2.200 tỷ USD: Dự báo quy mô thị trường hệ thống trung tâm dữ liệu 2030

Bank of America(BAC) Global Research dự báo quy mô thị trường hệ thống trung tâm dữ liệu toàn cầu sẽ đạt 2.200 tỷ USD vào năm 2030. Con số này cho thấy nhu cầu hạ tầng AI không chỉ đẩy mạnh doanh số máy chủ và chip bán dẫn, mà còn kéo theo nhu cầu về điện, làm mát và thiết bị mạng tăng đồng thời.

Crypto Briefing dẫn báo cáo của Bank of America Global Research cho biết mức dự báo nói trên. Cũng chính đơn vị này, trong báo cáo hồi tháng 5, từng đưa ra con số dự báo cho năm 2030 chỉ ở mức 1.700 tỷ USD.

Con số mới không tính riêng phần xây dựng trung tâm dữ liệu, mà bao gồm toàn bộ thị trường "hệ thống" - tức máy chủ, chip tăng tốc (accelerator), bộ nhớ, thiết bị mạng và phần cứng liên quan. Cùng gọi là thị trường trung tâm dữ liệu, nhưng cách tính theo bất động sản - xây dựng và cách tính theo thiết bị - hệ thống có phạm vi khác nhau.

Việc dự báo tăng thêm 500 tỷ USD chỉ trong vài tháng phản ánh kỳ vọng của thị trường đối với đầu tư hạ tầng AI đang được nâng lên. Tuy nhiên, đây vẫn là con số dự báo quy mô thị trường, chưa phải khoản chi thực tế đã được xác nhận.

Điều đáng chú ý không nằm ở quy mô nhu cầu, mà ở tốc độ đáp ứng nguồn cung. Dịch vụ AI mở rộng sẽ kéo theo nhu cầu chip xử lý đồ họa (GPU) và máy chủ tăng lên, nhưng để trung tâm dữ liệu thực sự vận hành, cần có kết nối lưới điện, hệ thống làm mát, thiết bị mạng và nguyên liệu kim loại đi kèm.

Viện Bank of America (Bank of America Institute) trong báo cáo hồi tháng 6 từng cho biết sự mở rộng của các trung tâm dữ liệu phục vụ AI đang tạo áp lực lên nhu cầu nước, điện và kim loại. Theo báo cáo này, nhu cầu điện của các máy chủ chạy GPU tăng khoảng 30% mỗi năm, và cứ mỗi 1MW công suất trung tâm dữ liệu tăng thêm sẽ cần khoảng 60-75 tấn kim loại như đồng.

Hệ thống trung tâm dữ liệu thường được hiểu là tổ hợp thiết bị tính toán cùng phần cứng kết nối, vận hành đi kèm. Nhóm này bao gồm máy chủ, chip tăng tốc, bộ nhớ, thiết bị mạng, và gắn liền với nhu cầu về điện cũng như làm mát.

Với độc giả, con số dự báo này mang ý nghĩa như một chỉ báo về hạ tầng cần thiết cho tăng trưởng AI, hơn là phản ánh tốc độ tăng trưởng của ngành AI. Thị trường hệ thống trung tâm dữ liệu mở rộng đồng nghĩa với việc nhu cầu bộ nhớ, thiết bị mạng, hệ thống điện và công nghệ làm mát cũng tăng theo cùng lúc.

Xu hướng này cũng có liên hệ với thực tế tại nhiều thị trường khác. TokenPost từng đưa tin trung tâm dữ liệu chiếm tỷ trọng lớn trong danh sách chờ kết nối lưới điện tại bang Texas (Mỹ). Việc mở rộng trung tâm dữ liệu đã kéo theo các vấn đề về lưới điện và cấp phép tại địa phương.

Gánh nặng tài chính cho hạ tầng AI cũng đang tăng lên. Từng có ý kiến cho rằng chi tiêu cho trung tâm dữ liệu và hạ tầng AI của các tập đoàn công nghệ lớn đang tăng nhanh hơn tốc độ tăng doanh thu. Để khoản đầu tư quy mô lớn này được biện minh chỉ bằng nhu cầu tăng, cần xác nhận thêm tốc độ chuyển hóa thành doanh thu thực tế cũng như chi phí huy động vốn.

CBRE, trong báo cáo xu hướng trung tâm dữ liệu toàn cầu năm 2026, nhận định tình trạng thiếu nguồn cung có thể còn kéo dài đến năm 2030. Báo cáo chỉ ra nguồn cung điện và thủ tục cấp phép tại địa phương chưa theo kịp tốc độ mở rộng của các trung tâm dữ liệu là một biến số cần theo dõi.

Dù nhu cầu tồn tại, nếu không thể đảm bảo nguồn điện ổn định, hoạt động đầu tư thực tế có thể bị trì hoãn. Vì vậy, trên thị trường trung tâm dữ liệu, ngày càng nhiều trường hợp việc xem xét hợp đồng mua điện và khả năng kết nối lưới truyền tải được ưu tiên trước cả việc tìm mặt bằng.

Vai trò của các định chế tài chính lớn cũng ngày càng rõ nét. Trang tin (Newsroom) của Bank of America hồi tháng 4 công bố tài liệu tài trợ cho dự án trung tâm dữ liệu của Oracle(ORCL) trị giá 16 tỷ USD tại thị trấn Saline Township, bang Michigan (Mỹ).

Bank of America đóng vai trò đại lý cấu trúc (structuring agent) và tư vấn tài chính trong thương vụ này. Điều này cho thấy trung tâm dữ liệu không còn đơn thuần là chủ đề công nghệ, mà đã trở thành đối tượng của các khoản tài trợ dự án dài hạn.

Tuy nhiên, con số dự báo 2.200 tỷ USD cần được nhìn nhận cùng với cách xác định phạm vi thị trường. Thị trường hệ thống trung tâm dữ liệu và thị trường trung tâm dữ liệu tính theo bất động sản - xây dựng có phạm vi bao gồm khác nhau, nên không thể so sánh đơn giản chỉ vì cùng dùng cụm từ "trung tâm dữ liệu".

Bình luận: con số này nên được xem là chỉ báo tham khảo cho thấy nhu cầu hạ tầng AI đang lan rộng đến đâu. Tốc độ giải ngân thực tế nhiều khả năng còn phụ thuộc vào việc các nút thắt về lưới điện, nguồn cung bán dẫn, làm mát và linh kiện được tháo gỡ đến đâu.