Mất điện, mất nước kéo dài: Người Cuba nói đã mất hy vọng

Người dân Cuba đang bị đẩy đến giới hạn tâm lý khi phải chịu đựng tình trạng mất điện, mất nước kéo dài cùng với thiếu nhiên liệu và lương thực. Áp lực năng lượng từ Mỹ đối với Cuba cộng với khủng hoảng kinh tế kéo dài của nước này đang khiến gánh nặng sinh hoạt lan sang cả vấn đề sức khỏe tâm thần.

Theo hãng tin AP (Associated Press), khoảng 10 triệu người dân Cuba đang phải chịu đựng những đêm oi bức, thiếu nước sinh hoạt, mất điện kéo dài, khan hiếm lương thực và điều kiện nhà ở xuống cấp.

Bác sĩ chăm sóc sức khỏe ban đầu Yomeidis Felicó Riverón cho biết bệnh nhân không biết chia sẻ nỗi lòng cùng ai nên tìm đến bệnh viện để khóc, “chúng tôi phải kiêm luôn cả vai trò tư vấn tâm lý” - bà nói. Bà nói thêm: “Trước đây người ta còn có hy vọng, nhưng giờ thứ người ta đánh mất chính là hy vọng đó”. Câu nói này cho thấy các cơ sở y tế giờ đây không chỉ chữa bệnh thể chất mà còn trở thành nơi để người dân giãi bày khó khăn sinh hoạt và nỗi lo âu.

Nhiều bậc phụ huynh cố gắng giấu con cái chuyện mưu sinh và thiếu lương thực. Người dân Dianne Tamayo chia sẻ rằng mỗi khi nỗi bất an và bất lực dâng lên, chồng cô lại bảo cô ngồi xuống hít thở và bật nhạc lên, đó chính là sức mạnh giúp cả gia đình bám trụ qua ngày. Cô nói: “Họ đang bóp nghẹt chúng tôi, nhưng chúng tôi vẫn cam chịu”.

Khủng hoảng điện đang kéo theo hệ lụy về nguồn nước và sức khỏe cộng đồng. Tại Cuba, số vụ mất điện trên diện rộng ngày càng tăng, có nơi thời gian cắt điện trong ngày vượt quá 24 giờ. Khi điện bị cắt, các trạm bơm nước ngừng hoạt động khiến việc tiếp cận nước sạch trở nên khó khăn hơn.

AP đưa tin nguồn cung cấp điện bất ổn của Cuba cũng đang gây gián đoạn nguồn cung cấp nước. Tình trạng mất điện và mất nước kéo dài càng làm tăng áp lực lên việc bảo quản lương thực và vệ sinh.

Đại sứ quán Mỹ tại Cuba cảnh báo ngày 28 tháng 8 (giờ địa phương) rằng hạ tầng cấp nước “ngày càng trở nên bất ổn”. Cơ quan này cho biết tại một số khu dân cư, nguồn nước từ chính quyền địa phương hoặc mạng lưới cấp nước công cộng bị gián đoạn trong thời gian dài.

Đầu tháng 9, Đại sứ quán Mỹ cũng cảnh báo về sự gia tăng các bệnh đường tiêu hóa liên quan đến tình trạng xuống cấp của hạ tầng nước và năng lượng, với các trường hợp nhiễm khuẩn E.coli, norovirus và Shigella được ghi nhận.

Cuộc tranh cãi về trách nhiệm xoay quanh chính sách của Mỹ đối với Cuba vẫn tiếp diễn. Tổng thống Trump hồi tháng 1 năm nay tuyên bố sẽ áp thuế đối với các quốc gia bán hoặc cung cấp dầu cho Cuba.

Bộ trưởng Ngoại giao Cuba Bruno Rodríguez cho rằng thiệt hại do chính sách cấm vận của Mỹ gây ra trong giai đoạn từ tháng 3/2025 đến tháng 2/2026 lên tới 8,083 tỷ USD. Báo Granma, cơ quan ngôn luận của nhà nước Cuba, đưa tin con số thiệt hại này tăng 7% so với năm trước và là mức cao nhất từ trước đến nay.

Tuy nhiên, chưa có cơ sở xác nhận rằng khủng hoảng kinh tế và năng lượng của Cuba chỉ bắt nguồn từ áp lực năng lượng của Mỹ. Lưới điện lão hóa, tình trạng thiếu nhiên liệu và những vấn đề kinh tế kéo dài nhiều năm cũng được nhắc đến như những nguyên nhân, nên khó có thể quy kết cuộc khủng hoảng này cho một yếu tố duy nhất.

Sự mong manh của hạ tầng điện và nước đang tác động trực tiếp không chỉ đến sinh hoạt hằng ngày mà còn đến môi trường y tế của người dân. Cảnh báo từ phía Mỹ và những lời kể của người dân Cuba cho thấy tình trạng thiếu năng lượng đang cùng lúc kéo theo nguy cơ về nước sạch, dịch bệnh và áp lực tâm lý.

Dù cuộc sống vô cùng khó khăn, người dân Cuba vẫn tìm thấy sức mạnh để bám trụ nhờ gia đình và cộng đồng. Cụ ông Lázaro Alfonso Oviedo, 90 tuổi, cho biết ông tạm quên đi nỗi khổ khi tham gia nhảy múa, ca hát cùng những người cao tuổi khác trong khu phố.

Ông Oviedo nói rằng sức bền bỉ của người Cuba bắt nguồn từ tinh thần cách mạng đã kéo dài hơn 60 năm qua, và khẳng định “chúng tôi sẽ không bao giờ bỏ cuộc”. Gánh nặng mà tình trạng mất điện, mất nước kéo dài đặt lên đời sống và sức khỏe của người dân Cuba vẫn chưa có dấu hiệu chấm dứt.