Đảng Dân chủ Mỹ họp bàn 'công tắc khẩn cấp AI' vào ngày 16

Đảng Dân chủ Mỹ đang đưa việc kiểm soát tốc độ phát triển trí tuệ nhân tạo (AI) và quy định an toàn trở thành nghị trình chính, khiến tranh luận tại Quốc hội một lần nữa nóng lên. Cuộc họp toàn thể của các nghị sĩ Dân chủ tại Hạ viện dự kiến diễn ra vào ngày 16 để thảo luận về cái gọi là 'công tắc khẩn cấp AI' – cơ chế có thể dừng khẩn cấp hệ thống AI – cùng phương án kiểm soát tốc độ phát triển.

Hakeem Jeffries, lãnh đạo phe Dân chủ tại Hạ viện Mỹ, phát biểu trên chương trình 'This Week' của đài ABC ngày 13 rằng: "Chúng ta phải hành động quyết liệt ngay lúc này." Ông cho rằng cần làm chậm tốc độ phát triển AI để bảo vệ người dân.

Jeffries chỉ trích Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson vì đã dừng hoạt động của lực lượng đặc nhiệm AI lưỡng đảng. Đảng Dân chủ đã thành lập Ủy ban Kinh tế Đổi mới và AI vào tháng 12/2025, và ủy ban này dự kiến sẽ thảo luận chính sách với giới doanh nghiệp, xã hội dân sự và các ủy ban thường trực liên quan trong suốt năm 2026.

Việc hai đảng Dân chủ và Cộng hòa tại Mỹ đối đầu nhau về tốc độ phát triển AI và quy định an toàn cũng nối tiếp cuộc thảo luận trước đó về khả năng việc xây dựng quy tắc chung ở cấp liên bang có thể bị chậm trễ. Bài viết trước đây của báo chúng tôi cũng đề cập đến khả năng thỏa thuận về quy định AI giữa hai đảng ngày càng khó đạt được, cùng khoảng cách trong lập trường chính sách của hai bên.

Công tắc khẩn cấp AI là phương án lắp đặt cơ chế kiểm soát để dừng khẩn cấp hệ thống AI. Tuy nhiên, đối tượng áp dụng, điều kiện kích hoạt và phạm vi trách nhiệm của doanh nghiệp vẫn chưa được xác định trước cuộc thảo luận lần này.

Nguyên nhân trực tiếp dẫn đến tranh luận là lời cảnh báo của Jacob Coxon, cựu nghiên cứu viên tại Anthropic và OpenAI. Coxon cho rằng hai công ty này đang tập trung vào cuộc đua phát triển mô hình tiên tiến hơn là vấn đề an toàn, đồng thời cảnh báo AI có thể đe dọa nhân loại trong vòng 10 năm tới.

Hãng tin AP đưa tin bài đăng của Coxon đã tiếp cận hơn 100 triệu người chỉ trong một đêm. Tuy nhiên, cách thức tính toán quy mô tiếp cận trực tuyến này chưa được công bố.

Trong nội bộ ngành AI cũng xuất hiện những cảnh báo xoay quanh tốc độ phát triển và cơ chế an toàn. Dario Amodei, CEO của Anthropic, cho biết cần làm chậm tốc độ nâng cao năng lực của các mô hình AI để có đủ thời gian cho các biện pháp an toàn theo kịp.

Sam Altman, CEO của OpenAI, đồng ý với phương án để các đơn vị đánh giá độc lập bên ngoài tiếp cận mô hình AI ở mức tương đương nhân viên nội bộ nhằm kiểm tra tính an toàn. Phát biểu của hai lãnh đạo này cho thấy yêu cầu từ chính nội bộ ngành về việc phải xử lý đồng thời cả cuộc đua phát triển lẫn việc đánh giá an toàn.

Ở phía ngược lại, có ý kiến lo ngại rằng quy định có thể làm suy yếu năng lực cạnh tranh công nghệ của Mỹ. Tổng thống Donald Trump cho rằng quy định về AI có thể mang lại lợi ích cho Trung Quốc, và tỏ thái độ không ủng hộ việc bổ sung thêm quy định.

Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson cũng bày tỏ quan điểm rằng Quốc hội khó có thể hiểu rõ chi tiết về AI hơn các công ty công nghệ, và các doanh nghiệp cần chịu trách nhiệm lớn hơn đối với vấn đề an toàn. Khoảng cách giữa yêu cầu kiểm soát công của Đảng Dân chủ và năng lực cạnh tranh ngành mà Đảng Cộng hòa nhấn mạnh vẫn là điểm tranh cãi chính.

Ngay trong nội bộ Đảng Dân chủ cũng còn cần thảo luận thêm về cách thức quy định cụ thể. Việc công tắc khẩn cấp AI sẽ áp dụng cho mọi mô hình hay chỉ giới hạn ở các hệ thống rủi ro cao, cũng như quyền kích hoạt nên thuộc về chính phủ hay doanh nghiệp, đều chưa được quyết định.

Cuộc thảo luận lần này là phần tiếp nối của hoạt động Ủy ban Chính sách của Đảng Dân chủ, vốn từ trước đến nay vẫn xử lý song song vấn đề năng lực cạnh tranh của ngành AI và việc bảo vệ người tiêu dùng, người lao động. Bài viết trước đây của báo chúng tôi cũng cho biết Ủy ban Kinh tế Đổi mới và AI của Đảng Dân chủ vẫn đang tiếp tục thảo luận chính sách cho năm 2026, nhưng khung chính sách cuối cùng và lịch trình lập pháp vẫn chưa được ấn định.

Hiện chưa xác nhận được tác động trực tiếp của cuộc thảo luận về quy định AI này đối với thị trường tiền mã hóa hay ngành blockchain trong nước. Theo các thông tin hiện có, trọng tâm của vấn đề lần này không phải là quy định tiền mã hóa, mà là phạm vi phát triển AI và cơ chế an toàn tại Mỹ.

Cuộc họp toàn thể của các nghị sĩ Dân chủ tại Hạ viện sẽ thảo luận phương án ứng phó AI vào sáng ngày 16 (theo giờ Hàn Quốc). Việc liệu có đưa ra dự luật hay phương án quy định cụ thể sau cuộc họp hay không vẫn chưa được xác định.

Ủy ban Kinh tế Đổi mới và AI dự kiến sẽ tiếp tục thảo luận chính sách với giới doanh nghiệp, xã hội dân sự và các ủy ban thường trực liên quan trong suốt năm 2026.