Giảm 13.100 tỷ won phát hành ròng, chuyên gia cảnh báo lãi suất trái phiếu Hàn Quốc vẫn chịu áp lực tăng

Phát hành ròng trái phiếu chính phủ Hàn Quốc dự kiến giảm 13.100 tỷ won trong năm 2027, nhưng giới phân tích cảnh báo lãi suất trái phiếu có thể vẫn chịu áp lực tăng chứ không giảm. Nguyên nhân nằm ở việc tổng chi ngân sách mở rộng và cách vận hành Quỹ ứng phó tương lai, hai yếu tố được cho là sẽ cùng lúc kích thích tăng trưởng kinh tế lẫn phần bù rủi ro tài khóa.

Ông Park Jun-woo (박준우), chuyên viên phân tích của Chứng khoán Hana (Hana Securities), đưa ra nhận định trên trong báo cáo mang tên "Ngân sách năm 2027 - Nghịch lý của việc cải thiện cán cân tài khóa" công bố ngày 5. Theo ông, việc giảm phát hành ròng trái phiếu chính phủ tuy tích cực về mặt cung - cầu nhưng khó có thể xem là yếu tố quyết định xu hướng lãi suất.

Cụ thể, phát hành ròng trái phiếu chính phủ sẽ giảm từ 109.400 tỷ won năm 2026 xuống còn 96.300 tỷ won năm 2027, tương đương mức giảm 13.100 tỷ won. Mức giảm này chỉ tương đương khoảng 0,4% GDP.

Ông Park cũng lưu ý rằng thâm hụt ngân sách sẽ mở rộng trở lại từ năm 2028. Theo tính toán của ông, tỷ lệ cán cân tài khóa năm 2027 cải thiện 4 điểm phần trăm so với kế hoạch đưa ra hồi năm ngoái, nhưng đến năm 2029 mức cải thiện chỉ còn 1,6-1,7 điểm phần trăm.

Trong khi đó, chính phủ Hàn Quốc lại đồng thời nhấn mạnh cả việc mở rộng chi tiêu lẫn cải thiện các chỉ số tài khóa. Chính phủ cho biết đã thông qua dự thảo ngân sách năm 2027 cùng Kế hoạch vận hành tài chính quốc gia giai đoạn 2026-2030 tại phiên họp nội các ngày 1.

Tổng chi ngân sách năm 2027 được đề xuất ở mức 820.900 tỷ won, tăng 12,8% so với ngân sách gốc năm nay. Cán cân tài khóa quản lý so với GDP được dự báo cải thiện từ -3,9% năm 2026 lên -0,1% năm 2027, trong khi tỷ lệ nợ công so với GDP giảm từ 51,6% xuống còn 48,3%.

Tuy nhiên, thị trường trái phiếu lại có cách nhìn khác về những con số này. Lượng phát hành trái phiếu chính phủ giảm giúp giảm áp lực cung - cầu, nhưng quy mô chi tiêu ngân sách lớn hơn có thể đẩy triển vọng tăng trưởng và áp lực lạm phát lên cao.

Ông Park phân tích rằng quy mô chi tiêu năm 2027 tăng 9,0% so với ngân sách bổ sung năm nay và tăng 12,8% so với ngân sách gốc, đây là cơ sở cho thấy nguy cơ nền kinh tế tăng trưởng nóng và áp lực lạm phát có thể bất lợi cho trái phiếu. Ông cho rằng trong giai đoạn kinh tế mở rộng, hiệu ứng số nhân của chi tiêu tài khóa có thể giảm, nhưng vẫn tạo gánh nặng lên lạm phát và lãi suất.

Quỹ ứng phó tương lai cũng được xem là biến số then chốt. Chính phủ dự kiến thành lập quỹ này bằng nguồn thu thuế vượt trội 162.300 tỷ won, tức phần vượt so với đường xu hướng thuế nội địa trong 10 năm gần nhất.

Trong số này, 45.400 tỷ won sẽ được đầu tư vào 4 lĩnh vực chính gồm thanh niên, động lực tăng trưởng, địa phương và giáo dục - nhân tài; 12.500 tỷ won được dùng để giảm khối lượng phát hành trái phiếu chính phủ mới. Phần vốn nhàn rỗi còn lại được thiết kế để có thể sử dụng thông qua điều chỉnh quỹ mà không cần lập ngân sách bổ sung trong tương lai.

Quỹ ứng phó tương lai là cơ chế gom nguồn thu thuế vượt trội hoặc vốn nhàn rỗi vào một tài khoản riêng để đối phó với nhu cầu tài khóa trung - dài hạn. Nếu chức năng ổn định hóa của quỹ được duy trì chặt chẽ, rủi ro tài khóa có thể giảm xuống. Ngược lại, nếu quỹ dễ dàng bị sử dụng làm nguồn chi tiêu trong giai đoạn kinh tế mở rộng, thị trường trái phiếu có thể xem đây là gánh nặng.

Ông Park nói: "Nếu tính ràng buộc nhằm ổn định tài khóa được duy trì chặt chẽ, phần bù rủi ro sẽ giảm và trở thành yếu tố kéo lãi suất đi xuống, nhưng nếu lỏng lẻo thì áp lực tăng lãi suất sẽ lớn hơn." Ông đánh giá quỹ ứng phó tương lai có cấu trúc có thể dễ dàng được sử dụng khi phát sinh nhu cầu chi tiêu trong tương lai.

Trước đó, giới đầu tư trái phiếu từng nhận định dự thảo ngân sách năm 2027 và báo cáo việc làm Mỹ sẽ là hai yếu tố quyết định xu hướng lãi suất. Phân tích lần này nghiêng về quan điểm rằng sau khi ngân sách được chốt, hiệu ứng tăng trưởng - lạm phát của chi tiêu tài khóa cần được chú ý hơn là yếu tố cung - cầu trái phiếu.

Ông Park cũng cho rằng tác động của biến số cung trái phiếu chính phủ nhiều khả năng thể hiện rõ hơn ở chênh lệch hoán đổi lãi suất so với mặt bằng lãi suất nói chung. Theo ông, khi phát hành ròng trái phiếu chính phủ giảm, kỳ vọng giá trái phiếu tăng sẽ được củng cố và chi phí vốn của nhà đầu tư giảm xuống, từ đó có thể khiến trái phiếu chính phủ mạnh lên so với lãi suất hoán đổi.

Chênh lệch hoán đổi lãi suất là khoảng cách giữa lãi suất trái phiếu chính phủ và lãi suất hoán đổi, thường được dùng để đánh giá trái phiếu chính phủ đang mạnh lên hay yếu đi một cách tương đối. Theo phân tích, hiệu ứng giảm phát hành ròng lần này nhiều khả năng sẽ phản ánh trước tiên vào diễn biến giá trị tương đối này hơn là vào mặt bằng lãi suất.

Tác động thực tế của dự thảo ngân sách đối với lãi suất trái phiếu trong nước dự kiến sẽ rõ ràng hơn sau khi Quốc hội Hàn Quốc hoàn tất thẩm định và cách vận hành Quỹ ứng phó tương lai được xác nhận cụ thể. Quy mô tổng chi tiêu và phương thức huy động nguồn lực trong dự thảo ngân sách có thể được điều chỉnh trong quá trình thẩm định tại Quốc hội.