Mỹ thu hồi lệnh cấm TikTok trên thiết bị liên bang, từng cơ quan vẫn có thể tự hạn chế

Văn phòng Quản lý và Ngân sách Nhà Trắng (OMB) đã thu hồi hướng dẫn ban hành năm 2023 về việc cấm sử dụng TikTok trên thiết bị của chính phủ liên bang Mỹ. Tuy nhiên, từng cơ quan liên bang vẫn có quyền tự đặt ra giới hạn sử dụng theo chính sách riêng.

Theo bản ghi nhớ OMB gửi tới lãnh đạo các bộ, ngành hành pháp ngày 10 tháng 8 (giờ địa phương), cơ quan này chính thức bãi bỏ hướng dẫn M-23-13 trước đó. OMB cho biết quyết định dựa trên kết quả rà soát pháp lý của Văn phòng Cố vấn pháp lý (OLC) thuộc Bộ Tư pháp Mỹ.

Trong ý kiến công bố ngày 16 tháng 7, OLC kết luận rằng dịch vụ do liên doanh TikTok U.S. Data Security Joint Venture vận hành tại Mỹ không thuộc phạm vi điều chỉnh của Đạo luật cấm TikTok trên thiết bị chính phủ được ban hành năm 2022.

"TikTok không còn là ứng dụng thuộc diện bị cấm theo Đạo luật cấm TikTok trên thiết bị chính phủ", OLC nêu rõ trong văn bản. Cơ quan này cho rằng khi chủ thể vận hành và cơ cấu quản trị của dịch vụ thay đổi, điều kiện cấm theo luật không còn được đáp ứng.

Đạo luật cấm TikTok trên thiết bị chính phủ quy định loại bỏ khỏi hệ thống công nghệ thông tin liên bang đối với TikTok và các dịch vụ kế thừa do pháp nhân mà ByteDance nắm cổ phần chi phối phát triển hoặc cung cấp. Tiêu chí áp dụng không chỉ dựa trên tên gọi ứng dụng, mà còn dựa trên quan hệ sở hữu, chi phối của pháp nhân phát triển hay cung cấp dịch vụ đó.

Bộ Tư pháp Mỹ đánh giá liên doanh mới hoạt động độc lập với ByteDance. Cơ quan này cũng dẫn chứng việc các nhà đầu tư Mỹ nắm giữ phần lớn cổ phần của liên doanh làm căn cứ cho kết luận trên.

Việc thay đổi thuật toán đề xuất nội dung và chương trình an ninh mạng cũng được đưa vào quá trình rà soát pháp lý. Theo giải trình, liên doanh đã điều chỉnh lại các chương trình vốn dựa trên nền tảng của ByteDance trước đây, nhằm tránh để thông tin của chính phủ liên bang tiếp cận những yếu tố an ninh từng gây lo ngại.

Kết luận lần này khác với một đánh giá toàn diện về mức độ an toàn của bản thân ứng dụng TikTok. Đây thuần túy là cách diễn giải pháp lý, nhằm xác định liệu dịch vụ do liên doanh Mỹ hiện đang vận hành có nằm trong phạm vi cấm mà đạo luật năm 2022 quy định hay không.

Bản ghi nhớ của OMB được ban hành nhằm điều chỉnh hướng dẫn áp dụng chung cho toàn bộ chính quyền liên bang từ năm 2023, cho phù hợp với kết luận pháp lý mới. Theo đó, lệnh cấm sử dụng đồng loạt trên toàn liên bang đã được dỡ bỏ.

Dù vậy, điều này không có nghĩa mọi cơ quan liên bang đều phải cho phép sử dụng TikTok. Từng cơ quan vẫn có thể tự quyết định việc sử dụng TikTok trên thiết bị của mình, dựa trên chính sách an ninh và nhu cầu công việc riêng.

Nhân viên chính phủ liên bang vẫn phải tuân thủ quy định nội bộ của cơ quan mình. Nếu một cơ quan tiếp tục duy trì giới hạn sử dụng riêng, giới hạn đó vẫn có hiệu lực bất kể việc OMB đã thu hồi hướng dẫn chung.

Động thái này diễn ra sau khi cơ cấu vận hành TikTok tại Mỹ chuyển từ mô hình do công ty mẹ Trung Quốc ByteDance chi phối sang mô hình liên doanh với các nhà đầu tư Mỹ nắm cổ phần đa số. Những vấn đề cốt lõi mà chính phủ Mỹ từng đặt ra với TikTok bao gồm quyền truy cập dữ liệu, quyền kiểm soát thuật toán đề xuất nội dung và an ninh thông tin của chính phủ.

Kết luận của Bộ Tư pháp cho thấy trong việc quản lý nền tảng công nghệ, chủ thể vận hành, cơ cấu quản trị và biện pháp bảo mật kỹ thuật có thể là yếu tố quyết định phạm vi áp dụng của luật. Cùng một dịch vụ, nhưng kết quả quản lý có thể khác nhau tùy vào việc ai là bên phát triển, cung cấp và kiểm soát dịch vụ đó.

Phạm vi thực tế mà TikTok có thể được sử dụng trên thiết bị chính phủ trong thời gian tới sẽ phụ thuộc vào chính sách tiếp theo của từng cơ quan liên bang. Cho đến khi có hướng dẫn cụ thể từ từng cơ quan, nhân viên vẫn phải tuân theo quy định nội bộ hiện hành.