Thâm hụt ngân sách Mỹ năm 2026 dự báo tăng lên 2.100 tỷ USD

Thâm hụt ngân sách liên bang Mỹ trong năm tài khóa 2026 được dự báo tăng lên 2.100 tỷ USD, sau khi khoản hoàn thuế quan phát sinh từ phán quyết của Tòa án Tối cao khiến nguồn thu ngân sách giảm mạnh hơn dự kiến.

Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ (CBO) cho biết trong báo cáo Đánh giá ngân sách hàng tháng tháng 7/2026 công bố ngày 10 rằng thâm hụt ngân sách cả năm ước tính đạt 2.100 tỷ USD, tăng thêm 200 tỷ USD so với mức 1.900 tỷ USD đưa ra hồi ngày 11 tháng 2.

Đây là số liệu dự báo cả năm dựa trên thông tin cập nhật đến cuối tháng 7, chưa phải con số quyết toán cuối cùng. Mức thâm hụt thực tế có thể thay đổi tùy theo nguồn thu và chi tiêu phát sinh cho đến khi năm tài khóa của Mỹ kết thúc.

Theo CBO, nguyên nhân chính khiến dự báo thâm hụt phình to không phải do chi tiêu tăng mà do nguồn thu sụt giảm. Chi tiêu cả năm được giữ ở mức tương đương với dự báo hồi tháng 2, trong khi nguồn thu giảm khoảng 200 tỷ USD so với ước tính trước đó.

Phần lớn khoản sụt giảm nguồn thu đến từ thuế quan. CBO ước tính nguồn thu từ thuế quan và thông quan trong năm tài khóa 2026 sẽ giảm khoảng 250 tỷ USD, tương đương 60%, so với dự báo trước đó.

Nguyên nhân sâu xa của việc nguồn thu thuế quan sụt giảm nằm ở phán quyết pháp lý liên quan đến Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) — luật cho phép Tổng thống Mỹ áp dụng các biện pháp như trừng phạt kinh tế khi xảy ra tình trạng khẩn cấp quốc gia.

Tòa án Tối cao Mỹ ngày 20 tháng 2 phán quyết rằng chính quyền không thể dựa vào IEEPA để áp thuế quan. Đây không phải là phán quyết cho rằng chính sách thuế quan vi hiến, mà là kết luận rằng đạo luật này không thể được dùng làm căn cứ pháp lý để áp thuế.

Sau phán quyết, chính quyền Tổng thống Trump chấm dứt áp dụng thuế quan theo IEEPA và chuyển sang mức thuế tạm thời theo Điều 122 Đạo luật Thương mại năm 1974. Khi biện pháp này hết hiệu lực vào ngày 24 tháng 7, chính quyền tiếp tục áp dụng thuế quan mới dựa trên Điều 301 của đạo luật này.

Quá trình hoàn trả thuế quan đã thu trước đó cũng ảnh hưởng đến ngân sách. CBO cho biết khoảng 100 tỷ USD tiền thuế quan thu theo IEEPA đã được hoàn trả.

Riêng trong tháng 7, khoản hoàn thuế đã vượt số tiền thu mới. Trong tháng, Mỹ hoàn trả 36 tỷ USD trong khi chỉ thu được 26 tỷ USD, khiến nguồn thu từ thông quan ghi nhận mức rút ròng 9 tỷ USD.

CBO cảnh báo gánh nặng tài khóa dài hạn cũng có thể gia tăng. Trong báo cáo công bố ngày 5 tháng 3, cơ quan này ước tính việc chấm dứt thuế quan theo IEEPA có thể khiến thâm hụt ngân sách tích lũy giai đoạn 2026-2036 tăng thêm 2.000 tỷ USD.

Trong mức tăng này, 1.600 tỷ USD đến từ việc cán cân ngân sách cơ bản xấu đi, còn 400 tỷ USD đến từ chi phí lãi vay tăng thêm. Khi nguồn thu thuế quan giảm, nhu cầu vay nợ của chính phủ tăng lên, kéo theo chi phí lãi vay cũng tăng theo.

Tranh chấp pháp lý xung quanh các mức thuế quan mới vẫn tiếp diễn. Theo hãng tin AP, 25 bang tại Mỹ đã kiện chính quyền Tổng thống Trump liên quan đến thuế quan áp theo Điều 301. Các bang này cho rằng biện pháp mới chỉ là cách lách luật để thay thế mức thuế quan cũ vốn không được Tòa án Tối cao công nhận, trong khi chính quyền khẳng định thuế quan hợp pháp dựa trên vấn đề lao động cưỡng bức.

Báo cáo lần này của CBO không đề cập đến tác động trực tiếp đối với các tài sản tiền mã hóa như Bitcoin(BTC) hay Ethereum(ETH). Quy mô thâm hụt ngân sách năm tài khóa 2026 sẽ được xác định dựa trên số thuế quan thu được, khoản hoàn thuế và chi tiêu của chính phủ liên bang trong thời gian còn lại của năm.