Nợ các nền kinh tế mới nổi vượt 110 nghìn tỷ USD, nợ toàn cầu hơn 365 nghìn tỷ USD

Nợ của các nền kinh tế mới nổi đã tăng 6.500 tỷ USD (khoảng 8.799 nghìn tỷ won) trong nửa đầu năm 2026, vượt 110 nghìn tỷ USD (khoảng 148.907 nghìn tỷ won). Trong cùng kỳ, tổng nợ toàn cầu cũng vượt 365 nghìn tỷ USD (khoảng 494.102 nghìn tỷ won).

Viện Tài chính Quốc tế (IIF) cho biết trong báo cáo ‘Global Debt Monitor’ công bố ngày 23 tháng 9 rằng phần lớn mức tăng nợ tại các nền kinh tế mới nổi đến từ Trung Quốc. Phạm vi thống kê bao gồm nợ hộ gia đình, doanh nghiệp phi tài chính, tổ chức tài chính và chính phủ.

Tổng nợ toàn cầu tăng từ khoảng 353 nghìn tỷ USD (khoảng 477.857 nghìn tỷ won) vào cuối quý I/2026 lên hơn 365 nghìn tỷ USD trong nửa đầu năm. Dù tổng nợ tăng, tỷ lệ nợ toàn cầu trên GDP gần như không thay đổi, ở mức khoảng 305%.

IIF giải thích rằng GDP danh nghĩa tăng do lạm phát có thể khiến tỷ lệ nợ trông ổn định hơn thực tế. Vì vậy, việc tổng nợ tăng nhưng tỷ lệ nợ không biến động không đồng nghĩa với gánh nặng tài khóa đã giảm.

Trong một phân tích dài hạn công bố vào tháng 8, IIF ước tính nợ toàn cầu đã vượt 350 nghìn tỷ USD (khoảng 473.796 nghìn tỷ won) vào đầu năm 2026. Tỷ lệ nợ trên GDP trong phân tích này cũng ở mức khoảng 305%.

Năm 2005, nợ toàn cầu vào khoảng 130 nghìn tỷ USD (khoảng 175.981 nghìn tỷ won), tương đương khoảng 240% GDP. So với thời điểm đó, cả tổng nợ và gánh nặng nợ tính trên quy mô nền kinh tế đều đã tăng.

Tỷ trọng nợ chính phủ trong tổng nợ cũng mở rộng. Tỷ trọng này tăng từ dưới 25% năm 2005 lên hơn 30% vào năm 2026.

Điều này cho thấy đà tăng nợ không chỉ giới hạn ở hộ gia đình và doanh nghiệp tư nhân mà còn gắn với việc chính phủ mở rộng vay nợ. Tỷ trọng nợ chính phủ tăng thường được dùng để đánh giá mức độ ảnh hưởng của lãi suất và điều kiện tài khóa đối với gánh nặng nợ.

Trung Quốc được xác định là quốc gia đóng vai trò chính trong mức tăng nợ của các nền kinh tế mới nổi. Tổng nợ của Trung Quốc bao gồm các tổ chức tài chính của chính quyền địa phương, lĩnh vực bất động sản và khoản vay của chính phủ trung ương, nên khó so sánh trực tiếp với các nền kinh tế mới nổi khác.

Khả năng tiếp cận thị trường chưa lập tức xấu đi. Dữ liệu hội đồng chuyên gia do IIF công bố vào tháng 5 cho thấy chênh lệch tín dụng của các nền kinh tế mới nổi vẫn ở mức thấp, trong khi khả năng tiếp cận thị trường vốn quốc tế được đánh giá là vững chắc.

Tuy nhiên, các ý kiến vẫn chia rẽ về việc thị trường duy trì trạng thái ổn định dù nợ cao và bất ổn địa chính trị gia tăng. Một số ý kiến cho rằng đây là dấu hiệu cho thấy sức chống chịu của thị trường, trong khi ý kiến khác cảnh báo thị trường có thể đang chưa phản ánh đầy đủ rủi ro.

Tỷ lệ nợ là chỉ số so sánh quy mô nợ với GDP. Khi GDP danh nghĩa tăng do giá cả tăng, tỷ lệ này có thể giảm hoặc trông ổn định dù gánh nặng trả nợ thực tế không giảm.

Để đánh giá gánh nặng nợ của các nền kinh tế mới nổi, cần xem xét không chỉ tổng nợ mà cả lịch trình tái cấp vốn và tỷ trọng nợ bằng USD. Biến động lãi suất và tỷ giá có thể làm thay đổi gánh nặng thanh toán lãi và gốc của các khoản nợ hiện hữu.

Báo cáo lần này không đưa ra mối liên hệ trực tiếp với thị trường tài sản số. Báo cáo cũng không đề cập đến tác động trực tiếp của nợ toàn cầu đối với giá Bitcoin(BTC) hay các tài sản số khác.

Tuy vậy, mối quan hệ giữa nợ toàn cầu và giá tài sản không đơn giản. Phân tích trước đây của TokenPost về mối tương quan giữa nợ Mỹ với Bitcoin và vàng cũng cho rằng cần xem xét riêng mối quan hệ giữa tổng nợ và giá các tài sản lưu trữ giá trị.

Thời gian tới, thị trường sẽ cần theo dõi riêng lịch trình tái cấp vốn của từng nền kinh tế mới nổi, tỷ trọng nợ bằng USD và tác động của biến động lãi suất, tỷ giá đối với gánh nặng nợ. Các số liệu lần này cho thấy cần đánh giá không chỉ quy mô nợ mà cả việc tỷ lệ nợ thấp và khả năng tiếp cận thị trường ổn định có phản ánh đầy đủ rủi ro thực tế hay không.