Ngân hàng vùng Nhật Bản San-in Godo cân nhắc phát hành trái phiếu số gọi vốn địa phương

Ngân hàng San-in Godo (San-in Godo Bank) của Nhật Bản vừa bắt đầu nghiên cứu mô hình huy động vốn địa phương bằng chứng khoán token hóa (tokenized securities). Nội dung đầu tiên được xem xét là khả năng ngân hàng tự phát hành token chứng khoán dạng trái phiếu và bán trực tiếp cho nhà đầu tư.

San-in Godo Bank cùng NTT Data và Securitize Japan thông báo ngày 8 (giờ địa phương) rằng ba bên sẽ cùng nghiên cứu mô hình sử dụng chứng khoán số cho doanh nghiệp địa phương và chính quyền địa phương. Đại diện các bên cho biết đây chưa phải dự án đã chốt phát hành, mà là giai đoạn kiểm chứng tính khả thi, bao gồm rà soát pháp lý và ra quyết định nội bộ.

Mô hình đang được xem xét là hình thức tự chào bán (self-offering), trong đó San-in Godo Bank đóng vai trò tổ chức phát hành. Theo đó, ngân hàng sẽ phát hành token chứng khoán dạng trái phiếu rồi bán cho nhà đầu tư, tuy thời điểm và việc có thực sự phát hành hay không vẫn chưa được quyết định.

Ba công ty cũng tính đến phương án kết nối hệ thống dùng chung “Trung tâm liên kết ngân hàng địa phương” (Chihogin Kyodo Center) của NTT Data với nền tảng chứng khoán số của Securitize Japan. Nếu ý tưởng được hiện thực hóa, nhà đầu tư có thể từ giao diện ngân hàng trực tuyến của San-in Godo Bank chuyển thẳng sang màn hình đăng ký mua chứng khoán số, tham gia với số tiền nhỏ mà không cần mở riêng tài khoản chứng khoán.

Việc nộp tiền đầu tư cũng như nhận lãi và gốc khi đáo hạn dự kiến được xử lý qua chính tài khoản ngân hàng mà nhà đầu tư đang sử dụng. Các hạng mục cần kiểm chứng gồm △quy trình phát hành và thiết kế sản phẩm △xây dựng hệ thống và quản lý nhà đầu tư △công bố thông tin và nghiệp vụ bán hàng △quản lý đáo hạn, xử lý lãi và hoàn gốc △các vấn đề pháp lý liên quan.

Chứng khoán số là loại giấy tờ có giá được phát hành và quản lý bằng công nghệ số như blockchain. Khác với tiền mã hóa thông thường, loại tài sản này được xếp vào nhóm quyền lợi thể hiện qua chứng khoán chuyển nhượng bằng ghi chép điện tử theo Luật Giao dịch công cụ tài chính của Nhật Bản. Hợp tác lần này tập trung vào việc kết nối hạ tầng số với nghiệp vụ huy động vốn và quản lý nhà đầu tư của ngân hàng, hơn là mở rộng giao dịch token.

Đằng sau động thái này là mục tiêu đa dạng hóa kênh huy động vốn cho doanh nghiệp và chính quyền địa phương. San-in Godo Bank cho biết đang cân nhắc mô hình mang lại cho doanh nghiệp địa phương thêm lựa chọn ngoài vay vốn và trợ cấp, đồng thời mở ra khả năng chính quyền địa phương sử dụng trái phiếu địa phương dạng số. Ngân hàng cũng đề xuất phương án mở rộng kênh để cá nhân và người dân địa phương tham gia vào các dự án của địa phương.

Tại Nhật Bản, khung pháp lý cho phép phát hành trái phiếu địa phương dưới dạng chứng khoán số đã được hoàn thiện vào tháng 5 năm 2026, với nội dung sửa đổi liên quan dự kiến có hiệu lực từ ngày 1 tháng 4 năm 2027. Để việc số hóa trái phiếu địa phương thực sự trở thành kênh huy động vốn, cần xây dựng hệ thống phát hành, phân phối, quản lý người sở hữu và công bố thông tin.

San-in Godo Bank mở rộng nghiên cứu này sau khi dự án “Trái phiếu xanh số Gogin” (Gogin Digital Green Bond) giành giải nhất tại cuộc thi ý tưởng nội bộ hồi tháng 4 năm 2025. Từ đó, ngân hàng đã thảo luận phương án kết hợp hạ tầng công nghệ và tài chính của NTT Data và Securitize Japan, dẫn tới hợp tác lần này.

Trong bối cảnh Nhật Bản tiếp tục thảo luận việc ứng dụng blockchain vào hạ tầng thanh toán thị trường tài chính, động thái này cũng có liên hệ với việc cơ quan quản lý tài chính và ngân hàng trung ương Nhật Bản xem xét mạng lưới thanh toán blockchain.

Ba công ty cho biết sẽ tổng hợp kiến thức thực tiễn thu được từ đợt nghiên cứu này thành mô hình nghiệp vụ hỗ trợ doanh nghiệp và chính quyền địa phương. Sau đó, các bên cũng tính đến khả năng mở rộng mô hình sang các ngân hàng địa phương khác đang sử dụng Trung tâm liên kết ngân hàng địa phương.