Dầu Saudi tháng 9: Aramco cân nhắc tuyến tránh eo Hormuz cho khách châu Á

Một số nhà máy lọc dầu châu Á đang được Saudi Aramco (2222.SR) chào bán dầu thô Arab Medium và Arab Heavy theo phương thức chuyển tải giữa tàu với tàu (STS) gần cảng Fujairah của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, thay vì đưa tàu chở dầu vào sâu trong eo biển Hormuz.

Theo Reuters đưa tin, các lô hàng được đề cập dự kiến giao trong tháng 9, còn Saudi Aramco từ chối bình luận về thông tin này.

Phương thức STS cho phép dầu thô được chuyển trực tiếp giữa hai tàu chở dầu trên biển mà không cần cập cảng. Fujairah nằm ngoài eo biển Hormuz nên bên mua có thể nhận dầu mà không phải đưa tàu vào khu vực này. Thông thường, các nhà máy lọc dầu tính chi phí thu mua dựa trên nhiều yếu tố, không chỉ giá dầu mà còn cả mức độ an toàn của tuyến vận chuyển, điều kiện bảo hiểm và thời gian tàu phải chờ đợi.

Thông tin này được chú ý trong bối cảnh có tin Trung Quốc đã mua 10 triệu thùng dầu thô Saudi thông qua đấu thầu giao ngay hiếm hoi. Tuy nhiên, con số 10 triệu thùng mà Reuters xác nhận hồi tháng 7 thực chất là lượng dầu Saudi được xuất từ cảng Ras Tanura và đã đi qua eo biển Hormuz. Hiện chưa rõ con số này có trùng với khối lượng đang được đàm phán gần Fujairah hay không.

Vào thời điểm đó, 5 siêu tàu chở dầu (VLCC) đã vận chuyển tổng cộng 10 triệu thùng dầu Saudi qua eo biển Hormuz, trong đó 2 tàu hướng đến Trung Quốc và 2 tàu hướng đến Nhật Bản. Saudi Aramco đã áp dụng giá giao ngay cho một phần lô hàng để đẩy nhanh việc bán sang châu Á.

Nhìn tổng thể, nguồn cung dầu Saudi sang Trung Quốc vẫn đang tăng. Reuters dẫn nguồn tin cho biết xuất khẩu dầu thô của Saudi Arabia sang Trung Quốc trong tháng 8 có thể tăng lên khoảng 51 triệu thùng, tương đương 1,65 triệu thùng/ngày, mức cao nhất kể từ tháng 4/2023. Cùng nguồn tin này, khối lượng tháng 8 cao hơn 4 triệu thùng so với hạn ngạch được phân bổ trong tháng 7.

Dù vậy, việc hạn ngạch tổng thể tăng lên không đồng nghĩa các nhà máy lọc dầu riêng lẻ sẽ mua thêm dầu giao ngay. Một số nhà máy lọc dầu Trung Quốc đang giảm hoặc không đăng ký khối lượng theo hợp đồng dài hạn, trong khi vẫn cân nhắc riêng các lô hàng giao ngay nếu giá phù hợp. Mức chiết khấu của dầu Nga, Iraq và các nguồn cung thay thế khác cũng được đưa ra so sánh song song với dầu Saudi.

Saudi Arabia cũng đã hạ giá bán chính thức (OSP) cho thị trường châu Á trong tháng 8. Theo Reuters, Saudi Arabia đặt giá OSP tháng 8 cho dầu Arab Light thấp hơn 1,50 USD/thùng so với mức trung bình của dầu Oman và Dubai. Một số nhà giao dịch vẫn cho rằng dầu Saudi đắt hơn so với các nước sản xuất dầu cạnh tranh khác.

Xu hướng tuyến vận chuyển tác động đến điều kiện giao dịch trước cả yếu tố giá vẫn tiếp diễn. TokenPost từng đưa tin các nhà máy lọc dầu Trung Quốc tăng mua dầu Iraq giá rẻ, khiến dòng chảy thu mua dầu vùng Vịnh biến động. Khi đó, rủi ro trên tuyến Hormuz và Biển Đỏ cũng được phản ánh trước tiên vào cước vận chuyển, phí bảo hiểm và lịch trình giao hàng, chứ không phải giá dầu.

Fujairah không phải tuyến thay thế duy nhất mà Saudi Aramco có thể sử dụng. Ngoài các lô hàng đi qua Hormuz, những phương án như Yanbu, Sidi Kerir và chuyển tải gần Fujairah cũng đang được nhắc đến. TokenPost trước đó đưa tin các nhà máy lọc dầu châu Á đang thảo luận phương án chuyển điểm giao dầu Saudi từ Yanbu sang Sidi Kerir của Ai Cập.

Yanbu là cảng xuất khẩu dầu của Saudi Arabia bên bờ Biển Đỏ, còn Sidi Kerir là cảng trung chuyển của Ai Cập trên Địa Trung Hải. Tuyến này tận dụng hệ thống đường ống và cảng nối Biển Đỏ với Địa Trung Hải để giảm bớt rủi ro trên biển. Tuy nhiên, quãng đường dài hơn có thể làm tăng cước vận chuyển và chi phí nhiên liệu, phần nào bù trừ lại mức chiết khấu giá.

Giá dầu thế giới cũng biến động trong bối cảnh này. Reuters đưa tin, tính đến 15h13 ngày 20 (giờ Việt Nam), giá dầu Brent giao tháng 10 ở mức 92,82 USD/thùng, còn giá dầu WTI giao tháng 9 ở mức 86,75 USD/thùng. Giá dầu được cho là được hỗ trợ bởi lo ngại gián đoạn nguồn cung tại Trung Đông.

Giovanni Staunovo, chuyên gia phân tích tại UBS, nhận định “căng thẳng tại Trung Đông vẫn duy trì ở mức cao nên rủi ro gián đoạn nguồn cung bổ sung vẫn còn đó”. Nhận định này củng cố cách hiểu rằng thay đổi trong cách Trung Quốc thu mua dầu Saudi không đơn thuần là tín hiệu phục hồi nhu cầu, mà gắn nhiều hơn với việc điều chỉnh tuyến cung ứng và mức phí rủi ro.

Biến động giá dầu có thể ảnh hưởng gián tiếp đến chi phí năng lượng, kỳ vọng lạm phát và lãi suất trên toàn cầu, qua đó tác động đến tâm lý chung với tài sản rủi ro. Tuy nhiên, riêng diễn biến này chưa đủ cơ sở để khẳng định xu hướng giá của Bitcoin(BTC) hay bất kỳ tài sản cụ thể nào khác.

Hiện tại, thông tin đã được xác nhận là Saudi Aramco đang đàm phán song song giá giao ngay và tuyến vận chuyển thay thế với một số khách hàng châu Á. Lô hàng 10 triệu thùng được xác nhận là xuất phát từ Ras Tanura trong tháng 7, và không phải là khối lượng đã chốt trong đàm phán gần Fujairah.