Trung Quốc vượt Mỹ về AI, Bessent cảnh báo 'không còn ngày mai'

Cuộc đua trí tuệ nhân tạo (AI) giữa Mỹ và Trung Quốc đang lan sang cuộc đua giành trung tâm dữ liệu và hạ tầng điện năng. Trong khi Mỹ đối mặt làn sóng phản đối của cộng đồng dân cư quanh các dự án trung tâm dữ liệu quy mô lớn, Trung Quốc lại có xu hướng bố trí hạ tầng AI ở các khu vực phía Bắc và Tây Bắc, nơi mật độ dân số thấp.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent (Scott Bessent) cho biết trong phát biểu được truyền đi ngày 9 theo giờ Hàn Quốc rằng “nếu Trung Quốc vượt qua chúng ta về AI, sẽ không còn ngày mai nữa”. Theo Bloomberg, ông Bessent phát biểu như trên tại sự kiện của Breitbart News tổ chức ở Washington, Mỹ.

Ông Bessent cảnh báo rằng nếu Trung Quốc dẫn trước Mỹ trong cuộc đua AI, thì ngay cả ngân sách quốc phòng khổng lồ cũng có thể không còn đủ sức bảo đảm an ninh cho nước Mỹ. Phát biểu này cho thấy chính quyền Mỹ nhìn nhận cuộc đua AI không chỉ là cạnh tranh công nghiệp mà còn là vấn đề an ninh quốc gia.

Ông cũng chỉ ra rằng làn sóng phản đối việc xây dựng các trung tâm dữ liệu quy mô lớn tại Mỹ có thể làm suy yếu năng lực cạnh tranh AI của nước này. Nguyên nhân, theo ông, là các doanh nghiệp trung tâm dữ liệu, nhà cung cấp dịch vụ đám mây lớn và các công ty phát triển mô hình ngôn ngữ lớn chưa giải thích thỏa đáng cho người dân địa phương về lợi ích của các dự án này.

Bessent nhận định việc kết nối với cộng đồng địa phương của các doanh nghiệp liên quan “thiếu sót một cách tệ hại”. Bình luận này được hiểu là dù coi việc mở rộng trung tâm dữ liệu là nhiệm vụ cấp quốc gia, Mỹ vẫn cần giải tỏa lo ngại của người dân về điện, nước và chi phí sinh hoạt.

Trung tâm dữ liệu là cơ sở tập hợp máy chủ và thiết bị mạng để lưu trữ, xử lý dữ liệu. Việc huấn luyện mô hình AI và vận hành dịch vụ đòi hỏi nguồn lực tính toán khổng lồ, khiến trung tâm dữ liệu cùng hạ tầng điện năng trở thành nền tảng của cuộc đua công nghệ.

Tranh luận tại Mỹ hiện xoay quanh việc trung tâm dữ liệu là hạ tầng hỗ trợ kinh tế địa phương và an ninh quốc gia, hay là nguyên nhân làm tăng gánh nặng lên lưới điện và chi phí sinh hoạt. Các doanh nghiệp xây dựng và nhà cung cấp dịch vụ đám mây cho rằng cần mở rộng hạ tầng, trong khi người dân địa phương lo ngại về mức tiêu thụ điện, nước và giá điện tăng.

Vì vậy, trọng tâm của cuộc đua AI đang mở rộng từ hiệu năng mô hình sang hạ tầng điện năng, năng lực tính toán và mức độ chấp nhận của cộng đồng địa phương. Nếu không bảo đảm được hạ tầng, cả việc phát triển mô hình AI lẫn vận hành dịch vụ đều có thể bị hạn chế.

Trung Quốc đang ứng phó bằng cách bố trí hạ tầng AI tại các khu vực cách xa những đô thị đông dân. Theo phân tích của BloombergNEF, hơn một nửa số dự án trung tâm dữ liệu được lên kế hoạch tại Trung Quốc tập trung ở khu vực phía Bắc và Tây Bắc nước này.

Các khu vực như Ô Lan Sát Bố (Ulanqab) thuộc Nội Mông, nơi mật độ dân số thấp và dễ tiếp cận không gian, điện năng, được nhắc đến như địa điểm ứng viên chính. Cách bố trí phân tán này được xem là hướng đi nhằm giảm bớt áp lực lên lưới điện và vấn đề chấp nhận của cộng đồng quanh các đô thị lớn.

Việc mở rộng trung tâm dữ liệu tại Mỹ vẫn coi việc đối thoại với cộng đồng địa phương là nhiệm vụ then chốt. Làn sóng phản đối trung tâm dữ liệu tại Mỹ lan sang tranh luận về quản lý cho thấy đầu tư hạ tầng không chỉ dừng ở vấn đề điện năng, thuế mà đang lan sang các vấn đề chính trị, quản lý.

Với doanh nghiệp và nhà đầu tư Hàn Quốc, điều đáng chú ý là cuộc đua hạ tầng AI có thể kéo theo nhu cầu về chất bán dẫn, máy chủ và thiết bị điện. Tuy nhiên, dựa trên các thông tin được xác nhận trong bài viết này, chưa thể khẳng định doanh nghiệp hay ngành cụ thể nào sẽ hưởng lợi trực tiếp.

Chiến lược phân tán hạ tầng của Trung Quốc cũng không tự động bảo đảm năng lực cạnh tranh AI chỉ bằng việc mở rộng địa điểm bố trí. Xây dựng trung tâm dữ liệu đòi hỏi không chỉ điện năng mà còn cần chip, máy chủ, hệ thống mạng và hệ sinh thái nhà phát triển đi kèm.

Phát biểu của Bộ trưởng Bessent cho thấy Mỹ đang xem trung tâm dữ liệu là hạ tầng an ninh quốc gia trong cuộc đua AI. Cùng lúc đó, việc Mỹ có giải tỏa được phản đối trong nước hay không, và liệu chiến lược phân tán ở phía Bắc, Tây Bắc của Trung Quốc có thực sự chuyển hóa thành năng lực cạnh tranh AI hay không, vẫn là những vấn đề cần tiếp tục theo dõi.