S&P500 giảm 21% năm 2027: Dự báo mới, lãi suất 5% là biến số then chốt

Chứng khoán Mỹ có thể tiếp tục tăng đến cuối năm nay, nhưng sau đó đối mặt nguy cơ điều chỉnh tới 21% vào cuối năm 2027, theo một dự báo mới được công bố. Giữa lúc làn sóng đầu tư trí tuệ nhân tạo (AI) và mặt bằng định giá cao vẫn tiếp diễn, việc lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm vượt mốc 5% được xem là biến số có thể làm đảo chiều xu hướng thị trường.

Ông James Reilly, chuyên gia kinh tế thị trường cấp cao tại Capital Economics, nhận định trong báo cáo rằng chỉ số S&P 500 có thể tăng lên 8.250 điểm vào cuối năm 2026, trước khi giảm xuống còn 6.500 điểm vào cuối năm 2027. Tính theo giá đóng cửa ngày 11 (giờ địa phương), kịch bản này đồng nghĩa chỉ số sẽ tăng thêm 7,7% từ nay đến cuối năm, rồi giảm 21% vào cuối năm sau.

Ông Reilly viết trong báo cáo: “Nhìn chung, các dữ liệu đang khớp với giai đoạn cuối của một bong bóng”, đồng thời cho biết “phần lớn các chỉ báo mà chúng tôi theo dõi đã đạt hoặc đang tiến gần tới mức từng xuất hiện trước các đỉnh cao lịch sử của thị trường chứng khoán”. Điều này cho thấy thị trường đang phát đi tín hiệu tương tự giai đoạn cuối của một chu kỳ tăng nóng trước đây.

Các căn cứ mà ông Reilly đưa ra bao gồm định giá cổ phiếu, kỳ vọng lợi nhuận doanh nghiệp, khả năng duy trì đà đầu tư AI, mức độ tập trung của thị trường, cùng hoạt động phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) và phát hành bổ sung. Tiêu chí đánh giá cốt lõi là liệu giá cổ phiếu có đang ở mức cao so với lợi nhuận doanh nghiệp và điều kiện huy động vốn hay không, và liệu đà tăng có đang phụ thuộc quá mức vào một số ít cổ phiếu hay không.

Chỉ số định giá theo chu kỳ điều chỉnh (CAPE) của S&P 500 hiện đã tiến sát mức đỉnh từng ghi nhận trong bong bóng dot-com. CAPE là chỉ số giá trên lợi nhuận được điều chỉnh theo chu kỳ kinh tế, dùng lợi nhuận bình quân dài hạn của doanh nghiệp để đánh giá mức định giá của thị trường chứng khoán.

Báo cáo cũng cho biết giá trị tương đối của cổ phiếu so với trái phiếu chính phủ đang tiệm cận mức cực đoan từng thấy ở thời điểm đó. Kỳ vọng tăng trưởng lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu (EPS) của các doanh nghiệp trong S&P 500 trong 12 tháng tới cũng đã tăng lên mức tương đương đỉnh điểm của bong bóng dot-com.

Về đầu tư AI, báo cáo cho rằng dòng tiền tự do cộng dồn của các tập đoàn hạ tầng lớn có thể chuyển sang âm vào năm 2027 do chi tiêu đầu tư khổng lồ. Hiện tượng vốn hóa thị trường tập trung vào một số ít cổ phiếu, cùng với việc mở rộng IPO và phát hành cổ phiếu bổ sung, cũng được xem là những yếu tố làm giảm khả năng duy trì đà tăng.

Lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm đã tăng lên 4,97% vào ngày 11 (giờ địa phương). Ông Ruchir Sharma, Chủ tịch Rockefeller International, viết trên chuyên mục của Financial Times rằng nếu lợi suất kỳ hạn 10 năm “vượt hẳn” mốc 5%, bong bóng AI có thể vỡ.

Theo phân tích của ông Sharma, nếu lãi suất vượt 5%, các tập đoàn AI lớn sẽ khó phát hành trái phiếu để huy động vốn đầu tư, đồng thời việc phát hành cổ phiếu mới cũng trở nên khó khăn hơn. Ông cho rằng chi phí vay cao sẽ gây áp lực lên nguồn vốn cho các dự án AI, đồng thời có thể tác động đến gánh nặng nợ công của Mỹ.

Lãi suất tăng không chỉ ảnh hưởng đến chi phí đầu tư của các doanh nghiệp AI mà còn tác động đến tỷ lệ chiết khấu và môi trường huy động vốn của toàn thị trường chứng khoán. Vì vậy, việc đầu tư AI mở rộng có thực sự chuyển hóa thành dòng tiền cải thiện hay không có thể là yếu tố quyết định đánh giá của thị trường.

Tuy nhiên, không phải mọi phân tích đều nghiêng về kịch bản giảm. Ông Ed Yardeni, người đứng đầu Yardeni Research, cho biết trong một ghi chú rằng ông đã hạ xác suất kịch bản “những năm 2020 rực lửa” tiếp diễn từ 80% xuống 70%, nhưng đây vẫn là kịch bản có xác suất cao nhất.

Ông Yardeni đồng thời nâng xác suất kịch bản giảm từ 20% lên 30%, đồng thời cho biết diễn biến gần đây của giá dầu và thị trường trái phiếu đã làm gia tăng tâm lý bất an.

Dự báo lần này một lần nữa cho thấy lãi suất và điều kiện huy động vốn là biến số cốt lõi trong tranh luận về tình trạng quá nóng của các tài sản liên quan đến AI. Trước đó, một phân tích từng chỉ ra rằng lo ngại bong bóng AI đã lan sang cổ phiếu phần mềm, bạc và chất bán dẫn, còn lần này định giá của toàn thị trường chứng khoán và lợi suất trái phiếu chính phủ cùng được nhắc đến.

Đà tăng của S&P 500 có tiếp diễn hay không sẽ phụ thuộc vào kết quả kinh doanh của doanh nghiệp, dòng tiền từ đầu tư AI, và việc lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm có tiếp tục tăng hay không. Các con số hiện tại không phải là mức giảm đã được xác định, mà là những kịch bản khác nhau do Capital Economics và các nhà phân tích thị trường đưa ra.

Bình luận: Đây là những kịch bản mang tính dự báo dựa trên dữ liệu hiện có, không phải khuyến nghị đầu tư hay dự đoán chắc chắn về diễn biến giá. Nhà đầu tư nên theo dõi thêm diễn biến lợi suất trái phiếu và kết quả kinh doanh thực tế trước khi đưa ra quyết định.