Crack diesel vượt đỉnh lịch sử, Brent lùi về quanh 87 USD

Chênh lệch giá dầu diesel tinh chế so với dầu thô (crack diesel) đã vượt qua mức đỉnh lịch sử, trong khi giá dầu Brent lùi từ vùng 90 USD (khoảng 2,3 triệu đồng)/thùng gần đây xuống quanh mức 87 USD (khoảng 2,2 triệu đồng)/thùng. Ảnh hưởng từ việc trì hoãn mở lại eo biển Hormuz đang bộc lộ rõ hơn ở thị trường sản phẩm lọc dầu như diesel, thay vì ở dầu thô.

Theo Zero Hedge đưa tin ngày 13 (giờ địa phương), giá dầu Brent kỳ hạn đã hạ nhiệt sau khi chạm đỉnh gần đây. Đàm phán giữa Mỹ và Iran vẫn bế tắc, trong khi thị trường chờ đợi tiến triển về việc mở lại eo biển Hormuz.

Sam Burwell, chuyên gia phân tích dầu khí và hạ tầng năng lượng tại Jefferies(JEF), nhận định trong báo cáo ngày 12 rằng “tình trạng thắt chặt của thị trường dầu mỏ toàn cầu, ít nhất ở thời điểm hiện tại, đang thể hiện rõ ở chênh lệch giá sản phẩm lọc dầu (crack) chứ không phải ở giá dầu thô”. Crack là khoảng cách giữa giá dầu thô và giá các sản phẩm tinh chế như xăng, diesel.

Biên lợi nhuận lọc dầu nới rộng cho thấy áp lực nguồn cung sản phẩm tinh chế đang phản ánh mạnh hơn so với giá dầu thô. Ngay cả khi giá dầu thô tạm ổn định, nếu công đoạn lọc dầu và nguồn cung sản phẩm vẫn eo hẹp thì chi phí nhiên liệu cho vận tải và sản xuất khó có thể hạ nhiệt nhanh.

Ông Burwell cho biết lượng dầu thô nhập khẩu của Trung Quốc trong tháng 7 tăng khoảng 1 triệu thùng/ngày so với tháng trước, nhưng vẫn thấp hơn xu hướng trước đây. Theo ông, nếu nhập khẩu của Trung Quốc quay về mức bình quân 5 năm, khoảng 11 triệu thùng/ngày, thì nhu cầu bổ sung có thể lên tới khoảng 3 triệu thùng/ngày.

Giá diesel và xăng cũng duy trì ở mức cao. Ông Burwell đánh giá chênh lệch giá diesel đã vượt xa đỉnh lịch sử trước đó, trong khi xăng cũng cho thấy đà tăng mạnh.

Công suất vận hành các nhà máy lọc dầu tại Mỹ giảm theo tuần. Tuy nhiên xét theo yếu tố mùa vụ, mức này vẫn gần vùng cao nhất trong 20 năm qua, theo ông Burwell.

Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) trong báo cáo ngày 12 ước tính mức thiếu hụt nguồn cung trong quý này vào khoảng 1,8 triệu thùng/ngày, cao hơn gấp đôi so với ước tính trước đó.

IEA nhận định giá cao đã bắt đầu kìm hãm nhu cầu. Cơ quan này cho rằng mức thiếu hụt nguồn cung cả năm có thể là lớn nhất trong 5 năm.

Một số yếu tố khác lại kéo giá dầu thô đi xuống. Tồn kho dầu thô của Mỹ tuần trước tăng 17,4 triệu thùng, mức tăng mạnh nhất kể từ tháng 1/2023.

Nguyên nhân tồn kho tăng được cho là xuất khẩu suy yếu và lượng nhập khẩu từ Ả Rập Xê Út và Venezuela tăng lên. Việc tồn kho dầu thô tăng nhưng áp lực giá sản phẩm lọc dầu vẫn chưa hạ nhiệt cho thấy sự chú ý của thị trường đang chuyển từ dầu thô sang nguồn cung sản phẩm.

Trên nền tảng dự đoán Polymarket, xác suất “gia hạn thời gian đàm phán Mỹ - Iran thêm 60 ngày” được giao dịch quanh mức 25%, giảm mạnh so với khoảng 80% một tuần trước đó.

Tình trạng bất định quanh eo biển Hormuz nối tiếp diễn biến giá dầu suy yếu trước đó giữa lúc đàm phán Mỹ - Iran bế tắc mà TokenPost từng đề cập. Trước đó, TokenPost cũng đưa tin giá dầu Brent biến động theo tình hình Trung Đông và triển vọng nhu cầu.

Các cuộc tấn công nhằm vào hạ tầng năng lượng giữa Nga và Ukraine cũng được xem là một nguyên nhân khiến áp lực trên thị trường diesel gia tăng. TokenPost trước đó đưa tin xuất khẩu diesel của Nga đã giảm xuống vùng thấp nhất trong nhiều năm.

Đối với độc giả Việt Nam, giá sản phẩm lọc dầu và chi phí logistics là yếu tố tác động trực tiếp hơn so với giá dầu thô nói chung. Diesel là nhiên liệu được sử dụng phổ biến trong vận tải hàng hóa và sản xuất công nghiệp, nên nếu nguồn cung eo hẹp, áp lực chi phí vận chuyển và sản xuất có thể vẫn còn.

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố trên mạng xã hội Truth Social rằng Mỹ đang “kiểm soát hoàn toàn” eo biển Hormuz. Theo các nguồn tin, Iran được cho là đang yêu cầu bồi thường thiệt hại chiến tranh, trong khi thị trường tiếp tục theo dõi khả năng mở lại eo biển và tốc độ phục hồi nguồn cung sản phẩm lọc dầu.