của CPC không thể chứng minh việc pha trộn dầu hay né tránh lệnh trừng phạt.

OilPrice.com dẫn lời một quan chức an ninh năng lượng Liên minh châu Âu (EU) giấu tên cho rằng dầu Nga và Iran được trộn vào dầu CPC Blend rồi đưa sang châu Âu, còn tiền thu từ dầu Iran được dùng để Nga cung cấp vật tư quân sự cho Iran. Đây là cáo buộc riêng, không nằm trong số liệu thống kê công khai.

Theo số liệu chính phủ Kazakhstan công bố vào tháng 1/2026, CPC vận chuyển tổng cộng 70,5 triệu tấn dầu trong năm 2025, gồm 63,8 triệu tấn dầu Kazakhstan. Dữ liệu CPC năm 2024 ghi nhận 63.009.481 tấn được bốc lên tại cảng biển. Hai số liệu khác năm và khác hạng mục thống kê nên khó so sánh trực tiếp, đồng thời không cho biết dầu có bị pha trộn hay không.

CPC là đường ống vận chuyển dầu từ các mỏ ở miền tây Kazakhstan qua Nga đến Novorossiysk bên bờ Biển Đen. Nhà vận hành cho biết các mỏ miền tây Kazakhstan là nguồn cung chính, đồng thời đường ống cũng vận chuyển dầu của các nhà sản xuất Nga. Việc tuyến ống đi qua lãnh thổ Nga hoặc vận chuyển dầu Nga tự thân không chứng minh có hành vi né tránh lệnh trừng phạt.

Các biện pháp của EU dự kiến áp dụng trong năm 2027 cần được phân biệt theo mặt hàng dầu và khí đốt. Quy định 2026/261 đặt ra lộ trình chấm dứt nhập khẩu khí đốt Nga và chuẩn bị chấm dứt dần nhập khẩu dầu Nga. Ủy ban châu Âu cho biết lệnh cấm nhập khẩu theo các hợp đồng dài hạn LNG của Nga sẽ có hiệu lực từ ngày 1/1/2027.

Kazakhstan cũng đang thúc đẩy tăng vận chuyển qua đường ống Baku–Tbilisi–Ceyhan (BTC) nhằm giảm phụ thuộc vào tuyến xuất khẩu đi qua Nga. Trong cuộc phỏng vấn với S&P Global Energy ngày 1/10, Daulet Arykbayev, Giám đốc phụ trách vận chuyển và lọc dầu thuộc Bộ Năng lượng Kazakhstan, đề cập khả năng nâng công suất dài hạn lên 7 triệu tấn mỗi năm. Lượng dầu thực tế vận chuyển qua BTC trong năm 2025 là 1,2 triệu tấn.

Kế hoạch tăng vận chuyển qua BTC liên quan đến hoạt động thương mại đối với dầu Kazakhstan. Kế hoạch này không phải bằng chứng cho cáo buộc dầu Nga hoặc Iran được đưa đi qua tuyến khác để né tránh lệnh trừng phạt.