Euro kỹ thuật số: thí điểm 12 tháng từ nửa cuối năm 2027

Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) sẽ triển khai chương trình thí điểm euro kỹ thuật số trong 12 tháng, bắt đầu từ nửa cuối năm 2027. ECB đặt mục tiêu phát hành lần đầu vào năm 2029, với điều kiện luật liên quan phải được thông qua trong năm 2026.

Chương trình sẽ có sự tham gia của 36 nhà cung cấp dịch vụ thanh toán trong khu vực euro, một số đơn vị chấp nhận thanh toán, cùng nhân viên của ECB và các ngân hàng trung ương thuộc khu vực euro. Công nghệ và tính thuận tiện của euro kỹ thuật số sẽ được kiểm tra trong các tình huống sử dụng thực tế, gồm thanh toán trực tuyến, thanh toán trực tiếp và chuyển tiền giữa các cá nhân.

Đây là bước tiếp theo trong quá trình ECB chuẩn bị cho chương trình thí điểm euro kỹ thuật số. Mục tiêu là xác định liệu đồng tiền này có thể hoạt động như một phương thức thanh toán cho người tiêu dùng và đơn vị chấp nhận thanh toán hay không.

Euro kỹ thuật số hướng tới trở thành một phương thức thanh toán công cộng, giúp châu Âu giảm phụ thuộc vào các mạng lưới thẻ của Mỹ và các phương thức thanh toán tư nhân tại từng quốc gia. ECB cho biết gần hai phần ba thanh toán bằng thẻ trong khu vực euro được xử lý thông qua các mạng lưới thanh toán quốc tế ngoài châu Âu. ECB lưu ý con số này có phạm vi thống kê khác với thị phần chỉ tính riêng Visa và Mastercard.

Piero Cipollone, thành viên Ban điều hành Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB), nói: “Chúng ta cần đặt câu hỏi liệu châu Âu có đang phụ thuộc quá mức vào các cơ sở hạ tầng và giải pháp thanh toán ngoài châu Âu hay không”. Ông cho biết euro kỹ thuật số sẽ bổ sung cho tiền mặt và các phương thức thanh toán tư nhân hiện có, thay vì thay thế chúng.

Hiện châu Âu có các phương thức thanh toán riêng theo từng quốc gia như iDEAL của Hà Lan, Bizum của Tây Ban Nha và BLIK của Ba Lan. Tuy nhiên, các dịch vụ này chưa hoạt động thống nhất trên toàn khu vực euro.

ECB cho biết 15 trong số 21 quốc gia thuộc khu vực euro chưa có phương thức thanh toán kỹ thuật số nội địa có ý nghĩa trong thanh toán bán lẻ. Hiện cũng chưa có phương thức thanh toán điện tử nào bao phủ toàn bộ khu vực euro.

Chi phí phát triển cũng là một vấn đề đáng chú ý. ECB ước tính chi phí phát triển euro kỹ thuật số trước lần phát hành đầu tiên vào khoảng 1,3 tỷ euro, trong khi chi phí vận hành hằng năm sau khi phát hành dự kiến khoảng 320 triệu euro.

ECB hoặc Eurosystem sẽ không trực tiếp thu phí giao dịch. ECB cho biết chi phí hạ tầng sẽ được xử lý như một khoản chi phí hàng hóa công, tương tự chi phí phát hành tiền mặt.

Gánh nặng đầu tư đối với ngành ngân hàng châu Âu vẫn còn. ECB ước tính các ngân hàng châu Âu sẽ phải đầu tư 4-5,8 tỷ euro trong 4 năm để triển khai euro kỹ thuật số, tương đương khoảng 3,4% ngân sách công nghệ thông tin hằng năm của các ngân hàng lớn.

Ủy ban Kinh tế và Tiền tệ của Nghị viện châu Âu đã thông qua lập trường về dự luật thiết lập euro kỹ thuật số vào tháng 6 năm 2026, với 43 phiếu thuận, 14 phiếu chống và 1 phiếu trắng. Tuy nhiên, việc ủy ban thông qua lập trường không đồng nghĩa luật cuối cùng đã được ban hành.

Hội đồng EU đã xác định lập trường đàm phán liên quan đến euro kỹ thuật số vào tháng 12 năm 2025. Nghĩa vụ chấp nhận thanh toán đối với đơn vị bán hàng và nghĩa vụ phân phối đối với ngân hàng đã được đưa vào dự luật, nhưng chưa trở thành quy định pháp luật cuối cùng.

Việc người tiêu dùng và đơn vị chấp nhận thanh toán có thực sự sử dụng euro kỹ thuật số thay cho thẻ hiện có hoặc ví điện tử tư nhân hay không vẫn chưa được quyết định. Chi phí mà ngân hàng và đơn vị bán hàng phải chịu, quyền riêng tư, hạn mức nắm giữ và các biện pháp bảo đảm ổn định tài chính sẽ tiếp tục được thảo luận trong quá trình lập pháp.

Euro kỹ thuật số không phải là tiền mã hóa hay stablecoin, mà là hình thức kỹ thuật số của tiền ngân hàng trung ương do ECB phát hành. Vì vậy, trọng tâm của chương trình thí điểm là kiểm tra khả năng vận hành và công nghệ của hạ tầng thanh toán công cộng, thay vì hình thành giá cho một tài sản đầu tư.

Lịch chuẩn bị cho lần phát hành đầu tiên vào năm 2029 có thể được điều chỉnh sau khi luật được thông qua. ECB dự kiến kiểm tra mức độ sẵn sàng về công nghệ và vận hành thông qua chương trình thí điểm bắt đầu từ nửa cuối năm 2027, sau đó quyết định việc phát hành dựa trên tiến trình thông qua luật.