Lợi suất trái phiếu dài hạn Anh vượt các nước G7 từ năm 2022

Từ năm 2022, lợi suất trái phiếu chính phủ Anh, hay gilt, chủ yếu ở các kỳ hạn dài đã cao hơn các nước G7 khác. Andy Haldane, cựu kinh tế trưởng Ngân hàng Trung ương Anh, kêu gọi chính phủ khôi phục niềm tin tài khóa trong ngân sách tháng 10.

Trong cuộc phỏng vấn với CNBC ngày 6, Haldane nói tài chính công của Anh đang “đi trên lớp băng mỏng”. Ông cho rằng chính phủ cần cho thị trường thấy quyết tâm và khả năng kiểm soát chi tiêu. Ông từng là thành viên Ủy ban Chính sách Tiền tệ của Ngân hàng Trung ương Anh đến năm 2021.

Khi lợi suất gilt tăng, chi phí vay mới của chính phủ cũng tăng. Trong báo cáo tháng 7/2026, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) phân tích rằng lợi suất trái phiếu dài hạn của Anh duy trì trên mức của G7; phần bù kỳ hạn tăng cao đã góp phần đẩy lợi suất lên. Phần bù kỳ hạn là khoản bù thêm mà nhà đầu tư yêu cầu khi nắm giữ trái phiếu dài hạn.

IMF cũng lưu ý rằng sự thay đổi trong cơ cấu nhà đầu tư và các yếu tố trong nước có thể đã ảnh hưởng đến diễn biến lợi suất. Báo cáo đồng thời nêu lạm phát tiêu dùng của Anh trong tháng 3/2026 cao nhất G7. Lợi suất dài hạn chịu tác động của nhiều yếu tố, gồm kỳ vọng về lãi suất ngắn hạn trong tương lai và phần bù kỳ hạn.

Văn phòng Trách nhiệm Ngân sách Anh (OBR) cho biết trong triển vọng tài khóa dài hạn công bố tháng 7 rằng nợ công có thể đi theo quỹ đạo không bền vững về dài hạn trong phần lớn các kịch bản. Tuy nhiên, OBR nhấn mạnh đây không phải dự báo về mức nợ trong thập niên 2070 và các giả định còn nhiều bất định.

Những phân tích này cho thấy khó có thể giải thích đà tăng lợi suất chỉ bằng vấn đề tài khóa. Yêu cầu kiểm soát chi tiêu của Haldane là một trong những cảnh báo từ thị trường; IMF đồng thời xem xét phần bù kỳ hạn, cơ cấu nhà đầu tư, các yếu tố trong nước và lạm phát.

Bộ trưởng Tài chính Anh John Healy cho biết chính phủ sẽ tuân thủ các quy tắc tài khóa và tạo dư địa ứng phó với bất ổn. Chính phủ cũng xác định giảm áp lực chi phí sinh hoạt và tăng chi tiêu quốc phòng là những ưu tiên. Cách điều chỉnh thu và chi sẽ là vấn đề trọng tâm trong ngân sách.

Haldane đánh giá việc chính phủ dự định chấm dứt cơ chế “triple lock” đối với lương hưu là bước đi đầu tiên tích cực, nhưng cho rằng chi tiêu phúc lợi là vấn đề nhạy cảm với cả giới chính trị lẫn thị trường trái phiếu. Cơ chế triple lock tăng lương hưu nhà nước theo mức cao nhất trong ba tiêu chí: lạm phát, tăng trưởng tiền lương bình quân hoặc 2,5%. Ngân sách mùa thu của Anh dự kiến được công bố ngày 28 tháng 10.