Cam kết và nợ ngoài bảng cân đối của 4 công ty AI lên 2.424 tỷ USD

Cam kết và nợ ngoài bảng cân đối của bốn công ty dịch vụ đám mây lớn tại Mỹ cao gấp khoảng bốn lần nợ dài hạn được ghi nhận trên sổ sách, theo phân tích của Ngân hàng Trung ương Đài Loan. Cơ quan này cũng nêu tính bất định về lợi nhuận từ đầu tư trung tâm dữ liệu AI và việc vay vốn tài chính gia tăng là những rủi ro chính đối với kinh tế toàn cầu.

Ngân hàng Trung ương Đài Loan đã gửi tài liệu bằng văn bản ngày 27, trước phiên báo cáo công tác với Ủy ban Tài chính của Viện Lập pháp dự kiến diễn ra ngày 28. Tài liệu tham khảo công bố ngày 17 tháng 9 cũng đề cập sự phụ thuộc của các công ty AI vào nguồn vốn bên ngoài và rủi ro trên thị trường tài chính.

Phạm vi thống kê gồm Alphabet, Amazon($AMZN), Microsoft($MSFT) và Meta($META). Tổng nợ vay dài hạn cùng nợ thuê hiện ghi trên sổ sách của các công ty này là 604 tỷ USD, trong khi các cam kết và khoản nợ ngoài bảng cân đối được công bố trong thuyết minh báo cáo tài chính lên tới 2.424 tỷ USD. Các khoản ngoài bảng cân đối gồm hợp đồng mua dài hạn với nhà cung cấp chip và hợp đồng thuê sẽ bắt đầu sau khi trung tâm dữ liệu đang xây dựng hoàn thành.

Ngân hàng Trung ương Đài Loan cho biết chỉ nhìn vào khoản nợ được ghi trên sổ sách có thể khiến người đọc đánh giá thấp nghĩa vụ thanh toán trong tương lai của doanh nghiệp. Một số công ty xây dựng hoặc mua cơ sở hạ tầng AI thông qua công ty có mục đích đặc biệt (SPV), đồng thời vay vốn từ các tổ chức tài chính phi ngân hàng. Trong trường hợp này, nợ của SPV có thể không xuất hiện trên báo cáo tài chính của công ty mẹ.

Cam kết ngoài bảng cân đối khác về bản chất với khoản tiền đã vay, bởi số liệu cũng tính cả cam kết mua hàng và hợp đồng thuê chưa bắt đầu. Do đó, không thể xem toàn bộ 2.424 tỷ USD là khoản vay hiện tại hay khoản lỗ đã xác định.

Cơ quan này cũng cảnh báo thời hạn hoàn trả vốn có thể không khớp với thời gian sử dụng thiết bị. Thời gian khấu hao kế toán của phần cứng như GPU vào khoảng 4 đến 6 năm, trong khi chu kỳ sử dụng chip đã rút ngắn còn 2 đến 3 năm. Ngược lại, hợp đồng thuê và khoản vay thế chấp của SPV thường kéo dài 5 đến 15 năm.

Theo Ngân hàng Trung ương Đài Loan, sự chênh lệch thời hạn này có thể khiến nghĩa vụ thanh toán theo hợp đồng vẫn còn sau khi giá trị kinh tế của thiết bị suy giảm. Nếu chip được dùng làm tài sản bảo đảm, giá trị tài sản đó cũng có thể giảm trước khi khoản nợ đến hạn.

Cơ quan này nhận định doanh nghiệp có thể cắt giảm chi tiêu vốn hoặc gặp khó khăn trong việc trả nợ nếu doanh thu từ dịch vụ AI thấp hơn kỳ vọng. Rủi ro có thể lan sang các tổ chức tài chính phi ngân hàng như bên cho vay tư nhân, rồi tiếp tục ảnh hưởng đến ngân hàng nếu các tổ chức này vay vốn từ ngân hàng. Đây là kịch bản rủi ro mà ngân hàng trung ương nêu ra, không phải số liệu về các khoản lỗ đã phát sinh.

Kinh tế Đài Loan cũng gắn với dòng đầu tư AI. Trong tài liệu công bố ngày 17 tháng 9, Ngân hàng Trung ương Đài Loan dự báo tăng trưởng kinh tế năm nay đạt 11,48% và ước tính xuất khẩu ròng cùng hình thành vốn đóng góp 8,68 điểm phần trăm vào tăng trưởng.

Tài liệu lần này lưu ý đầu tư AI có thể góp phần thúc đẩy tăng trưởng, đồng thời cơ cấu huy động vốn và thời hạn trả nợ cũng có thể ảnh hưởng đến rủi ro tài chính. Phiên báo cáo công tác của Ngân hàng Trung ương Đài Loan trước Viện Lập pháp dự kiến diễn ra ngày 28.