Dầu Brent lên 91,63 USD/thùng khi căng thẳng Mỹ-Iran-Oman tại Hormuz tái bùng phát

Căng thẳng tại Eo biển Hormuz giữa Mỹ, Iran và Oman bùng phát trở lại sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đề cập khả năng hành động quân sự nhắm vào Oman. Thỏa thuận kiểm soát tuyến hàng hải qua eo biển này rung lắc, đẩy giá dầu Brent lên mức 91,63 USD/thùng, trong khi Bitcoin(BTC) giảm 0,2%.

Theo hãng tin AP đưa tin ngày 18 (giờ địa phương), ông Trump bày tỏ không hài lòng với thỏa thuận giữa Oman và Iran về việc quản lý tàu thuyền qua Eo biển Hormuz, đồng thời để ngỏ khả năng dùng vũ lực với Oman. Washington cho rằng Oman chưa đủ cứng rắn khi đàm phán với Iran, đặc biệt phản đối phương án hai nước cùng quản lý lối ra của eo biển.

Eo biển Hormuz là điểm nghẽn quan trọng bậc nhất đối với dầu thô và khí đốt tự nhiên xuất khẩu từ Trung Đông. Vụ việc lần này không chỉ dừng ở mâu thuẫn ngoại giao với riêng Oman, mà còn gắn liền với quyền kiểm soát hàng hải, các lệnh trừng phạt và tiến trình đàm phán chấm dứt xung đột với Iran.

TokenPost từng đưa tin trước đó về việc lưu lượng tàu qua Hormuz sụt giảm mạnh, kèm theo tình trạng một số lô hàng phải đổi tuyến rồi mới nối lại hành trình.

Ông Trump đăng bản đồ Eo biển Hormuz lên mạng xã hội và mô tả eo biển này gần như lãnh thổ của Mỹ. AP dẫn lời ông phát biểu tại Phòng Bầu dục rằng “tôi thích ý tưởng tuyên bố đây là lãnh thổ”. Nhà Trắng chỉ nhắc lại phát biểu này mà không đưa thêm giải thích nào liên quan đến Oman.

Iran phản ứng ngay lập tức. Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi (Kazem Gharibabadi) gọi nhận thức của ông Trump về eo biển là “ảo tưởng” trên X. Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Qalibaf (Mohammad Bagher Qalibaf) cũng tuyên bố Eo biển Hormuz sẽ không mở lại cho đến khi Mỹ thực hiện đầy đủ các điều kiện đặt ra.

Rủi ro vật lý quanh eo biển vẫn tiếp diễn. AP cho biết một tàu rời eo biển đã trúng vật thể phóng, còn gần bờ biển Yemen, một tàu chở hàng gần như bị phá hủy hoàn toàn sau khi trúng nhiều vật thể phóng liên tiếp. Bộ Quốc phòng UAE thông báo hai tên lửa đạn đạo đã được phóng từ Iran về phía UAE.

Phản ứng thị trường xuất hiện đầu tiên ở giá năng lượng. Tờ Guardian đưa tin ngày 18 rằng giá dầu Brent tăng lên 91,63 USD/thùng. Diễn biến này được xem là kết quả của việc căng thẳng địa chính trị kích thích cả giá dầu lẫn tâm lý tìm đến tài sản an toàn.

Cùng ngày, Wall Street Journal đưa tin chỉ số USD của WSJ tăng 0,10% lên 96,07 điểm. Giá dầu tăng làm tăng áp lực lạm phát tại các nước nhập khẩu, trong khi rủi ro địa chính trị có xu hướng đẩy nhu cầu đồng USD đi lên.

Thị trường tài sản số cũng chịu áp lực. Barron's đưa tin Bitcoin(BTC) giảm 0,2%, còn 64.261 USD. Barron's lý giải căng thẳng Mỹ-Iran là yếu tố đè nặng tâm lý đối với các tài sản rủi ro.

Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng trực tiếp của vụ việc này đến giá BTC vẫn cần thêm xác nhận. Căng thẳng Trung Đông thường tác động đến tài sản rủi ro thông qua giá dầu, đồng USD và lợi suất trái phiếu, nhưng thị trường tiền mã hóa còn chịu chi phối bởi các yếu tố riêng như kỳ vọng thanh khoản và dòng tiền vào các quỹ ETF.

Trên chính trường Mỹ, đã xuất hiện động thái nhằm giới hạn quyền chiến tranh của chính quyền. Thượng nghị sĩ Mỹ Tim Kaine (Tim Kaine) ra tuyên bố cho biết sẽ trình nghị quyết quyền chiến tranh nhằm cấm hành động quân sự nhắm vào Oman. Động thái này nhằm để Quốc hội giám sát quyền hành động quân sự của chính quyền.

Nghị quyết quyền chiến tranh là công cụ giúp Quốc hội Mỹ giới hạn hoặc đưa các hành động quân sự ở nước ngoài của tổng thống vào quy trình phê chuẩn. Bất kể có được thông qua hay không, việc đề cập hành động quân sự nhắm vào Oman đang cho thấy vấn đề này đã lan sang tranh luận chính trị nội bộ nước Mỹ.

Reuters đưa tin Iran và Oman xem đàm phán về tuyến hàng hải mới đã bước vào giai đoạn hoàn tất, nhưng phía Iran đặt điều kiện Mỹ phải thực hiện đầy đủ cam kết trước khi coi đó là tiền đề để mở lại eo biển. Trước đó, Reuters cũng đưa tin nếu thỏa thuận thành công, Mỹ có thể dỡ bỏ phong tỏa đối với các cảng của Iran.

Phản ứng công khai từ chính phủ Oman chưa được xác nhận trong phạm vi các nguồn tin trên. Diễn biến tiếp theo của căng thẳng lần này sẽ phụ thuộc vào thỏa thuận quản lý eo biển giữa Iran và Oman, cũng như việc Quốc hội Mỹ có xúc tiến nghị quyết quyền chiến tranh hay không.