4,5 triệu lít nhiên liệu bốc cháy sau drone tập kích Zawiya

Các cơ sở lọc dầu và điện lực tại Zawiya, miền tây Libya, liên tiếp hứng chịu tấn công bằng drone, trong khi tại Benghazi ở miền đông, người đứng đầu cơ quan tình báo quân đội thiệt mạng vì bom cài trên xe. Loạt sự cố xảy ra gần như cùng lúc trên hạ tầng năng lượng, an ninh và cả ngân hàng trung ương khiến tình hình Libya thêm bất ổn.

Theo hãng tin AP (Associated Press), bể chứa nhiên liệu tại nhà máy lọc dầu Zawiya đã sụp đổ sau vụ hỏa hoạn lớn, xảy ra ngay sau khi cơ sở này bị drone tấn công vào ngày 11. Vào thời điểm bị tấn công, bể chứa đang giữ 4,5 triệu lít nhiên liệu.

Cũng tại khu vực này, một trạm biến áp điện bị thiêu rụi hoàn toàn sau một đòn drone khác vào ngày 13. Đây là thiết bị trọng yếu cung cấp điện cho khu dân cư và khu thương mại, và toàn bộ hoạt động của trạm đã ngừng lại sau vụ tấn công.

Zawiya là trung tâm năng lượng lớn nhất miền tây Libya, nơi tập trung nhà máy lọc dầu lớn nhất nước, cảng xuất khẩu và nhà máy điện. Đến nay chưa có tổ chức nào đứng ra nhận trách nhiệm về các vụ tấn công này.

Thủ tướng Libya Abdul-Hamid Dbeibah lên tiếng chỉ trích các vụ tấn công nhằm vào cơ sở năng lượng và điện lực, tuyên bố "sẽ tìm ra những kẻ chịu trách nhiệm". Phát biểu này cho thấy ông ý thức rõ rằng các cuộc tấn công nhằm vào hạ tầng dân sự có thể làm rung chuyển đồng thời nguồn cung dầu và điện.

Lo ngại về an toàn tại hiện trường cũng gia tăng. Công ty điện lực và đơn vị vận hành cơ sở đã yêu cầu rút đội kỹ thuật nước ngoài sau các đợt tấn công tiếp theo, còn General Electric (GE) của Mỹ cũng đã rút nhân sự khỏi hiện trường.

Tại Benghazi ở miền đông, ông Fawzy al-Mansouri, người đứng đầu cơ quan tình báo quân đội thuộc Quân đội Quốc gia Libya (LNA), thiệt mạng khi một chiếc xe cài bom phát nổ. AP mô tả ông al-Mansouri là người đứng đầu tình báo quân đội của phe Khalifa Hifter.

Vụ tấn công ở Zawiya và vụ đánh bom xe ở Benghazi xảy ra gần như cùng thời điểm, nhưng chưa có căn cứ nào cho thấy hai sự việc do cùng một thế lực đứng sau. Các vụ tấn công hạ tầng và sự cố an ninh ở hai khu vực khác nhau trùng hợp xảy ra cùng lúc khiến bất ổn càng lan rộng.

Libya hiện bị chia cắt giữa chính phủ của ông Dbeibah ở miền tây và chính quyền do ông Ossama Hammad đứng đầu ở miền đông. Miền đông được lực lượng của tướng Khalifa Hifter hậu thuẫn.

Do cấu trúc chồng chéo giữa các nhóm vũ trang và quyền lực địa phương, những hạ tầng trọng yếu như nhà máy lọc dầu, nhà máy điện hay ngân hàng trung ương liên tục trở thành điểm gây sức ép mỗi khi xung đột chính trị nổ ra. Zawiya là khu vực gắn liền cả lọc dầu, xuất khẩu lẫn điện lực, nên hậu quả của các vụ tấn công có thể vượt ra ngoài thiệt hại cơ sở vật chất đơn thuần, lan sang bất ổn chuỗi cung ứng.

Sự hỗn loạn quanh ngân hàng trung ương cũng chưa có hồi kết. Trên mạng xã hội xuất hiện tin đồn Thống đốc Ngân hàng Trung ương Libya Naji Mohammed Issa Belgasem từ chức, nhưng trang thông tin chính thức về hội đồng quản trị của Ngân hàng Trung ương Libya, tính đến ngày 10 tháng 8, vẫn ghi nhận ông là "thống đốc kiêm chủ tịch hội đồng quản trị".

Vấn đề ngân hàng trung ương không đơn thuần là tranh cãi hành chính. Năm 2024, tranh chấp quyền kiểm soát Ngân hàng Trung ương Libya từng gây gián đoạn sản xuất và xuất khẩu dầu mỏ.

Lần này, các vụ tấn công cơ sở lọc dầu, điện lực và tin đồn thống đốc ngân hàng trung ương từ chức lại trùng hợp xảy ra cùng thời điểm. Tuy nhiên, chưa có số liệu nào cho thấy phản ứng giá tức thời trên thị trường dầu mỏ hay tiền mã hóa, và TokenPost trước đó cũng đã đưa tin về xu hướng giá dầu quốc tế suy yếu.

TokenPost trước đó đã đưa tin về việc bể chứa nhiên liệu tại nhà máy lọc dầu Zawiya bị drone tấn công. Sau đó, vụ trạm biến áp bị thiêu rụi và vụ đánh bom xe khiến người đứng đầu tình báo quân đội Benghazi thiệt mạng tiếp tục xảy ra, khiến bất ổn về hạ tầng năng lượng và an ninh của Libya càng thêm nổi bật.