Lợi suất trái phiếu Mỹ vọt 4,8%, Iran biến thành đòn ép Washington

Căng thẳng giữa Mỹ và Iran đã lan từ đối đầu quân sự sang thị trường dầu và lợi suất trái phiếu Mỹ. Dầu thô ngọt nhẹ Texas (WTI) đóng cửa phiên ngày 4 ở mức 91,48 USD/thùng, trong khi lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 10 năm gần đây đã tăng lên 4,8%.

Theo hãng tin Yonhap Infomax đưa tin ngày 7, ông Mohammad Bagher Ghalibaf (Mohammad Bagher Ghalibaf), Chủ tịch Quốc hội Iran, liên tục đăng những dòng trạng thái dường như đáp trả phát biểu của Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent (Scott Bessent) về thị trường trái phiếu. Những phát biểu gần đây của ông Ghalibaf cho thấy xu hướng Iran không chỉ dùng đối đầu quân sự mà còn biến chi phí vay nợ của Mỹ thành công cụ gây sức ép.

Sau bài phát biểu tại Câu lạc bộ Kinh tế New York ngày 23 tháng 6, trong phần hỏi đáp, Bộ trưởng Bessent nói "thị trường trái phiếu đã hạ bệ nhiều chính phủ hơn cả lựu pháo". Hơn hai tháng sau, chính câu nói này lại được phía Iran dùng làm ngôn từ gây sức ép ngược lại với Mỹ.

Đúng ngày 23 tháng trước, khi chính quyền Trump muốn tăng nhập khẩu thịt đông lạnh để kìm giá cả, ông Ghalibaf nhắc tới trái phiếu. Ông viết: "Còn trái phiếu thì tính sao? Định nhập khẩu cả lãi suất đóng băng luôn à?"

Phát biểu này được hiểu như một lời châm biếm: dù có thể hạ giá thịt bò bằng cách tăng nhập khẩu, liệu có thể giải quyết tình trạng thị trường nhà ở ảm đạm và áp lực chi phí sinh hoạt do lãi suất cao gây ra theo cách tương tự hay không. Ông muốn nhấn mạnh rằng giá cả và lãi suất chính là điểm yếu trong chính trị nội bộ Mỹ.

Sáu ngày sau, ông Ghalibaf nhắm thẳng vào Bộ trưởng Bessent. Khi ông Bessent đề cập đến lượng dầu thô đi qua eo biển Hormuz, ông Ghalibaf đáp trả bằng chi phí chiến tranh và cáo buộc thua lỗ trên thị trường tương lai dầu.

Ông Ghalibaf cáo buộc công ty giao dịch tự doanh toàn cầu Jane Street đặt cược vào việc giá dầu giảm nhưng đã lỗ hơn 130 triệu USD chỉ trong một lần đáo hạn hợp đồng tương lai. Ông viết tiếp: "Đồ nói dối, lợi suất trái phiếu đang bốc cháy kìa".

Cáo buộc thua lỗ của Jane Street chưa được chính công ty xác nhận hay công bố chính thức. Dù vậy, những con số ông Ghalibaf liên tục nhắc đến vẫn xoay quanh giá dầu và lợi suất trái phiếu Mỹ.

Ngày 3, ông liệt kê liền một loạt mã giao dịch gồm hợp đồng tương lai dầu, lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 10 năm và Kho dự trữ dầu chiến lược Mỹ (SPR). Ông đăng bài với ý thách Bộ trưởng Bessent tiếp tục đặt cược giảm giá dầu, đồng thời nhắc đến lượng dự trữ SPR đang giảm dần.

Kho dự trữ dầu chiến lược là lượng dầu dự phòng mà chính phủ Mỹ nắm giữ để ứng phó gián đoạn nguồn cung và giá dầu tăng vọt. Thông thường, để hạ giá dầu cần mở rộng nguồn cung hoặc giảm nhu cầu, nhưng khi căng thẳng địa chính trị leo thang, các biện pháp như xả kho dự trữ cũng thu hút sự chú ý của thị trường.

Thông điệp của ông Ghalibaf nhắm vào một chuỗi logic: giá dầu tăng đẩy áp lực lạm phát lên cao, lạm phát làm thu hẹp dư địa nới lỏng của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), còn lợi suất trái phiếu Mỹ tăng lại trở thành gánh nặng lãi vay cho hộ gia đình, doanh nghiệp và chính phủ. Yonhap Infomax nhận định những phát biểu này có thể được hiểu là cách Iran biến giá dầu và lợi suất trái phiếu thành ngôn ngữ gây sức ép với Mỹ.

Diễn biến thị trường gần đây cũng khớp với bối cảnh này. Hợp đồng dầu WTI giao tháng 10 đóng cửa ngày 4 ở mức 91,48 USD/thùng, còn dầu Brent giao tháng 11 đóng cửa ở 92,68 USD/thùng. Mức tăng trong tuần lần lượt là khoảng 10% và 7,6%.

Giá dầu diesel trung bình tại Mỹ đạt 5,85 USD/gallon, mức cao kỷ lục. Lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 10 năm cũng tăng lên 4,8%, mức cao nhất kể từ đầu năm 2025.

Trên thị trường Hàn Quốc, khi diễn giải giá niêm yết bằng won cần theo dõi đồng thời biến động tỷ giá USD/KRW và diễn biến giá dầu quốc tế. TokenPost từng đưa tin rằng tỷ giá USD/KRW có thể ảnh hưởng đến giá niêm yết bằng won. Dù giá Bitcoin(BTC) và Ethereum(ETH) tính bằng USD không đổi, giá quy đổi sang won vẫn có thể thay đổi nếu tỷ giá USD/KRW biến động.

Lịch trình chính trị cũng khiến áp lực gia tăng. Theo khảo sát gần đây của Ipsos, tỷ lệ ủng hộ điều hành đất nước của Tổng thống Trump chỉ ở mức 33%, trong khi 71% người được hỏi đánh giá tiêu cực về cách chính quyền ứng phó với chi phí sinh hoạt. Mỹ sẽ bước vào cuộc bầu cử giữa kỳ vào ngày 3 tháng 11 năm 2026.

Trước đó, Iran cũng từng thừa nhận sức ép kinh tế ngày càng lớn dưới lệnh trừng phạt của Mỹ và tình trạng hạn chế lưu thông qua eo biển Hormuz. Lần này, ngôn ngữ về cái giá phải trả đã chuyển từ đối đầu quân sự sang giá dầu và lợi suất trái phiếu.