EU đề xuất mở dòng vốn, thanh khoản xuyên biên giới

Liên minh châu Âu (EU) cần tháo gỡ tình trạng phân mảnh đang cản trở dòng vốn và thanh khoản xuyên biên giới thay vì nới lỏng quy định một cách máy móc để nâng sức cạnh tranh của ngành ngân hàng châu Âu.

Emmanuel Moulin, Thống đốc Ngân hàng Trung ương Pháp, đã đưa ra nhận định này trong bài phát biểu tại Dublin, Ireland, ngày 18. Ông nêu ba nhiệm vụ nhằm khôi phục sức cạnh tranh của ngành ngân hàng EU: △ tăng cường hội nhập xuyên biên giới △ đơn giản hóa khung quy định an toàn tài chính △ điều chỉnh quy định phù hợp với nhu cầu đầu tư của nền kinh tế châu Âu.

Các ngân hàng châu Âu vẫn duy trì mức vốn và thanh khoản cao, nhưng đang mất sức cạnh tranh trong lĩnh vực ngân hàng doanh nghiệp và ngân hàng đầu tư. Emmanuel Moulin cho biết các tập đoàn tài chính từ bên ngoài EU chiếm 60% dịch vụ ngân hàng doanh nghiệp và ngân hàng đầu tư cung cấp cho khách hàng châu Âu. Trong khi đó, các khoản vay xuyên biên giới chiếm chưa đến 15% tổng dư nợ tại khu vực đồng euro.

“Cần công nhận tốt hơn việc quản lý hợp nhất vốn và thanh khoản của các tập đoàn ngân hàng hoạt động xuyên biên giới”, Emmanuel Moulin nói. Nhận định này cho thấy cơ chế quản lý vốn và thanh khoản theo từng công ty con tại mỗi quốc gia đang hạn chế khả năng mở rộng quy mô và phân bổ nguồn lực của các tập đoàn ngân hàng.

Đề xuất trọng tâm là mở rộng cơ chế miễn trừ đối với vốn và thanh khoản xuyên biên giới. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh cơ chế này phải đi kèm điều kiện công ty mẹ có thể hỗ trợ công ty con trong tình huống khủng hoảng. Emmanuel Moulin cũng cho rằng cần tiếp tục thúc đẩy hệ thống bảo hiểm tiền gửi, nhưng không nên xem đây là điều kiện tiên quyết để hội nhập ngân hàng.

Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) đã đề xuất vào tháng 4 rằng khu vực đồng euro nên được vận hành như một khu vực tài phán thống nhất về quy định tài chính. ECB cho biết nếu không có miễn trừ thanh khoản xuyên biên giới, việc luân chuyển khoảng 2.300 tỷ euro tài sản thanh khoản cao trong nội bộ các tập đoàn ngân hàng có thể bị hạn chế.

Đơn giản hóa quy định không đồng nghĩa với xóa bỏ quy định. Emmanuel Moulin cho rằng cần duy trì việc thực thi nhất quán Basel III và các quy định dựa trên rủi ro, đồng thời giảm các yêu cầu vốn trùng lặp. Cơ quan Ngân hàng châu Âu (EBA) đã đề xuất vào tháng 6 việc rà soát nhiều tầng quy định, gồm yêu cầu vốn, vốn đệm, MREL và TLAC, trong một hệ thống thống nhất.

Ủy ban châu Âu cũng cho biết trong báo cáo về sức cạnh tranh của ngành ngân hàng công bố vào tháng 7 rằng có thể giảm các quy định riêng theo từng quốc gia và hoạt động báo cáo trùng lặp, đồng thời xem xét lại mức sàn đầu ra và yêu cầu vốn đối với doanh nghiệp không được xếp hạng tín nhiệm và các khoản vay thế chấp nhà ở. Mức sàn đầu ra là cơ chế ngăn giá trị tài sản có trọng số rủi ro được tính bằng mô hình nội bộ của ngân hàng giảm xuống dưới một mức nhất định so với phương pháp tiêu chuẩn.

Hiệp hội Thị trường Tài chính châu Âu (AFME) đồng tình với nhận định rằng các ngân hàng châu Âu khó hoạt động như một thị trường duy nhất. Tuy nhiên, tổ chức này chỉ ra rằng việc mở rộng quy mô ngân hàng không tự động bảo đảm hiệu quả kinh tế. Theo AFME, hội nhập và đơn giản hóa quy định là cần thiết, nhưng phải đi cùng các cơ chế bảo đảm ổn định tài chính.

Việc miễn trừ vốn và thanh khoản xuyên biên giới, hội nhập hệ thống bảo hiểm tiền gửi và điều chỉnh yêu cầu vốn có được chuyển thành luật thực tế hay không sẽ là những vấn đề tiếp theo được quan tâm.