CAPE S&P 500 đạt 41.09, gần đỉnh bong bóng dotcom 44.2

Chỉ số P/E điều chỉnh theo chu kỳ (CAPE) của S&P 500 đạt 41.09 vào ngày 11/9. Con số này vẫn thấp hơn đỉnh 44.2 ghi nhận trong giai đoạn bong bóng dotcom, nhưng vẫn thuộc nhóm mức định giá cao hiếm có trong lịch sử.

Trang tin Crypto Briefing cho biết chỉ số CAPE của S&P 500 do giáo sư Robert Shiller (Đại học Yale) tổng hợp đạt khoảng 41.1. Dữ liệu Shiller PE trên nền tảng Multpl cũng cho thấy con số ngày 11/9 là 41.09.

Khác với P/E thông thường, CAPE sử dụng lợi nhuận doanh nghiệp bình quân trong 10 năm gần nhất đã điều chỉnh theo lạm phát. Cách tính này giúp giảm méo mó do biến động lợi nhuận trong một năm đơn lẻ, đồng thời cho thấy mức giá cổ phiếu hiện tại đang cao hay thấp so với lợi nhuận dài hạn đã được chuẩn hóa.

Theo dữ liệu Shiller do nền tảng YCharts công bố, mức CAPE trung bình dài hạn vào khoảng 17.8. Con số hiện tại cao gấp hơn hai lần mức trung bình này, cho thấy áp lực định giá đang lớn hơn đáng kể so với mức trung bình trong quá khứ.

Tuy nhiên, số liệu có thể khác nhau tùy thời điểm và cách tính. Theo YCharts, số liệu bình quân tháng 9/2026 là 40.58, còn số liệu tháng 8 là 41.12.

Đỉnh cao nhất trong lịch sử được ghi nhận vào tháng 12/1999 với mức 44.2. Dữ liệu Shiller do History of Markets tổng hợp cũng xác nhận con số 44.2 của năm 1999.

Như vậy, CAPE hiện tại tuy thấp hơn đỉnh bong bóng dotcom nhưng vẫn thuộc nhóm mức cao bất thường trong lịch sử dài hạn. Riêng con số hiện tại chưa đủ để khẳng định đây là mức cao nhất mọi thời đại.

Nhiều phân tích trước đây từng chỉ ra rằng các khoản đầu tư bắt đầu khi CAPE ở mức cao thường có tỷ suất sinh lời thực trong 10 năm sau đó thấp hơn. Tuy nhiên, chỉ số này không thể dùng để tính toán thời điểm hay biên độ điều chỉnh của giá cổ phiếu.

Cách diễn giải CAPE hiện đang có nhiều ý kiến trái chiều, do cơ cấu thị trường chứng khoán Mỹ và môi trường kế toán doanh nghiệp đã thay đổi so với trước đây. Một số ý kiến phản biện cho rằng thay đổi chuẩn mực kế toán, việc mua lại cổ phiếu quỹ gia tăng và tỷ trọng cổ phiếu công nghệ tăng cao có thể ảnh hưởng đến lợi nhuận và định giá của chỉ số hiện tại.

Cấu trúc tính theo vốn hóa thị trường của S&P 500 cũng tác động đến cách diễn giải. Khi tỷ trọng của các cổ phiếu công nghệ lớn tăng lên, triển vọng lợi nhuận và biến động giá của nhóm này cũng có ảnh hưởng lớn hơn đến CAPE chung của toàn chỉ số.

Phản ứng của nhà đầu tư cá nhân khá trái chiều. Trong cộng đồng đầu tư S&P 500 trên Reddit, một số ý kiến so sánh mức CAPE 41 với giai đoạn bong bóng dotcom và bày tỏ lo ngại về khả năng tỷ suất sinh lời dài hạn chậm lại.

Cũng trong cuộc thảo luận này, có ý kiến cho rằng không nên xem CAPE là tín hiệu để canh thời điểm mua bán, mà nên coi đây là thước đo kỳ vọng lợi nhuận dài hạn và áp lực định giá. Cần lưu ý rằng các ý kiến trên Reddit chỉ phản ánh quan điểm của nhà đầu tư cá nhân, không phải nhận định từ tổ chức hay dự báo chính thức.

Nhìn chung, mức CAPE 41.09 là chỉ báo tham khảo cho thấy thị trường chứng khoán Mỹ đang được giao dịch ở mức giá cao so với lợi nhuận dài hạn. Tác động của lợi nhuận doanh nghiệp, lãi suất và thay đổi cơ cấu chỉ số đến tỷ suất sinh lời dài hạn trong thời gian tới vẫn cần được theo dõi thêm.