Pix-TIPS: ECB và Brazil bắt đầu xem xét kết nối

Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) và Ngân hàng Trung ương Brazil (BCB) đã bắt đầu xem xét khả năng kết nối mạng thanh toán tức thời Pix của Brazil với hạ tầng thanh toán TIPS của Eurosystem.

Hai cơ quan cho biết ngày 24 rằng sẽ đánh giá các yêu cầu về kỹ thuật, vận hành, pháp lý và tính khả thi kinh doanh liên quan đến việc kết nối hai mạng thanh toán. Đây mới là bước nghiên cứu khả thi, chưa phải quyết định triển khai dịch vụ thực tế hay vận hành thí điểm. BCB cho rằng việc kết nối có thể giúp thanh toán xuyên biên giới giữa khu vực đồng euro và Brazil nhanh hơn, hiệu quả hơn và ít tốn kém hơn, xét đến các dòng chảy kinh tế và tài chính giữa hai bên.

Pix là mạng thanh toán tức thời của Brazil, còn TIPS là dịch vụ quyết toán thanh toán tức thời của Eurosystem. TIPS hỗ trợ 23 quốc gia dựa trên ba đồng tiền gồm euro, kroner Đan Mạch và krona Thụy Điển. Đây là hạ tầng để các tổ chức tài chính và nhà cung cấp dịch vụ thanh toán xử lý giao dịch theo thời gian thực, không phải một ứng dụng thanh toán duy nhất dành cho người tiêu dùng.

ECB cho biết TIPS hỗ trợ thanh toán bằng tiền ngân hàng trung ương 24 giờ mỗi ngày. Vì vậy, ngay cả khi hai hệ thống được kết nối, điều đó cũng không tự động tạo ra một cấu trúc cho phép người tiêu dùng thanh toán ngay trên cùng một ứng dụng.

Động thái này phù hợp với định hướng kết nối các mạng thanh toán trong lộ trình thanh toán xuyên biên giới của G20. ECB cho rằng việc kết nối có thể giảm các khâu trung gian giữa ngân hàng, qua đó rút ngắn thời gian xử lý và giảm chi phí.

Tuy nhiên, phương thức sử dụng thực tế, các tổ chức tài chính tham gia, cơ chế đổi và quyết toán ngoại tệ cùng biểu phí vẫn cần được thảo luận riêng. Cơ chế đổi và quyết toán theo thời gian thực giữa đồng real Brazil và euro cũng chưa được công bố.

ECB cũng đang xem xét khả năng kết nối TIPS với UPI của Ấn Độ, SIC-IP của Thụy Sĩ và Nexus Global Payments do Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS) dẫn dắt. Do tiêu chuẩn kỹ thuật và đơn vị vận hành khác nhau, phương thức kết nối cần được thiết kế riêng cho từng mạng thanh toán.

Tài liệu của ECB phân loại việc kết nối với Pix là giai đoạn khảo sát trước, kéo dài từ tháng 6 năm 2025 đến tháng 9 năm 2026. Giai đoạn thăm dò và giai đoạn triển khai vẫn chưa bắt đầu.

Báo cáo kinh tế của ECB cũng dẫn một nghiên cứu cho rằng kết nối các mạng thanh toán tức thời có thể giúp thương mại song phương tăng trung bình khoảng 4%. Đây là kết quả phân tích nhiều trường hợp kết nối mạng thanh toán, không phải mức tác động được xác định cho riêng Pix và TIPS.

Trọng tâm của việc kết nối mạng thanh toán là đơn giản hóa đường đi của dòng tiền. Thanh toán xuyên biên giới thường liên quan đến nhiều tổ chức tài chính và khâu trung gian. Khi cấu trúc kết nối được thiết lập, phương thức xác nhận thanh toán và quyết toán tiền có thể thay đổi.

Tuy nhiên, việc các mạng thanh toán được kết nối không tự quyết định mức giảm phí hay tốc độ thanh toán. Phạm vi tổ chức tài chính tham gia, phương thức áp dụng tỷ giá, thời gian vận hành và quy trình hủy giao dịch, xử lý tranh chấp cũng phải được xác định trước khi hình thành điều kiện sử dụng thực tế.

ECB cho biết khoảng 1/5 các tuyến thanh toán bán lẻ quốc tế đang vượt mức 3%, là ngưỡng tối đa trong lộ trình của G20. Mục tiêu dài hạn là đưa chi phí trung bình của thanh toán quốc tế xuống dưới 1%.

Vấn đề này nối tiếp các cuộc thảo luận về việc kết nối mạng thanh toán của nhiều quốc gia để mở rộng các tuyến thanh toán chung. Tuy nhiên, nghiên cứu Pix-TIPS tập trung vào khả năng tương tác giữa các hạ tầng thanh toán của ngân hàng trung ương.

Thông báo lần này không đồng nghĩa với việc triển khai thanh toán trực tiếp bằng tài sản mã hóa hay đưa stablecoin vào sử dụng. ECB từng đưa khả năng tương tác giữa hạ tầng thanh toán hiện hữu và tài sản thanh toán được token hóa vào nhóm vấn đề nghiên cứu dài hạn trong một chiến lược thanh toán riêng, nhưng chưa công bố phương án liên kết cụ thể với kết nối Pix-TIPS.

Ngành thanh toán chưa đưa ra phản hồi chính thức về mức giảm phí cụ thể, các tổ chức tài chính tham gia hay phương thức đổi ngoại tệ. Ảnh hưởng đối với các mạng thẻ cũng chưa thể đánh giá do chưa có số liệu phù hợp ở giai đoạn hiện tại.

ECB và BCB dự kiến tiếp tục xem xét các yêu cầu về kỹ thuật, vận hành, pháp lý và tính khả thi kinh doanh. Thời điểm kết nối thực tế, các đồng tiền áp dụng, tổ chức tham gia và biểu phí sẽ được quyết định trong các cuộc thảo luận tiếp theo.