Doanh thu đào Zcash(ZEC) cao gấp 4,5 lần Bitcoin(BTC) tính theo điện năng

Tổng doanh thu tính theo điện năng của máy đào Zcash(ZEC) được ghi nhận cao gấp khoảng 4,5 lần so với ước tính dành cho máy đào Bitcoin(BTC) thế hệ mới nhất. Đây không phải kết quả của chi phí đào giảm, mà đến từ việc giá ZEC tăng mạnh, kéo doanh thu tính bằng USD trên cùng một lượng điện năng lên cao hơn.

TheEnergyMag cho biết tính đến ngày 24, tổng doanh thu đào ZEC của máy Antminer Z15 Pro (Bitmain) đạt 727,30 USD cho mỗi 1MWh điện. Cùng tiêu chí này, nhóm máy tính hiệu năng cao (HPC) đạt 222,73 USD, còn Antminer S23 Pro – dòng máy đào Bitcoin thế hệ mới nhất – chỉ đạt 162,11 USD.

Các con số trên là tổng doanh thu, chưa phải lợi nhuận ròng. Số liệu chưa trừ chi phí điện, phí pool, chi phí bảo trì, khấu hao thiết bị và tỷ lệ vận hành thực tế. Lợi nhuận thực sự của thợ đào còn phụ thuộc vào điều kiện hợp đồng điện, chi phí mua sắm thiết bị và độ khó mạng lưới.

Biến số then chốt kéo giãn khoảng cách doanh thu chính là giá ZEC. TheEnergyMag phân tích rằng ZEC từng có lúc tăng lên khoảng 890 USD. Cùng thời điểm, màn hình CoinGecko hiển thị giá ZEC ở mức 817,02 USD, với biên độ dao động 24 giờ từ 798,23 đến 872,34 USD.

Cũng theo dữ liệu này, ZEC tăng 57,1% trong 7 ngày. TokenPost trước đó từng đưa tin Zcash vượt mốc 785 USD. Việc đánh giá lại doanh thu đào lần này cho thấy đà tăng giá đã phản ánh trực tiếp vào bài toán kinh tế của việc đào coin.

Một số doanh nghiệp hạ tầng đào tổ chức, trong đó có Cypherpunk, cũng đang có động thái liên quan đến Zcash. Cypherpunk Technologies($CYPH) cho biết ngày 18 đã thực hiện một giao dịch gắn với cổ phiếu trị giá 33,33 triệu USD để sở hữu đội máy đào Zcash công suất 4,2 GSol/s. Công ty cho biết đội máy này tương đương khoảng 18% tổng hashrate của mạng lưới Zcash.

Động thái này nối tiếp chiến lược tích lũy ZEC mà Cypherpunk đã theo đuổi. Trong báo cáo kết quả kinh doanh quý 2 công bố ngày 12, công ty cho biết đang nắm giữ 323.394,38 ZEC tính đến ngày 11. Trong quý 2, nhờ giá ZEC tăng, công ty ghi nhận khoản lãi đánh giá lại chưa thực hiện 46 triệu USD.

Trước đó, Cypherpunk đã liên tục mở rộng mảng tài sản và hạ tầng liên quan đến Zcash. TokenPost từng đưa tin Cypherpunk ký hợp đồng đào Zcash trị giá 33 triệu USD. Việc bổ sung đội máy đào lần này cho thấy công ty đang tăng song song cả lượng ZEC nắm giữ lẫn hạ tầng đào.

Zcash là mạng lưới tập trung vào quyền riêng tư, vận hành theo cơ chế đồng thuận bằng chứng công việc (PoW), ra mắt năm 2016. Theo hồ sơ 10-K mà Cypherpunk nộp lên Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC), Zcash phát triển dựa trên mã nguồn Bitcoin, đồng thời cung cấp tính năng riêng tư tùy chọn nhờ bằng chứng không tiết lộ tri thức (zero-knowledge proof), cho phép che giấu người gửi, người nhận và số tiền giao dịch.

Cùng tài liệu này cho biết, tính đến cuối năm 2025, khoảng 31% tổng lượng ZEC đang ở trạng thái shielded (được che chắn). Cơ chế shielded vẫn giữ thông tin giao dịch trên sổ cái công khai, nhưng mã hóa để ẩn đi một phần dữ liệu. Tính năng riêng tư là điểm khác biệt của Zcash, song cũng kéo theo tranh luận về tuân thủ quy định và tính minh bạch giao dịch.

Cơ cấu phần thưởng đào của Zcash có nét tương đồng với Bitcoin. Hồ sơ 10-K cho biết thời gian tạo block trung bình của Zcash khoảng 1,25 phút, thợ đào nhận cả ZEC phát hành mới lẫn phí giao dịch. Sau đợt halving vào tháng 11/2024, phần thưởng mỗi block giảm còn 1,5625 ZEC.

Trong ngành đào coin, doanh thu tính theo điện năng thường được dùng làm tiêu chí để quyết định phân bổ thiết bị và điện năng. Với cùng lượng điện tiêu thụ, thiết bị và mạng lưới nào tạo ra tổng doanh thu cao hơn sẽ ảnh hưởng đến thứ tự ưu tiên vận hành của thợ đào. Tuy vậy, khó có thể khẳng định lợi thế doanh thu ghi nhận trong giai đoạn giá tăng sẽ chuyển thành lợi thế cạnh tranh dài hạn.

Một số hạ tầng đào Zcash dành cho khối tổ chức cũng đã xuất hiện. Foundry hồi tháng 3 từng thông báo kế hoạch ra mắt pool đào Zcash dành cho nhà đầu tư tổ chức. Trang pool Zcash của Foundry hiện nay nhấn mạnh các yếu tố như thẩm định KYC/AML, cơ chế thanh toán công khai theo ngày (PPLNS) và vận hành theo tiêu chuẩn Mỹ.

Dòng hashrate mới đổ vào mang tính hai mặt. Trên diễn đàn cộng đồng Zcash, nhiều ý kiến cho rằng hashrate từ khối tổ chức tăng lên có lợi cho bảo mật mạng lưới, nhưng cũng có ý kiến lo ngại hashrate có thể tập trung quá mức vào hạ tầng tuân thủ quy định đặt tại Mỹ.

Với nhà đầu tư, vấn đề đáng chú ý không hẳn là việc giá tăng, mà là cách ngành đào coin phân bổ điện năng. Điện năng là nguồn lực sản xuất mà hoạt động đào Bitcoin, các đồng PoW khác và trung tâm dữ liệu AI đều đang cạnh tranh sử dụng. Phép so sánh lần này phản ánh việc đánh giá lại doanh thu theo điện năng tính đến ngày 24, chứ chưa phải bằng chứng cho lợi thế dài hạn của việc đào Zcash.

Nếu giá ZEC giảm hoặc số lượng thợ đào mới tăng lên, doanh thu tính theo điện năng cũng như phần thu về của từng thợ đào có thể thay đổi. Số liệu được xác nhận hiện tại là tính đến ngày 24, tổng doanh thu trên mỗi đơn vị điện năng của máy đào Zcash cao hơn máy đào Bitcoin và mức trung bình ngành của lĩnh vực AI/HPC.