Nợ công Mỹ vượt 40.000 tỷ USD, phép thử chiến lược tăng trưởng của Trump

Tổng nợ công của Mỹ đã vượt mốc 40,047 nghìn tỷ USD, đưa chiến lược xử lý nợ bằng tăng trưởng của chính quyền Tổng thống Donald Trump trở lại vòng xoáy tranh luận. Một bên tin rằng đẩy nhanh tăng trưởng sẽ kéo giảm tỷ lệ nợ trên GDP, bên còn lại cho rằng cần giải quyết áp lực tài khóa mang tính cấu trúc trước.

Theo số liệu thống kê hằng ngày của Bộ Tài chính Mỹ, tính đến ngày 19-20/8/2026, tổng nợ công đạt 40,047 nghìn tỷ USD. Dựa trên số liệu này, hãng tin AP và Reuters đưa tin nợ công Mỹ lần đầu tiên vượt mốc 40 nghìn tỷ USD.

Con số này nối tiếp bài viết trước đó của TokenPost về việc tổng nợ công Mỹ lần đầu vượt mốc 40 nghìn tỷ USD, sự việc sau đó tiếp tục lan sang tranh cãi về giải pháp tài khóa. Bài viết trước cũng đề cập tổng nợ công là khái niệm gộp giữa trái phiếu do công chúng nắm giữ và phần chính phủ nắm giữ nội bộ.

Tổng thống Trump nêu quan điểm sẽ xử lý vấn đề nợ bằng tăng trưởng kinh tế. Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cũng cho rằng không cần đặt nặng ý nghĩa vào riêng con số 40 nghìn tỷ USD.

Logic cốt lõi của chính quyền là dùng tốc độ tăng trưởng cao để kéo giảm tỷ lệ nợ trên GDP, thay vì tăng thuế hay cắt giảm chi tiêu. Về mặt chính trị, đây là thông điệp dễ truyền tải, nhưng giới quan sát cảnh báo nếu các chỉ số tài khóa không cải thiện trên thực tế, niềm tin thị trường có thể lung lay trước.

Giáo sư Kent Smetters của Trường Wharton, Đại học Pennsylvania, đánh giá kế hoạch này khó khả thi trong một cuộc phỏng vấn với Fortune. Ông nói: "Nếu anh nói với thị trường trái phiếu rằng chúng tôi tin có thể giải quyết vấn đề này bằng tăng trưởng, rồi một năm sau vẫn không thấy cải thiện, thì đó sẽ trở thành vấn đề về niềm tin." Phát biểu của ông cho thấy khoảng trễ giữa cam kết chính sách và kết quả thực tế có thể khiến thị trường mất kiên nhẫn.

Ông Smetters hiện là Giám đốc học thuật (Faculty Director) của Penn Wharton Budget Model, tổ chức tự mô tả là công cụ phân tích chính sách phi đảng phái.

Điểm bất đồng nằm ở thứ tự ưu tiên. Thông điệp của Tổng thống Trump và Bộ trưởng Bessent nghiêng về hướng tăng trưởng đi trước, còn việc giảm áp lực nợ là kết quả theo sau. Ngược lại, Giáo sư Smetters lập luận rằng cần xử lý vấn đề nợ trước thì tăng trưởng mới được hỗ trợ.

Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ (CBO) trong dự báo tháng 2/2026 nhận định nợ liên bang năm 2026 sẽ tương đương 101% GDP và có thể tăng lên 120% vào năm 2036. Dự báo này, độc lập với tranh luận về tăng trưởng, được xem là cơ sở cho thấy áp lực tài khóa mang tính cấu trúc của Mỹ vẫn tiếp diễn.

Thị trường trái phiếu cũng là bối cảnh của cuộc tranh luận này. Ngày 19/8, Bộ Tài chính Mỹ thông báo sẽ mở rộng quy mô mua lại (buyback) trái phiếu chính phủ kỳ hạn dài nhằm hỗ trợ thanh khoản, từ mức tối đa 2 tỷ USD lên tối thiểu 4 tỷ USD cho mỗi đợt.

Thời điểm mở rộng có hiệu lực là sau ngày 9/9. Theo dữ liệu lợi suất ngày 21/8/2026 của Bộ Tài chính Mỹ, lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm ở mức 4,74%, kỳ hạn 30 năm ở mức 5,27%.

Buyback là cách chính phủ mua lại trái phiếu đang lưu hành trên thị trường để điều tiết thanh khoản. Việc mở rộng mua vào trái phiếu dài hạn gần với biện pháp hỗ trợ vận hành thị trường trái phiếu hơn là một cải cách tài khóa nhằm giảm tổng quy mô nợ.

Phản ứng từ Phố Wall trái chiều. Nhà đầu tư Stanley Druckenmiller, theo lời dẫn của Wall Street Journal, chỉ trích việc mở rộng mua trái phiếu dài hạn là "một sai lầm". Một số người tham gia thị trường cho rằng động thái này cho thấy Bộ Tài chính đã nhượng bộ trước áp lực thị trường.

Ngược lại, cách giải thích của Tổng thống Trump và Bộ trưởng Bessent vẫn xoay quanh logic tăng trưởng cao sẽ làm giảm gánh nặng nợ tương đối. Trong bối cảnh khó giảm nợ trong ngắn hạn, họ cho rằng việc mở rộng quy mô nền kinh tế có thể giúp làm dịu các chỉ số tài khóa.

Áp lực chính trị cũng gia tăng. Theo khảo sát tháng 7/2026 của Peterson Foundation, 90% người được hỏi lo ngại nợ công đang đẩy chi phí sinh hoạt lên cao, và 82% cho biết kế hoạch xử lý nợ sẽ ảnh hưởng đến lựa chọn ứng viên mà họ ủng hộ.

Tác động của vấn đề này đến thị trường tài sản số như Bitcoin(BTC) hiện chưa thể khẳng định bằng số liệu cụ thể. Tuy nhiên, lãi suất dài hạn và mức độ tín nhiệm tài khóa của Mỹ vẫn là biến số chi phối thị trường vốn USD nói chung. Mốc thời gian được xác nhận hiện tại là việc mở rộng hỗ trợ thanh khoản trái phiếu dài hạn của Bộ Tài chính sẽ có hiệu lực sau ngày 9/9.