2028: Mỹ cấm bán stablecoin thanh toán chưa được cấp phép

Bộ Tài chính Mỹ (US Department of the Treasury) vừa công bố dự thảo tiêu chuẩn cấp phép áp dụng cho các tổ chức phát hành stablecoin thanh toán và các nhà cung cấp dịch vụ tài sản số, đồng thời làm rõ điều kiện tiếp cận thị trường Mỹ. Theo dự thảo, từ ngày 18/7/2028, các stablecoin thanh toán chưa được cấp phép sẽ không được cung cấp hoặc bán cho người tại Mỹ.

Bộ Tài chính Mỹ công bố quy định đề xuất này ngày 17/8 (giờ địa phương) nhằm thực thi Điều 3 của Đạo luật GENIUS (GENIUS Act). Văn bản đăng trên Công báo Liên bang (Federal Register) mang số hồ sơ TREAS-DO-2026-0496, mã RIN 1505-AC95, và thời hạn nhận ý kiến công khai kéo dài đến ngày 19/10/2026.

Trọng tâm của dự thảo là xác định phạm vi các hành vi “phát hành”, “cung cấp” và “bán” stablecoin thanh toán. Bộ Tài chính Mỹ cho biết từ ngày 18/1/2027, bất kỳ tổ chức nào muốn phát hành stablecoin thanh toán tại Mỹ đều phải có giấy phép liên bang hoặc giấy phép cấp bang.

Quy định dành cho các nhà cung cấp dịch vụ tài sản số có hiệu lực từ ngày 18/7/2028. Kể từ thời điểm này, các doanh nghiệp hoạt động tại Mỹ không được phép cung cấp hoặc bán stablecoin thanh toán chưa được cấp phép cho người tại Mỹ.

Stablecoin do tổ chức nước ngoài phát hành cũng khó nằm ngoài phạm vi điều chỉnh. Để được cung cấp tại Mỹ, tổ chức phát hành nước ngoài phải chứng minh năng lực kỹ thuật thực thi các lệnh pháp lý, đồng thời đáp ứng yêu cầu có đi có lại (reciprocity) giữa Mỹ và quốc gia phát hành.

Dự thảo cũng đưa ra một số trường hợp ngoại lệ. Giao dịch chuyển trực tiếp giữa cá nhân với cá nhân, một số hình thức chuyển giữa các tài khoản cùng công ty mẹ, và giao dịch qua ví tự lưu ký (self-custody wallet) có thể không thuộc phạm vi bị điều chỉnh.

Stablecoin thanh toán được định nghĩa là tài sản số được thiết kế để dùng trong thanh toán, quyết toán và neo giá trị cố định theo một đồng tiền pháp định. Khác với phần lớn tài sản mã hóa được giao dịch với mục tiêu tăng giá, loại tài sản này gắn liền với hệ thống thanh toán bằng đô la, tài sản dự trữ và nghĩa vụ hoàn trả cho người nắm giữ — đây cũng là điểm xuất phát của các cuộc thảo luận về quản lý stablecoin.

Đạo luật GENIUS chính thức có hiệu lực từ ngày 18/7/2025 sau khi Tổng thống Trump ký ban hành. Nhà Trắng giới thiệu đạo luật này như khung pháp lý liên bang đầu tiên của Mỹ dành riêng cho stablecoin thanh toán.

Dự thảo lần này của Bộ Tài chính Mỹ là bước tiếp theo nhằm đưa khung pháp lý nói trên vào thực tiễn thị trường. Văn bản phân định trách nhiệm giữa tổ chức phát hành và nhà cung cấp dịch vụ, đồng thời quy định riêng tiêu chuẩn tiếp cận thị trường cho tổ chức phát hành trong nước và nước ngoài.

Scott Bessent (Scott Bessent), Bộ trưởng Tài chính Mỹ, cho biết trong thông cáo của Bộ Tài chính Mỹ rằng cơ quan này sẽ “mang lại sự chắc chắn về quy định mà doanh nghiệp cần để đổi mới và phát triển tại Mỹ”. Ông cũng nhắc đến vị thế đồng tiền dự trữ của đô la Mỹ và vai trò dẫn dắt của Mỹ trong lĩnh vực tài sản số.

Giới ngân hàng lo ngại hệ thống cấp phép theo từng bang có thể trở thành kẽ hở mở rộng phạm vi áp dụng của đạo luật. Hiệp hội Ngân hàng Mỹ (ABA) trong thư ngỏ ngày 13/8 cho rằng khung quản lý cấp bang không nên được diễn giải theo hướng mở rộng hoạt động của tổ chức phát hành vượt quá phạm vi mà Đạo luật GENIUS quy định.

Về phía các tổ chức phát hành, nhiều ý kiến đề nghị áp dụng tiêu chuẩn thống nhất. Circle cho biết việc thực thi Đạo luật GENIUS cần mang lại một khung quản lý “nhất quán và lành mạnh” cho stablecoin thanh toán gắn với đô la.

Circle cũng đề nghị các tiêu chí công nhận tổ chức phát hành nước ngoài, khả năng hoàn trả, tài sản dự trữ, quản trị rủi ro và cơ chế giám sát cần được áp dụng theo cùng một chuẩn mực. Điều này cho thấy lợi ích giữa tổ chức phát hành Mỹ và nước ngoài, giữa khối ngân hàng và các công ty thanh toán phi ngân hàng, có thể va chạm nhau khi quy định cuối cùng được soạn thảo.

Đối với độc giả Việt Nam, dự thảo này không chỉ là câu chuyện riêng của các tổ chức phát hành tại Mỹ. Các sàn giao dịch, công ty thanh toán và doanh nghiệp fintech trong nước nếu cung cấp dịch vụ cho người dùng tại Mỹ hoặc xử lý stablecoin có liên hệ với thị trường Mỹ đều có thể chịu ảnh hưởng về việc được phép cung cấp loại stablecoin nào.

Diễn biến này cũng nối tiếp thông tin trước đó cho thấy việc mở rộng nguồn cung trái phiếu kho bạc ngắn hạn có liên quan đến tài sản dự trữ của stablecoin và thanh khoản đô la. Do các tổ chức phát hành stablecoin phải nắm giữ trái phiếu kho bạc Mỹ và tài sản tương đương tiền mặt để đáp ứng nhu cầu hoàn trả của khách hàng, quy định phát hành không chỉ tác động đến thị trường thanh toán mà còn gắn với thảo luận về thanh khoản đô la.

Dự thảo của Bộ Tài chính Mỹ hiện chưa phải là quy định cuối cùng. Bước tiếp theo là thời hạn nhận ý kiến công khai kết thúc ngày 19/10/2026, và các điều khoản, trường hợp ngoại lệ, tiêu chí công nhận tổ chức phát hành nước ngoài đều có thể thay đổi sau quá trình lấy ý kiến.