Binance rút đơn xin cấp phép tại Hy Lạp nhưng vẫn gây tranh cãi về việc trụ lại châu Âu

Binance vẫn duy trì một số tài liệu hỗ trợ liên quan đến châu Âu ngay cả sau khi giai đoạn chuyển tiếp của Quy định Thị trường Tài sản Mã hóa (MiCA) của Liên minh châu Âu (EU) kết thúc, khiến việc tái cấp phép cho sàn giao dịch và cách thức thực thi quy định trở thành tâm điểm tranh cãi.

Trong thông báo ngày 24 tháng 6, Binance cho biết đã rút đơn xin giấy phép MiCA nộp lên Ủy ban Thị trường Vốn Hy Lạp (HCMC) và sẽ theo đuổi giấy phép tại một quốc gia thành viên EU khác. Công ty giải thích rằng một số người dùng có thể bị ảnh hưởng tùy theo quốc gia cư trú và tình trạng tài khoản, đồng thời cho biết sẽ thông báo trực tiếp đến các đối tượng liên quan.

MiCA là khung pháp lý thống nhất của EU áp dụng cho các nhà cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa (CASP). Cốt lõi của quy định này là cơ chế “hộ chiếu”, cho phép doanh nghiệp chỉ cần được cấp phép tại một quốc gia thành viên là có thể mở rộng dịch vụ ra toàn EU, nhưng thời gian chuyển tiếp và cách thực thi thực tế có thể khác nhau tùy từng quốc gia thành viên.

Cơ quan Quản lý Chứng khoán và Thị trường châu Âu (ESMA) cho biết trong tài liệu hướng dẫn MiCA rằng nếu một doanh nghiệp đã cung cấp dịch vụ theo luật pháp của từng quốc gia trước ngày 30 tháng 12 năm 2024, doanh nghiệp đó có thể tiếp tục hoạt động trong giai đoạn chuyển tiếp cho đến ngày 1 tháng 7 năm 2026, hoặc cho đến khi đơn xin cấp phép MiCA được chấp thuận hoặc từ chối. Sau giai đoạn chuyển tiếp, tình trạng cấp phép của doanh nghiệp tại từng quốc gia thành viên cũng như loại hình dịch vụ cung cấp trở nên quan trọng hơn.

Vấn đề gây tranh cãi nằm ở chỗ cụm từ “hoạt động tại EU” và “đã được cấp phép MiCA” không mang cùng một ý nghĩa. Theo cập nhật ngày 18 tháng 8, danh sách quốc gia được hỗ trợ trên ứng dụng Binance vẫn đánh dấu “Available” (khả dụng) tại nhiều quốc gia EU như Áo, Bỉ, Pháp, Đức, Hy Lạp, Ý, Tây Ban Nha, Thụy Điển.

Một tài liệu hướng dẫn riêng về SEPA và FPS cũng vẫn giữ nội dung hỗ trợ nạp, rút tiền bằng đồng euro và bảng Anh. Trong hướng dẫn mua bằng thẻ, bên cạnh nội dung tuân thủ MiCA còn kèm theo thông báo giới hạn stablecoin đối với người dùng tại Khu vực Kinh tế châu Âu (EEA), cho thấy đây có vẻ gần với việc quản lý giới hạn theo khu vực và chức năng, hơn là ngừng dịch vụ hoàn toàn.

Ngược lại, trong hướng dẫn chương trình liên kết (affiliate), Binance lại xếp toàn bộ các quốc gia thành viên EU và EEA vào danh sách quốc gia bị hạn chế. Tài liệu này nêu rõ cấm các hành vi mời chào mở tài khoản, hoạt động giao dịch và mua sản phẩm nhắm đến cư dân tại các quốc gia bị hạn chế.

Điều này cho thấy quyền truy cập của người dùng và hoạt động tiếp thị đang được quản lý theo hai bộ quy định khác nhau. Đối với cơ quan quản lý, việc dịch vụ thực tế được cung cấp đến đâu, cũng như ranh giới giữa tài liệu hỗ trợ đơn thuần và hành vi kinh doanh thực sự, sẽ là trọng tâm của việc thực thi.

Đồng Giám đốc điều hành (CEO) Richard Teng của Binance phát biểu tại sự kiện Reuters NEXT châu Á ngày 9 tháng 7 rằng công ty vẫn đang duy trì “đối thoại chặt chẽ” với các cơ quan quản lý EU. Reuters đưa tin Binance vẫn giữ ý định trụ lại thị trường EU sau khi rút đơn tại Hy Lạp, đồng thời cũng đang theo đuổi thêm các giấy phép tại khu vực châu Á.

Dòng vốn rút khỏi nền tảng cũng làm gia tăng tranh luận về hiệu quả của quy định. The Block đưa tin rằng tại cùng sự kiện, đồng CEO Teng cho biết 70% số tiền người dùng EU rút ra đã chuyển sang ví tự lưu ký (self-custody), chỉ 30% chuyển sang các nền tảng được cấp phép MiCA.

Đây là số liệu nội bộ do Binance tự công bố, chưa qua kiểm toán độc lập. Tuy vậy, con số này được xem là một chỉ dấu cho thấy quá trình chuyển đổi quy định không nhất thiết chỉ dẫn dòng tiền chuyển sang các nền tảng có giấy phép.

Các sàn giao dịch đối thủ đã nhắm vào nhu cầu trong giai đoạn chuyển tiếp này. Coinbase (COIN) triển khai chiến dịch thưởng dành cho thành viên CB1 tại Đức, Pháp, Ý, Tây Ban Nha, Ba Lan, Bỉ, Thụy Điển và Anh từ ngày 26 tháng 6 đến 13 tháng 7.

OKX cũng đưa ra ưu đãi thưởng bằng USD Coin (USDC) và quyền lợi cho người dùng mới dành cho cư dân EEA từ ngày 29 tháng 6 đến 31 tháng 7. Có thể nói các nền tảng đã sở hữu giấy phép MiCA đang tận dụng giai đoạn chuyển tiếp quy định như một cơ hội để thu hút người dùng mới.

Đối với nhà đầu tư trong nước, đây không đơn thuần là vấn đề vận hành của một sàn giao dịch nước ngoài. Việc các sàn giao dịch toàn cầu giới hạn theo khu vực, cách xử lý stablecoin và xu hướng chuyển sang ví tự lưu ký đều có thể ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận nền tảng nước ngoài cũng như lựa chọn chuyển dịch tài sản của người dùng trong nước.

Ủy ban châu Âu đã khởi động tham vấn về việc rà soát lại MiCA từ ngày 20 tháng 5, với thời hạn chót là ngày 30 tháng 9. Tài liệu tham vấn cho biết đây là quy trình nhằm xem xét việc áp dụng MiCA cũng như những thay đổi gần đây của thị trường tài sản mã hóa.