SPR dự trữ 283 triệu thùng dầu, năng lực xả khẩn cấp không thể đánh giá chỉ bằng tồn kho

Dự trữ dầu mỏ chiến lược của Mỹ (SPR) có 283 triệu thùng vào cuối tháng 9/2026, tương đương khoảng 40% sức chứa. Tuy nhiên, chỉ dựa vào lượng tồn kho thì khó đánh giá khả năng cung ứng thực tế trong tình huống khẩn cấp.

Bộ Năng lượng Mỹ (DOE) ghi nhận tồn kho ở mức 283 triệu thùng tính đến ngày 30/9/2026, trong khi sức chứa là 714 triệu thùng. Dầu thô được lưu trữ trong các hang muối dưới lòng đất tại Texas và Louisiana.

Khi dầu được rút ra, nước muối sẽ tràn vào khoảng trống. Vì vậy, tốc độ xuất dầu dự trữ còn phụ thuộc vào tình trạng các hang chứa và điều kiện vận hành của thiết bị như máy bơm, đường ống, chứ không chỉ lượng dầu hiện có.

SPR cũng không có một mức tồn kho tối thiểu duy nhất. Mức khoảng 70 triệu thùng do DOE đưa ra là ngưỡng để quản lý an toàn các hang chứa, không phải tiêu chuẩn chính thức khiến hoạt động xả dầu khẩn cấp tự động dừng lại.

Siddharth Misra, giáo sư kỹ thuật dầu khí tại Đại học Texas A&M, đánh giá mức sàn vận hành thực tế vào khoảng 250–300 triệu thùng. Đây là đánh giá kỹ thuật của chuyên gia, không phải ngưỡng do chính phủ quy định.

Khảo sát trong ngành cũng cho thấy các ý kiến khác nhau về mức tồn kho tối thiểu phù hợp. Trong số người trả lời khảo sát của Ngân hàng Dự trữ Liên bang Dallas, 31% chọn mức 100–150 triệu thùng, còn 19% chọn 250–300 triệu thùng. Các câu trả lời trải từ dưới 50 triệu thùng đến 300 triệu thùng.

Tồn kho hiện tại nằm trong khoảng mà ông Misra đưa ra. Tuy nhiên, chỉ riêng phép so sánh này chưa đủ để kết luận năng lực xả dầu dự trữ đã suy giảm.

Một nguyên nhân khiến tồn kho giảm là đợt xả dầu quy mô lớn năm 2022. Cơ quan Kiểm toán Chính phủ Mỹ (GAO) ghi nhận việc xả 180 triệu thùng sau khi Nga đưa quân vào Ukraine là đợt rút dầu liên tục lớn nhất tính đến thời điểm đó.

DOE đã xuất trung bình 1 triệu thùng mỗi ngày trong khoảng sáu tháng. GAO cho biết quá trình này cần bảo trì thiết bị và điều phối hậu cần; cơ quan này cũng chỉ ra Quốc hội chưa xác định mục tiêu tồn kho dài hạn và DOE không có kế hoạch dài hạn.

Đợt xả dầu năm 2026 đang được thực hiện theo hình thức trao đổi, trong đó dầu được cho mượn trước và lượng bổ sung sẽ được hoàn trả sau. DOE cho biết Mỹ tham gia kế hoạch cung ứng 400 triệu thùng do các thành viên Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) thúc đẩy để ứng phó gián đoạn nguồn cung do chiến tranh Iran, với phần đóng góp của Mỹ là 172 triệu thùng.

Ngày 29/9, DOE thông báo đấu thầu trao đổi thêm tối đa 40 triệu thùng. Trong năm đợt đấu thầu trước, hơn 133 triệu thùng đã được ký hợp đồng. Lịch giao dầu trong đợt này được đưa ra vào tháng 11–12/2026.

DOE cho biết trong các hợp đồng trao đổi trước đó, lượng dầu hoàn trả dự kiến cao hơn trung bình 25% so với lượng dầu đã cho mượn. Cơ chế này giúp hạn chế việc lượng dầu xả ra bị mất vĩnh viễn, nhưng tồn kho chỉ phục hồi khi dầu theo hợp đồng được hoàn trả trên thực tế.

Để đánh giá khả năng ứng phó của SPR, cần xem xét cùng lúc lượng tồn kho, tình trạng cơ sở vật chất, tốc độ rút dầu và lịch giao, hoàn trả lượng dầu trao đổi. DOE dự kiến giao lượng dầu trong đợt đấu thầu mới vào tháng 11–12/2026.

SPR là lượng dầu thô do chính phủ Mỹ nắm giữ để ứng phó với gián đoạn nguồn cung. Theo cơ chế trao đổi, doanh nghiệp nhận dầu trước và hoàn trả sau theo hợp đồng, kèm thêm lượng dầu bổ sung.