BRICS Pay không tạo đồng tiền chung, Ấn Độ đề xuất kết nối CBDC xuyên biên giới

BRICS Pay được mô tả là hạ tầng kết nối thanh toán giữa các nước thành viên, không phải một đồng tiền chung nhằm thay thế trật tự tài chính hiện tại hay hệ thống đồng USD. Phía Ấn Độ đã đề xuất phương án kết nối thanh toán xuyên biên giới bằng đồng nội tệ của từng nước, kết hợp với tiền kỹ thuật số do ngân hàng trung ương phát hành (CBDC).

Trả lời phỏng vấn của hãng tin ANI, ông Pawan Joshi (Pawan Joshi), Chủ tịch BRICS International, khẳng định “BRICS Pay không đồng nghĩa với phi đô la hóa”. Ông cho biết đây không phải là hệ thống được lập ra để phá vỡ lĩnh vực tài chính hiện có, mà là một kênh bổ sung cho hạ tầng thanh toán sẵn có.

Ông Joshi cũng cho rằng trọng tâm của BRICS Pay là củng cố chủ quyền quốc gia và tạo ra mối liên kết tài chính giữa các nước thành viên. Theo ông, hệ thống này không xóa bỏ một loại tiền tệ hay cơ chế tiền tệ hiện hành nào, mà tận dụng đồng nội tệ của từng nước để xử lý thanh toán xuyên biên giới.

BRICS Pay được giới thiệu như một cơ chế thanh toán xuyên biên giới, hỗ trợ thanh toán thương mại bằng đồng nội tệ của các nước thành viên. Chức năng chính được nhắc đến là đơn giản hóa quy trình thanh toán trong giao dịch giữa các quốc gia và giảm bớt rủi ro do biến động tỷ giá.

Ý tưởng này khác với việc phát hành một đồng tiền chung. Thay vì các nước thành viên cùng tạo ra một loại tiền tệ mới, cơ chế này kết nối hệ thống tiền tệ và thanh toán của từng nước để xử lý giao dịch.

Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ (RBI) đã đề xuất phương án kết nối tiền kỹ thuật số do ngân hàng trung ương các nước thành viên phát hành. Hãng tin Reuters cho biết RBI đã khuyến nghị chính phủ Ấn Độ đưa nội dung kết nối CBDC giữa các nước thành viên vào chương trình nghị sự hội nghị thượng đỉnh BRICS năm 2026.

CBDC là hình thức tiền pháp định dạng kỹ thuật số do ngân hàng trung ương phát hành. Nếu CBDC của nhiều quốc gia được kết nối thành một mạng lưới thanh toán chung, hệ thống này có thể được dùng để xử lý thanh toán xuyên biên giới trong lĩnh vực thương mại và du lịch.

Tuy nhiên, việc kết nối CBDC hiện vẫn đang ở giai đoạn thảo luận. Tiêu chuẩn kỹ thuật riêng của từng nước, quy tắc vận hành và phương thức xử lý mất cân bằng thương mại được xem là những nội dung trọng tâm cần bàn thảo, đòi hỏi các nước thành viên đạt được đồng thuận về nền tảng công nghệ và khung pháp lý.

Ý tưởng thanh toán xuyên biên giới bằng CBDC không phải là thử nghiệm riêng của BRICS. Dự án mBridge của Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS) cũng từng xem xét phương án trao đổi CBDC do nhiều ngân hàng trung ương phát hành trên cùng một nền tảng.

BIS cho biết dự án mBridge đã tìm hiểu khả năng cải thiện chi phí, tốc độ và mức độ phức tạp trong vận hành thanh toán xuyên biên giới. Dù vậy, mBridge không phải là hệ thống dành riêng cho khối BRICS.

Nội dung lần này tiếp nối phân tích trước đó cho rằng thảo luận phi đô la hóa của BRICS đang tập trung vào việc xây dựng mạng lưới thanh toán hơn là tạo ra một đồng tiền chung. Điểm mới được bổ sung lần này là phát biểu của ông Pawan Joshi cùng đề xuất kết nối CBDC từ phía RBI.

Trong đề xuất lần này, khả năng tương tác giữa hệ thống thanh toán của các nước thành viên và phương án kết nối CBDC được nêu ra như nội dung thảo luận cụ thể. Để việc kết nối thực sự được triển khai, các nước thành viên cần đạt được đồng thuận về tiêu chuẩn kỹ thuật và khung pháp lý.

Hội nghị thượng đỉnh BRICS lần thứ 18 sẽ diễn ra tại New Delhi, Ấn Độ trong hai ngày 12-13/9. Tại hội nghị lần này, việc đề xuất kết nối CBDC có được đưa vào chương trình nghị sự chính thức hay không sẽ được bàn thảo.

Reuters đưa tin đề xuất kết nối CBDC của RBI có khả năng được đưa ra thảo luận tại hội nghị thượng đỉnh New Delhi, diễn ra trong hai ngày 12-13/9/2026.