Điện hạt nhân 1,2GW tại Thụy Điển chọn GE Vernova Hitachi, Samsung C&T

Studsvik đã chọn GE Vernova Hitachi và Samsung C&T(028260) làm đối tác chiến lược cho dự án điện hạt nhân mới tại Thụy Điển. Kế hoạch xây dựng 4 lò phản ứng module nhỏ (SMR) công suất 300MW mỗi lò, tổng công suất 1,2GW.

Theo thông báo ngày 3 (giờ địa phương), Studsvik AB cho biết sẽ cùng GE Vernova Hitachi Nuclear Energy, Samsung C&T, GE Vernova Financial Services và DS Investment Partners triển khai chương trình điện hạt nhân ReFirm tại Thụy Điển. Mục tiêu vận hành lò phản ứng đầu tiên là giữa những năm 2030.

Dự án sẽ được triển khai tại một trong hai địa điểm thuộc khu vực phía nam Stockholm, miền nam Thụy Điển: Nyköping hoặc Valdemarsvik. Nyköping là nơi Studsvik đang vận hành cơ sở điện hạt nhân đã được cấp phép, còn địa điểm Malmö tại Valdemarsvik là nơi hồ sơ xin cấp phép đã được nộp vào tháng 3/2026.

Hồ sơ tại Valdemarsvik được xem là trường hợp xin cấp phép đầu tiên theo khung pháp lý điện hạt nhân mới của Thụy Điển. Từ năm 2026, Thụy Điển cho phép lắp đặt lò phản ứng cả bên ngoài 3 khu tổ hợp điện hạt nhân hiện có, nhưng mỗi cơ sở đều cần được chính phủ phê duyệt.

Thỏa thuận hiện ở giai đoạn phát triển ban đầu. Studsvik cho biết hợp đồng lần này thiết lập cơ chế hợp tác độc quyền trong một khoảng thời gian nhất định, nhưng không đồng nghĩa với quyết định đầu tư cuối cùng hay giấy phép xây dựng. Quá trình phát triển chung sẽ bao gồm đánh giá về tính thương mại, công nghệ, quy định pháp lý và tài chính.

Vai trò giữa các bên cũng được phân chia rõ. Studsvik phụ trách cấp phép, đánh giá tác động môi trường, quyền sử dụng đất, kết nối cộng đồng địa phương và làm việc với chính phủ Thụy Điển. GE Vernova Hitachi đảm nhận thiết kế lò phản ứng, hỗ trợ cấp phép, ước tính chi phí và quyền thiết kế.

Samsung C&T tham gia với vai trò đội thực thi dự án. DS Investment Partners dẫn dắt mảng đầu tư trong giai đoạn phát triển, còn GE Vernova Financial Services phụ trách tư vấn tài chính và cấu trúc vốn.

BWRX-300 là lò phản ứng module nhỏ (SMR) công suất 300MW. So với điện hạt nhân quy mô lớn, SMR thu nhỏ thiết bị đơn vị để hướng tới tiêu chuẩn hóa và xây dựng lặp lại, trong đó cấp phép, chuỗi cung ứng và cấu trúc tài chính được xem là yếu tố quyết định thành bại của dự án.

Karl Thedéen, Giám đốc điều hành Studsvik, cho biết trong thông báo: "Một lò phản ứng là một dự án. Bốn lò phản ứng là khởi đầu của một ngành công nghiệp." Phát biểu này được hiểu là công bố lần này đặt trọng tâm vào tiêu chuẩn hóa và xây dựng chuỗi cung ứng hơn là một hợp đồng thiết bị đơn lẻ.

Oh Se-chul, Tổng giám đốc điều hành mảng xây dựng Samsung C&T, cho biết trong thông báo: "Chúng tôi đang xây dựng nền tảng cho chương trình ReFirm bằng cách kết hợp công nghệ đã được kiểm chứng, năng lực thực thi EPC, năng lực vận hành và năng lực tài chính." Samsung C&T cũng đề cập đến việc củng cố chuỗi cung ứng và năng lực công nghiệp tại Thụy Điển.

Đây là diễn biến gắn liền với việc Samsung C&T mở rộng tham gia các dự án điện hạt nhân ở nước ngoài và GE Vernova quay lại thị trường Thụy Điển. Bài viết nhìn lại cùng dự án này trong bối cảnh cạnh tranh giữa GE Vernova và các đối thủ khác trên thị trường điện hạt nhân Thụy Điển.

Cần phân biệt với trường hợp của Rolls-Royce. Trong thông báo hồi tháng 6, Rolls-Royce cho biết Videberg Kraft đã chọn Rolls-Royce SMR làm đối tác cho 3 lò phản ứng module nhỏ được xây dựng ở bờ biển phía tây Thụy Điển. Đây là dự án riêng biệt, có sự tham gia của Vattenfall và Industrikraft.

Cùng tháng đó, chính phủ Thụy Điển thông báo nhà nước nắm giữ 60% cổ phần Videberg Kraft và đã xây dựng cơ chế hỗ trợ gồm khoản vay chính phủ cùng hợp đồng chênh lệch giá hai chiều. Cơ chế hỗ trợ này áp dụng cho dự án Videberg Kraft, khác với dự án lần này của Studsvik.

Vì vậy, nếu chỉ xem thông báo lần này của Studsvik là bước đi tiếp theo sau khi Rolls-Royce được chọn thì đó là cách hiểu chưa đầy đủ. GE Vernova Hitachi và Samsung C&T đã công bố liên minh triển khai BWRX-300 tại các thị trường chiến lược ngoài Bắc Mỹ từ tháng 10/2025, khi đó cũng đã đề cập khả năng triển khai 5 lò phản ứng tại Thụy Điển.

Cùng ngày, Studsvik dự kiến tổ chức họp báo và buổi thông tin dành cho nhà đầu tư. Công ty cho biết thông báo lần này không tác động đáng kể đến kết quả kinh doanh năm 2026. Việc xác định địa điểm, phê duyệt của chính phủ, cấu trúc tài chính và quyết định đầu tư cuối cùng sẽ được xử lý trong quá trình phát triển tiếp theo.