RPO 638 tỷ USD của Oracle(ORCL) phơi bày gánh nặng tín dụng AI

Đầu tư hạ tầng AI đang chuyển từ câu chuyện tăng trưởng cổ phiếu công nghệ sang bài toán hợp đồng dài hạn và gánh nặng tín dụng. Nghĩa vụ thực hiện còn tồn đọng (RPO) của Oracle(ORCL) tăng vọt, các cam kết điện toán dài hạn của OpenAI và loạt hợp đồng điện cho trung tâm dữ liệu đều cho thấy cùng một xu hướng.

Trong báo cáo tài chính năm tài chính 2026 công bố ngày 10 tháng 6, Oracle cho biết RPO đạt 638 tỷ USD, tăng 363% so với cùng kỳ năm trước. Cũng trong báo cáo này, dòng tiền tự do năm tài chính 2026 của công ty âm 23,7 tỷ USD, trong khi công ty huy động 43 tỷ USD qua kênh nợ và 5 tỷ USD qua kênh cổ phần.

RPO là phần nghĩa vụ đã ký hợp đồng nhưng chưa được ghi nhận doanh thu. Với mảng điện toán đám mây và trung tâm dữ liệu, chỉ số này cho thấy độ rõ của doanh thu tương lai. Nhưng khi quy mô hợp đồng dài hạn càng lớn, chi phí thực hiện và khả năng thanh toán của đối tác cũng cần được xem xét song song.

Vấn đề không nằm ở nhu cầu AI. Điểm đáng chú ý là mô hình đặt cọc trước cho trung tâm dữ liệu, chip xử lý đồ họa (GPU) và hợp đồng điện, rồi thu hồi vốn dần qua phí sử dụng, đang mở rộng quy mô. Trong bài viết ngày 2 tháng 7, Groundbreaker nhận định làn sóng AI hiện nay giống một chu kỳ tín dụng và hạ tầng kiểu bất động sản hơn là một chu kỳ công nghệ thông thường.

Theo bài viết này, rủi ro thường lộ diện khi tốc độ tăng trưởng chững lại, trước cả khi tăng trưởng thực sự đảo chiều. Đây là góc nhìn phân tích của tác giả bài viết, không phải dữ kiện đã được xác nhận qua công bố chính thức. Chỉ dựa vào các số liệu công khai, chưa thể khẳng định tổng giá trị cam kết của toàn ngành AI hay áp lực trả nợ trong giai đoạn 2027-2028.

Các cam kết dài hạn cũng xuất hiện trong tài liệu chính thức. OpenAI cho biết khách hàng sử dụng gói Guaranteed Capacity có thể chọn thời hạn cam kết từ 1 đến 3 năm. Ngày 22 tháng 7, công ty công bố ký hợp đồng điện 3,2 gigawatt với Georgia Power cho dự án trung tâm dữ liệu tại hạt Effingham, bang Georgia, với nguồn điện được cung cấp theo từng giai đoạn từ năm 2028 đến năm 2032.

Trước đó, ngày 14 tháng 1, OpenAI thông báo hợp tác với Cerebras để triển khai theo giai đoạn năng lực điện toán AI độ trễ thấp quy mô 750 megawatt đến năm 2028. Cách tiếp cận đảm bảo điện và năng lực điện toán trải dài nhiều năm cho thấy đầu tư hạ tầng AI đang chuyển từ mở rộng máy chủ ngắn hạn sang hợp đồng thiết bị dài hạn.

Trong báo cáo nghiên cứu công bố ngày 14 tháng 7, Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS) đánh giá làn sóng đầu tư AI là một trong những đợt bùng nổ đầu tư dẫn dắt bởi công nghệ lớn nhất trong lịch sử nước Mỹ. Báo cáo phân tích rằng cạnh tranh kiểu "kẻ thắng gần như lấy hết", nợ vay và cấu trúc sở hữu chéo có thể làm gia tăng tình trạng đầu tư quá mức và rủi ro tài chính. Nhận định này cũng tương đồng với bài viết trước đây của TokenPost về việc các cam kết AI tích tụ thành gánh nặng ngoài bảng cân đối của các hãng công nghệ lớn.

Cũng có những ý kiến phản biện. Trong bài đăng ngày 31 tháng 7, OpenAI cho rằng giá trị của hạ tầng AI không nằm ở quy mô mà ở khả năng tạo ra trí tuệ nhân tạo rẻ hơn và tiếp cận rộng hơn. Về phần mình, Oracle giải thích rằng trong số các hợp đồng AI lớn, 75 tỷ USD là phần khách hàng trả trước hoặc tự cung cấp phần cứng, qua đó giúp giảm áp lực huy động vốn để xây dựng trung tâm dữ liệu.

Trong bài phân tích ngày 22 tháng 7, Reuters cho biết chi phí đầu tư (capex) của các hãng hyperscaler gồm Microsoft(MSFT), Alphabet, Amazon, Meta và Oracle có thể vượt dòng tiền tự do vào năm 2027. Cùng bài viết, Reuters ước tính dòng tiền từ hoạt động kinh doanh năm 2027 sẽ tăng khoảng 340 tỷ USD so với năm 2025, trong khi chi phí đầu tư có thể tăng khoảng 534 tỷ USD.

Hyperscaler là các tập đoàn vận hành trung tâm dữ liệu và hạ tầng điện toán đám mây quy mô lớn. Để đáp ứng nhu cầu huấn luyện và suy luận mô hình AI, nhóm này phải đồng thời đảm bảo GPU, thiết bị mạng, hệ thống làm mát và hợp đồng điện. Ngay cả khi doanh thu tăng theo sau, chi phí đầu tư ban đầu và gánh nặng hợp đồng dài hạn vẫn phản ánh vào báo cáo tài chính và dòng tiền trước.

Phản ứng từ cộng đồng địa phương cũng trở thành biến số đối với việc mở rộng hạ tầng. Reuters cho biết tính đến ngày 18 tháng 7, đã có 142 cuộc biểu tình phản đối trung tâm dữ liệu tại 42 bang của Mỹ. Khi áp lực về mở rộng lưới điện, sử dụng nước và hệ thống truyền tải điện gia tăng, đầu tư trung tâm dữ liệu có thể trở thành vấn đề không chỉ của thị trường tài chính mà cả chính trị địa phương.

Với nhà đầu tư, xu hướng này gắn liền với việc đánh giá cổ phiếu công nghệ Mỹ và tài sản rủi ro nói chung. Nếu đầu tư hạ tầng AI tác động đến phát hành trái phiếu doanh nghiệp và diễn biến lãi suất dài hạn, tỷ lệ chiết khấu của cổ phiếu công nghệ và định giá cổ phiếu tăng trưởng cũng có thể chịu áp lực.

Mối liên hệ trực tiếp với thị trường tiền mã hóa hiện vẫn còn hạn chế. Tuy nhiên, nếu chu kỳ đầu tư AI ảnh hưởng đến tâm lý đối với cổ phiếu công nghệ và tài sản rủi ro, môi trường thanh khoản của Bitcoin(BTC) và Ethereum(ETH) cũng có thể bị tác động theo. Chưa có căn cứ nào cho thấy giá của một token cụ thể có thể được giải thích chỉ bằng các cam kết hạ tầng AI.

Làn sóng AI vừa thúc đẩy doanh thu ngành bán dẫn và điện toán đám mây, vừa đặt lưới điện, vay nợ và dòng tiền vào thử thách. Hợp đồng cung cấp điện của OpenAI tại hạt Effingham, bang Georgia sẽ được triển khai theo từng giai đoạn từ năm 2028 đến năm 2032.