Dân số EU đạt đỉnh 453,3 triệu người vào năm 2029, Mỹ chịu tác động từ nhập cư

Dân số Liên minh châu Âu (EU) dự kiến đạt đỉnh 453,3 triệu người vào năm 2029, sau đó giảm trong dài hạn. Tình trạng già hóa có thể làm giảm nguồn cung lao động và tăng chi phí lương hưu, chăm sóc, gây sức ép lên kinh tế và ngân sách công trước cả khi dân số bắt đầu đi xuống.

Ủy ban châu Âu dự báo dân số EU sẽ đạt đỉnh vào năm 2029 rồi giảm trong dài hạn. Theo ước tính của Cục Thống kê Dân số Mỹ, dân số Mỹ sẽ đạt đỉnh vào năm 2080 trong kịch bản cơ sở, nhưng mốc này sẽ đến sớm hơn, vào năm 2043, nếu nhập cư ở mức thấp. CNBC đưa tin rằng nếu không tính tác động của nhập cư, dân số Mỹ đã bắt đầu giảm.

Moody’s nhận định áp lực tài khóa do già hóa có thể xuất hiện trước thời điểm dân số đạt đỉnh. Tại các nền kinh tế G7, hiện có khoảng 3 người trong độ tuổi lao động trên mỗi người từ 65 tuổi trở lên; tỷ lệ này dự kiến giảm còn khoảng 2 người vào năm 2050. Moody’s cho rằng thay đổi này sẽ gia tăng sức ép lên tăng trưởng kinh tế, ngân sách công và hệ thống y tế.

Trong cuộc phỏng vấn với CNBC, Olivier Chemla, Phó chủ tịch phụ trách chiến lược tín dụng và xếp hạng tại Moody’s, cho biết già hóa có thể làm tăng trưởng chậm lại, kéo chi phí lương hưu và chăm sóc đi lên, đồng thời làm thay đổi nhu cầu tiêu dùng. Ông cũng nói lãi suất thực và lợi suất trái phiếu chính phủ có thể chịu ảnh hưởng từ biến động cơ cấu dân số.

Trong báo cáo công bố tuần trước, Moody’s cho biết số lượng người lao động, hộ gia đình và người tiêu dùng giảm có thể làm suy yếu cả năng lực sản xuất lẫn nhu cầu. Theo phân tích của tổ chức này, các quốc gia sẽ phải dựa nhiều hơn vào năng suất để duy trì tăng trưởng.

Moody’s nhận định trí tuệ nhân tạo (AI) và cải thiện năng suất có thể bù đắp một phần tình trạng lực lượng lao động thu hẹp, nhưng khả năng này có giới hạn. Chemla cho biết AI và robot có thể hỗ trợ năng lực cung ứng tại nhà máy và trong ngành dịch vụ, nhưng không thể thay thế hoạt động tiêu dùng. Nguồn cung lao động được bổ sung vẫn không lấp đầy khoảng trống ở phía cầu.

Già hóa dân số không chỉ diễn ra ở châu Âu và Mỹ. Theo báo cáo của Moody’s, tỷ trọng người từ 65 tuổi trở lên tại Trung Quốc đã tăng gấp đôi trong 20 năm qua, từ 7% lên 14%. Brazil, Thái Lan và Thổ Nhĩ Kỳ cũng đang đi theo xu hướng tương tự.

Moody’s lưu ý các quốc gia này phải gánh chi phí liên quan đến già hóa khi mức thu nhập còn thấp hơn so với các nền kinh tế phát triển đã trải qua quá trình này trước đó. Tại châu Âu, sự thay đổi cơ cấu dân số tương tự diễn ra trong nhiều thập kỷ.