Nhà giàu đổ xô săn tài sản dầu khí, nguồn hàng giá rẻ cạn dần

Giới nhà giàu và các văn phòng gia đình (family office) đang tìm mua tài sản dầu khí để đón đầu nhu cầu năng lượng dài hạn và dòng tiền ổn định, thay vì chạy theo biến động giá dầu ngắn hạn. CNBC đưa tin cuộc chiến ở Iran và sự bùng nổ của ngành trí tuệ nhân tạo (AI) đã khiến cạnh tranh đầu tư trở nên gay gắt hơn, kéo theo số lượng tài sản giá hời ngày càng ít đi.

Các nhóm đầu tư này đặc biệt quan tâm đến quyền khai thác khoáng sản, đường ống dẫn dầu khí và cơ sở xuất khẩu. Theo CNBC, thay vì đoán hướng đi ngắn hạn của giá hàng hóa, nhà đầu tư ưu tiên yếu tố nhu cầu dài hạn, khả năng chống lạm phát và dòng tiền tương đối dễ dự đoán từ các tài sản này.

Thị trường giao dịch hiện nghiêng hẳn về phía bên bán. Wood Mackenzie cho biết chi tiêu cho các thương vụ dầu khí trong nửa đầu năm 2026 đã đạt mức cao nhất trong hai năm trở lại đây. Khi các quỹ đầu tư tổ chức và quỹ đầu tư tư nhân quay lại thị trường, các văn phòng gia đình khó tìm được tài sản giá rẻ như trước.

Việc các nhà đầu tư lớn cân nhắc mua tài sản dầu đá phiến tại Mỹ cũng cho thấy phạm vi cạnh tranh đang mở rộng. Trước đó, Citadel từng thăm dò khả năng mua tài sản sản xuất dầu đá phiến tại Mỹ, một trường hợp cho thấy các công ty giao dịch năng lượng đang mở rộng quan tâm sang tài sản sản xuất thực tế.

Biến động giá dầu thô là yếu tố khiến việc ra quyết định mua trở nên khó khăn hơn. Giá dầu Brent đã dao động từ 70,14 USD/thùng hồi đầu tháng 6 lên tới 102 USD/thùng, và trong tháng 7 từng tăng khoảng 10% chỉ trong một ngày.

Theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), dầu Brent trong quý II năm 2026 giao dịch trong khoảng 72-118 USD/thùng. EIA cho biết giá dầu Brent tăng lên 118 USD/thùng vào ngày 29 tháng 4, sau đó giảm xuống 72 USD/thùng vào ngày 26 tháng 6.

Gián đoạn nguồn cung liên quan đến eo biển Hormuz được xem là nguyên nhân khiến giá dầu tăng vọt và biến động mạnh hơn. Biến động giá càng lớn, nhà đầu tư càng phải cân nhắc kỹ cả khả năng sinh lời của tài sản sản xuất lẫn chi phí vận chuyển, khiến việc chốt điều kiện mua bán trở nên phức tạp hơn.

Nhu cầu điện tăng cao từ các trung tâm dữ liệu AI cũng là lý do khiến khí đốt tự nhiên và hạ tầng năng lượng được chú ý nhiều hơn. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) dự báo mức tiêu thụ điện của các trung tâm dữ liệu có thể tăng hơn gấp đôi, từ 415 terawatt giờ (TWh) năm 2024 lên khoảng 945 TWh vào năm 2030.

IEA nhận định khí đốt tự nhiên, cùng với năng lượng tái tạo, có thể trở thành nguồn năng lượng chủ lực đáp ứng nhu cầu điện đang tăng. Vì vậy, không chỉ tài sản sản xuất khí đốt mà cả hạ tầng vận chuyển và xử lý như đường ống, cơ sở xuất khẩu cũng đang lọt vào tầm ngắm đầu tư.

Báo cáo triển vọng tài sản đặc biệt năm 2026 của Bank of America cũng cho biết nhu cầu điện ổn định đang tăng lên nhờ sự mở rộng của AI và trung tâm dữ liệu, và khí đốt tự nhiên có thể đóng vai trò lớn hơn trong bức tranh đầu tư năng lượng. Tuy nhiên, báo cáo cũng lưu ý rằng các đường ống và cơ sở xuất khẩu mới thường vướng thủ tục cấp phép và xây dựng phức tạp, khiến nguồn cung tài sản dạng này ra thị trường còn hạn chế.

Tài sản quy mô nhỏ vẫn còn là khoảng trống cho các thương vụ ngách. Ông Cody Carper, đồng phụ trách mảng dầu khí tại Baker Botts, cho biết những tài sản có giá trị dưới 100 triệu USD có thể là khu vực ít được các nhà đầu tư lớn để ý hơn, theo CNBC.

Dù quy mô nhỏ, giá trị của các tài sản này vẫn có thể chênh lệch lớn tùy vào năng lực của đơn vị vận hành, tốc độ suy giảm sản lượng, thủ tục cấp phép, mạng lưới vận chuyển và giá nguyên liệu. Điều này đồng nghĩa dù khoản đầu tư nhỏ, nhà mua vẫn cần đánh giá kỹ chi phí vận hành, bảo trì và rủi ro sụt giảm sản lượng.

Trên thị trường tài sản dầu khí, nhu cầu tăng và giá mua cao đang diễn ra song song. Sự phục hồi của hoạt động giao dịch đã được xác nhận, nhưng mức giá thực tế mà nhà đầu tư đã trả cũng như quy mô đầu tư cụ thể của các văn phòng gia đình vẫn chưa được công bố.

Trong thời gian tới, yếu tố được quan tâm là liệu nhu cầu điện từ AI có tiếp tục hỗ trợ dòng tiền dài hạn của tài sản khí đốt tự nhiên hay không, và rủi ro địa chính trị sẽ ảnh hưởng thế nào đến giá trị tài sản cũng như điều kiện giao dịch.