Dầu Brent 89,49 USD, đàm phán Hormuz vẫn bế tắc

Đàm phán giữa Mỹ và Iran về việc mở lại eo biển Hormuz đang gặp bế tắc vì bất đồng quanh quyền kiểm soát tuyến đường và phí thông hành. Trong phiên giao dịch ngày 12, dầu Brent giao dịch quanh mức 89,49 USD/thùng, còn dầu WTI (Tây Texas) ở mức 83,67 USD/thùng.

Theo AP, hai bên đã tiến gần đến thỏa thuận mở lại eo biển, nhưng Mỹ phản đối việc để Iran thu phí thông hành cũng như công nhận trên thực tế quyền kiểm soát của Iran đối với tuyến đường này. Mỹ đang cân nhắc phương án tạm thời: tàu thuyền đi vào vịnh Ba Tư qua tuyến do Iran kiểm soát rồi rời đi qua tuyến do Oman kiểm soát, nhưng khẳng định sẽ không chấp nhận bất kỳ khoản phí thông hành hay chi phí phát sinh nào.

Trọng tâm của đàm phán không nằm ở việc mở lại eo biển, mà ở chỗ ai sẽ quản lý tuyến đường và thu phí sau khi mở cửa. Reuters đưa tin Iran muốn được quốc tế công nhận quyền kiểm soát eo biển Hormuz và muốn áp phí thông hành đối với tàu thuyền qua lại.

Cũng theo Reuters, Iran đang đưa ra cách hiểu rằng nước này có thể áp phí thông hành sau khi thỏa thuận tạm thời kéo dài 60 ngày kết thúc. Trong khi đó, AP cho biết Mỹ phản đối vì cho rằng việc chấp nhận thu phí đồng nghĩa với việc thừa nhận Iran nắm quyền kiểm soát trên thực tế.

Đàm phán giữa hai nước được duy trì thông qua kênh trung gian có sự tham gia của Oman và Qatar. TokenPost trước đó đưa tin hai bên đang thảo luận phương án mở lại eo biển thông qua các nước trung gian và đội ngũ thực địa.

Sau đó, kỳ vọng về tiến triển đàm phán từng khiến giá dầu thế giới giảm mạnh trong một thời điểm, nhưng bất đồng quanh quyền kiểm soát lại nổi lên trở lại. Một số nguồn tin còn cho biết Iran đã từ chối phương án tuyến đường phía nam do Mỹ ủng hộ, khiến phạm vi quản lý tuyến đường trở thành điểm mấu chốt của đàm phán.

Eo biển Hormuz là tuyến vận chuyển dầu thô huyết mạch nối vịnh Ba Tư với vịnh Oman. Nếu hoạt động qua eo biển này gặp trục trặc, lượng hàng hóa sẽ dồn vào các tuyến đường vòng vốn có công suất hạn chế, kéo theo tác động đến cước vận tải, phí bảo hiểm hàng hải và giá dầu.

Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), trong năm 2025, lượng dầu thô và các sản phẩm dầu đi qua eo biển Hormuz trung bình đạt 20 triệu thùng/ngày, tương đương khoảng 25% tổng khối lượng thương mại dầu thô vận chuyển bằng đường biển trên toàn cầu.

IEA cho biết công suất các tuyến đường vòng có thể thay thế chỉ ở mức 3,5-5,5 triệu thùng/ngày, không đủ để bù đắp toàn bộ lượng hàng đi qua eo biển. Cảng dầu Jask của Iran cũng chưa thể đóng vai trò là tuyến xuất khẩu thay thế thực sự.

AP đưa tin số lượt tàu qua lại eo biển trong tuần trước đã tăng lên 84 lượt, nhưng vẫn thấp hơn nhiều so với mức trên 700 lượt mỗi tuần trước khi xảy ra khủng hoảng. Dòng chảy dầu thô trên thực tế chưa phục hồi về mức bình thường, nên thời điểm đạt thỏa thuận cũng như các điều kiện chi tiết đang được phản ánh vào giá dầu.

Trước đó, dầu Brent từng có lúc chạm mức 90,03 USD/thùng trong phiên giao dịch. Trong đàm phán lần này, điều kiện vận hành thực tế và việc có áp phí thông hành hay không có thể chi phối dòng chảy dầu thô nhiều hơn là một tuyên bố mở lại đơn thuần.

IEA cho biết Hàn Quốc và Nhật Bản là hai nước đặc biệt phụ thuộc vào nguồn dầu vận chuyển qua eo biển Hormuz. Nếu gián đoạn vận hành qua eo biển kéo dài, không chỉ giá dầu quốc tế mà cả chi phí năng lượng trong nước, chi phí logistics và phí bảo hiểm hàng hải cũng có thể bị ảnh hưởng.

Biến động giá dầu còn tác động đến thị trường tài chính thông qua kỳ vọng lạm phát và lợi suất trái phiếu chính phủ. Reuters cho biết sau khi phía Iran đưa ra phát biểu nói trên, phần tăng của lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm đã bị đảo ngược một phần. Biến động giá dầu và lợi suất là những yếu tố vĩ mô có thể ảnh hưởng đến tâm lý đầu tư vào các tài sản rủi ro, trong đó có Bitcoin(BTC).

Nếu Mỹ vội vàng đạt thỏa thuận, nước này có thể bị chỉ trích là đã thừa nhận quyền kiểm soát của Iran đối với eo biển. Ngược lại, nếu Mỹ kiên quyết từ chối đến cùng các yêu cầu về quyền kiểm soát và phí thông hành, quá trình bình thường hóa vận chuyển dầu thô và hoạt động hàng hải có thể bị kéo dài thêm.

Các vấn đề hai bên đang thảo luận gồm △quyền kiểm soát eo biển △phí thông hành đối với tàu thuyền △điều kiện vận hành của tuyến đường tạm thời. Hiện chưa thể xác nhận liệu thỏa thuận mở lại eo biển có thực sự đạt được hay không.