Lạm phát Anh lên 3,8%, cảnh báo lãi suất cao kéo dài gây sức ép kinh tế

Lạm phát tiêu dùng tại Anh vượt mục tiêu 2%, làm dấy lên cảnh báo rằng việc duy trì lãi suất cao quá lâu có thể kìm hãm sản xuất và việc làm. Ngược lại, các cú sốc nguồn cung và việc doanh nghiệp tăng giá có thể khiến lạm phát duy trì ở mức cao trong thời gian dài hơn.

Sarah Breeden (Sarah Breeden), Phó Thống đốc phụ trách ổn định tài chính của Ngân hàng Trung ương Anh, phát biểu tại Trường Kinh doanh Cardiff ngày 30 tháng 9 năm 2025: “Nếu duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt quá lâu, sản lượng và việc làm sẽ phải chịu tổn thất, đồng thời lạm phát có thể giảm xuống dưới mục tiêu”. Bà cho rằng chính sách tiền tệ cần cân bằng giữa kiềm chế lạm phát và bảo vệ tăng trưởng. (Bài phát biểu của Ngân hàng Trung ương Anh)

Lạm phát tiêu dùng của Anh trong tháng 8 năm 2025 đạt 3,8%, cao hơn mục tiêu 2% của Ngân hàng Trung ương Anh. Sarah Breeden dự báo lạm phát tháng 9 có thể tăng lên khoảng 4%, nhưng nhận định đà tăng gần đây chưa cho thấy dấu hiệu rõ ràng về áp lực lạm phát bổ sung.

Các yếu tố bên ngoài như giá thực phẩm, năng lượng và giá do cơ quan quản lý điều chỉnh được xem là nguyên nhân chính khiến lạm phát tăng. Thị trường lao động đã nới lỏng hơn so với năm 2022, trong khi nhu cầu suy yếu, nên khả năng xuất hiện hiệu ứng vòng hai giữa tiền lương và giá cả được đánh giá là hạn chế.

Rủi ro lạm phát không chỉ đi theo một hướng. Những cú sốc nguồn cung mới hoặc việc doanh nghiệp tiếp tục chuyển chi phí sang giá bán có thể khiến lạm phát duy trì ở mức cao lâu hơn dự kiến. Ngược lại, nếu nhu cầu suy yếu đột ngột, lạm phát có thể giảm xuống dưới mục tiêu.

Sarah Breeden cho rằng cần xác định liệu đợt lạm phát hiện nay chỉ là một “cú hích” tạm thời hay đã hình thành một “cao nguyên” kéo dài. Điều này đồng nghĩa với việc phải theo dõi độ bền của đà tăng giá, đồng thời đánh giá tác động của lãi suất lên tăng trưởng và việc làm.

Chính sách tiền tệ của Ngân hàng Trung ương Anh không chỉ phụ thuộc vào diễn biến giá cả mà còn chịu ảnh hưởng từ tiền lương và nhu cầu. Nếu lạm phát tiếp tục vượt mục tiêu, chính sách thắt chặt có thể kéo dài. Tuy nhiên, khi nhu cầu suy yếu, lãi suất cao có thể làm gia tăng nguy cơ giảm tốc kinh tế.

Kỳ vọng lạm phát của các hộ gia đình cũng khiến việc hoạch định chính sách trở nên phức tạp hơn. Theo khảo sát do Ngân hàng Trung ương Anh và Ipsos thực hiện vào tháng 8 năm 2025, mức trung vị trong dự báo lạm phát của các hộ gia đình Anh sau một năm là 3,6%.

Dự báo lạm phát sau 5 năm được ghi nhận ở mức 3,8%. Điều này cho thấy kỳ vọng lạm phát trung và dài hạn của các hộ gia đình vẫn cao hơn mục tiêu của Ngân hàng Trung ương Anh. (Khảo sát nhận thức về lạm phát của Ngân hàng Trung ương Anh và Ipsos)

69% người được hỏi cho rằng kinh tế sẽ yếu đi thay vì mạnh lên nếu giá cả tăng nhanh hơn. Chỉ 6% có quan điểm ngược lại, cho thấy lạm phát tăng đang gây sức ép lên nhận thức của các hộ gia đình về triển vọng kinh tế.

Kỳ vọng lạm phát ở mức cao có thể ảnh hưởng đến quyết định định giá của doanh nghiệp và yêu cầu tiền lương của người lao động. Tuy nhiên, Sarah Breeden cho biết điều kiện thị trường lao động và nhu cầu hiện tại cho thấy khả năng xuất hiện hiệu ứng lan truyền mạnh giữa giá cả và tiền lương vẫn còn hạn chế.

Vấn đề cốt lõi được Ngân hàng Trung ương Anh lưu ý là cú sốc nguồn cung và sự suy yếu của nhu cầu có thể xảy ra đồng thời. Trong khi những yếu tố khó kiểm soát trực tiếp bằng chính sách tiền tệ, như giá thực phẩm và năng lượng, đẩy lạm phát lên cao, lãi suất cao có thể làm chậm tiêu dùng và việc làm.

Phát biểu này không phải là thông báo quyết định tăng hay giảm lãi suất. Sarah Breeden đồng thời nêu khả năng lạm phát duy trì ở mức cao lâu hơn dự kiến và rủi ro suy giảm kinh tế do lãi suất cao kéo dài.

Bài phát biểu được thực hiện tại Cardiff ngày 30 tháng 9 năm 2025 và không thể được xem là thông báo xác định hướng đi chính sách tiếp theo.