Lần đầu tiên: Ngân hàng vùng Nhật Bản cân nhắc phát hành trái phiếu token hóa

Ngân hàng San-in Godo (San-in Godo Bank) đang xem xét phương án trực tiếp phát hành trái phiếu dưới dạng token chứng khoán (security token). Nếu việc phát hành thực sự diễn ra, đây có thể trở thành trường hợp đầu tiên một ngân hàng địa phương Nhật Bản tự mình phát hành và bán trái phiếu dạng token chứng khoán, tuy khả năng và thời điểm phát hành vẫn chưa được ấn định.

Theo San-in Godo Bank thông báo ngày 8 (giờ địa phương), ngân hàng này cùng NTT Data và Securitize Nhật Bản (Securitize Japan) đã bắt đầu nghiên cứu mô hình huy động vốn sử dụng chứng khoán số. Ở giai đoạn đầu, ba bên sẽ xem xét tính khả thi của phương thức “tự phát hành”, trong đó San-in Godo Bank trực tiếp đóng vai trò tổ chức phát hành và bán trái phiếu token chứng khoán cho nhà đầu tư.

Hợp tác lần này là bước cụ thể hóa cho kế hoạch San-in Godo Bank xem xét mô hình huy động vốn địa phương bằng chứng khoán token hóa mà ngân hàng từng công bố trước đó. Ba công ty sẽ cùng xem xét khả năng ứng dụng chứng khoán số không chỉ cho hoạt động huy động vốn của ngân hàng mà còn cho doanh nghiệp địa phương và chính quyền địa phương.

Token chứng khoán là loại giấy tờ có giá được phát hành và quản lý bằng công nghệ số như blockchain. Theo Luật Giao dịch công cụ tài chính (Financial Instruments and Exchange Act) của Nhật Bản, loại tài sản này thuộc nhóm “quyền lợi thể hiện bằng chứng khoán chuyển nhượng ghi nhận điện tử”, được phân loại khác với tiền mã hóa thông thường.

Vì đây là cách số hóa quy trình phát hành và quản lý trái phiếu vốn đã tồn tại, chỉ riêng cấu trúc phát hành chưa đủ để hoàn thiện mô hình kinh doanh. Ngân hàng cần thiết kế đồng bộ các khâu quản lý nhà đầu tư, công bố thông tin, nghiệp vụ bán hàng, quản lý đáo hạn và tuân thủ pháp lý.

Ba công ty cũng đang xem xét kết nối “Trung tâm dùng chung cho ngân hàng địa phương” của NTT Data mà San-in Godo Bank đang sử dụng với nền tảng chứng khoán số “Securitize PF” của Securitize Nhật Bản. Ý tưởng là liên kết hệ thống dùng chung của ngân hàng với nền tảng chứng khoán số để tạo nền tảng vận hành xuyên suốt, từ phát hành đến quản lý nhà đầu tư.

Theo cấu trúc dự kiến, nhà đầu tư có thể chuyển từ dịch vụ ngân hàng trực tuyến của San-in Godo Bank sang màn hình đăng ký chứng khoán số. Mô hình được đề xuất cho phép tham gia với số tiền nhỏ, không cần gặp trực tiếp và không phải mở thêm tài khoản chứng khoán riêng.

Việc nộp tiền đầu tư cũng như nhận lãi và tiền gốc khi đáo hạn được giả định thực hiện qua tài khoản ngân hàng mà nhà đầu tư đang sở hữu. Tuy nhiên, thiết kế sản phẩm, cấu hình hệ thống, quản lý nhà đầu tư, công bố thông tin, nghiệp vụ bán hàng, quản lý đáo hạn, xử lý lãi - gốc và việc tuân thủ pháp lý vẫn là những nội dung cần được kiểm chứng thêm.

NTT Data đảm nhận vai trò kết nối hệ thống dùng chung mà các tổ chức tài chính địa phương đang sử dụng với nền tảng chứng khoán số. Securitize Nhật Bản cung cấp nền tảng hỗ trợ phát hành và quản lý vòng đời của token chứng khoán, còn San-in Godo Bank phụ trách việc xem xét chủ thể phát hành và hoạch định tổng thể dự án.

Việc xem xét lần này không chỉ dừng ở phát hành trái phiếu riêng của San-in Godo Bank mà còn hướng tới mở rộng sang huy động vốn cho doanh nghiệp địa phương và chính quyền địa phương. Mục tiêu là mang đến cho doanh nghiệp địa phương một kênh huy động vốn khác ngoài vay vốn và trợ cấp truyền thống, đồng thời gợi mở khả năng sử dụng trái phiếu địa phương dạng số cho chính quyền địa phương.

Động thái này cũng nằm trong xu hướng mà cơ quan quản lý tài chính và ngân hàng trung ương Nhật Bản đang xem xét về hạ tầng thanh toán blockchain. Hợp tác lần này tập trung vào việc kết nối hạ tầng số với nghiệp vụ huy động vốn và quản lý nhà đầu tư của ngân hàng, hơn là mở rộng giao dịch token.

Đối với ngân hàng địa phương, điểm mấu chốt là có thể tận dụng kênh tiếp cận khách hàng sẵn có để kết nối từ khâu đăng ký chứng khoán số đến quản lý sau phát hành. Nhà đầu tư có thể tham gia dựa trên tài khoản ngân hàng và dịch vụ ngân hàng trực tuyến, nhưng hình thức dịch vụ cuối cùng có thể thay đổi tùy theo kết quả xem xét.

Để việc token hóa trái phiếu địa phương Nhật Bản thực sự trở thành kênh huy động vốn, cần xây dựng được hệ thống phát hành, phân phối, quản lý người sở hữu và công bố thông tin. Việc xem xét lần này cũng mang tính chất thử nghiệm thực tế, không chỉ ở khía cạnh kết nối công nghệ mà còn ở toàn bộ khâu vận hành sản phẩm tài chính.

San-in Godo Bank, NTT Data và Securitize Nhật Bản dự kiến sẽ cụ thể hóa phương án thương mại hóa dựa trên kinh nghiệm thực tiễn và vận hành thu được trong quá trình xem xét. Việc mô hình này có mở rộng sang huy động vốn cho doanh nghiệp và chính quyền địa phương hay không sẽ phụ thuộc vào kết quả nghiên cứu tiếp theo.