Tiền mã hóa liên quan Iran đạt 10 tỷ USD trong 2025, USDT và Tron chiếm ưu thế

Hoạt động tiền mã hóa liên quan đến Iran trong năm 2025 được ước tính đạt khoảng 10 tỷ USD, giữa lúc các lệnh trừng phạt của Mỹ tiếp tục hạn chế khả năng tiếp cận hệ thống tài chính truyền thống của nước này. Tether (USDT) và Tron (TRX) là đồng tiền và mạng lưới được sử dụng nhiều nhất trong các giao dịch này.

Công ty phân tích blockchain TRM Labs cho biết dòng tiền vào và ra trên chuỗi liên quan đến Iran trong năm 2025 vào khoảng 10 tỷ USD, giảm so với mức 11,4 tỷ USD được ghi nhận trong năm 2024.

Theo TRM Labs, con số này không phản ánh số lượng người nắm giữ tài sản mã hóa hay tổng giá trị thanh toán thực tế, mà là tổng dòng tiền gửi vào và rút ra được xác nhận trên blockchain. Nếu các giao dịch qua trung gian và môi giới nước ngoài được xác minh thêm, con số thống kê có thể được điều chỉnh tăng.

Trong số các tài sản được giao dịch, Tether là đồng tiền được sử dụng phổ biến nhất, còn Tron nổi bật với vai trò là mạng lưới chuyển tiền chính. Phí giao dịch thấp, tốc độ xử lý cao và mức độ chấp nhận rộng rãi từ các bên trung gian được xem là những lý do chính khiến mạng lưới này được ưa chuộng.

Bitcoin (BTC) được sử dụng chủ yếu như một phương tiện lưu trữ giá trị và phục vụ hoạt động khai thác, hơn là công cụ thanh toán hàng ngày. Điều này cho thấy hoạt động tiền mã hóa liên quan đến Iran không chỉ tập trung vào một phương thức thanh toán duy nhất.

Tuy nhiên, không phải toàn bộ hoạt động nói trên đều liên quan đến việc né tránh trừng phạt hay giao dịch bất hợp pháp. TRM Labs ước tính giá trị giao dịch tiền mã hóa bất hợp pháp liên quan đến Iran trong năm 2025 vào khoảng hơn 580 triệu USD, tương đương khoảng 5,9% tổng khối lượng giao dịch được ghi nhận.

Phần còn lại có thể bao gồm các hoạt động chuyển tài sản thông thường của cá nhân và doanh nghiệp, cũng như dòng tiền nội bộ giữa các sàn giao dịch. Vì vậy, quy mô dòng tiền vào ra trên chuỗi không nên được hiểu là tổng giá trị thanh toán thực tế bằng tiền mã hóa của Iran.

Các lệnh trừng phạt của Mỹ nhắm trực tiếp vào mạng lưới giao dịch này. Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC) thuộc Bộ Tài chính Mỹ xác định các sàn giao dịch tiền mã hóa của Iran là tổ chức thuộc lĩnh vực tài chính Iran, đồng thời yêu cầu phong tỏa các tài sản liên quan do công dân hoặc tổ chức tài chính Mỹ nắm giữ hoặc kiểm soát.

Vào tháng 6/2026, OFAC nêu rõ các tổ chức tài chính nước ngoài và cá nhân không phải công dân Mỹ có giao dịch với Nobitex, Wallex, Bitpin, Ramzinex và Aban Tether cũng có thể đối mặt rủi ro bị trừng phạt. Cơ quan này cho biết nếu giao dịch với các sàn nói trên bị xác định là giao dịch tài chính thuộc diện trừng phạt, các biện pháp bổ sung có thể được áp dụng.

Khả năng kiểm soát tập trung đối với stablecoin cũng được thể hiện rõ qua vụ việc này. TRM Labs cho biết sau khi OFAC chỉ định hai ví có liên hệ với ngân hàng trung ương Iran, Tether đã đóng băng khoảng 344,2 triệu USD giá trị USDT.

Hai ví nói trên được xác định đã nhận khoảng 370 triệu USD thông qua khoảng 1.000 giao dịch kể từ tháng 3/2021. Trường hợp này cho thấy giao dịch trên chuỗi có thể bị truy vết công khai, đồng thời nhà phát hành stablecoin có khả năng đóng băng token tại các địa chỉ cụ thể.

Tether hiện đang hạn chế người dùng cư trú tại Iran tiếp cận nền tảng chính thức của mình. Theo chính sách của Tether, người dùng cư trú tại Iran không được phép sử dụng nền tảng Tether.to.

Dù vậy, việc hạn chế truy cập nền tảng chính thức không đồng nghĩa với việc chặn toàn bộ hoạt động chuyển tiền trên chuỗi thông qua các sàn giao dịch nội địa Iran, ví cá nhân hay trung gian nước ngoài. Đây là hai vấn đề tách biệt: một bên là giới hạn quyền truy cập nền tảng chính thức, một bên là khả năng kiểm soát toàn bộ giao dịch trên blockchain.

Số liệu thống kê lần này cho thấy các lệnh trừng phạt, dù hạn chế được hệ thống ngân hàng, vẫn không thể xóa bỏ hoàn toàn nhu cầu chuyển tiền. Khi các lệnh trừng phạt đối với những sàn giao dịch tiền mã hóa có liên hệ với Iran tiếp tục được duy trì, áp lực tuân thủ đối với các sàn giao dịch và đơn vị lưu ký tài sản cũng có thể gia tăng.

Tiền mã hóa có thể được sử dụng như một kênh thay thế cho hệ thống tài chính truyền thống, nhưng trường hợp này cũng cho thấy rất khó để lĩnh vực này hoàn toàn nằm ngoài tầm kiểm soát, khi các cơ quan chức năng vẫn có thể chỉ định sàn giao dịch, truy vết ví và đóng băng stablecoin.