Chip quang 1,6T: Mỹ xem xét hạn chế nhập khẩu từ Trung Quốc

Mỹ đang xem xét hạn chế nhập khẩu linh kiện trung tâm dữ liệu sản xuất tại Trung Quốc, và Goldman Sachs (Goldman Sachs) nhận định quá trình chuyển đổi công nghệ diễn ra nhanh cùng rào cản sản xuất cao trong ngành module quang đang khiến khách hàng phụ thuộc nhiều hơn vào các nhà cung cấp dẫn đầu hiện tại.

Chính quyền Tổng thống Trump và Ủy ban Truyền thông Liên bang Mỹ (FCC) đang xây dựng phương án hạn chế nhập khẩu linh kiện trung tâm dữ liệu có xuất xứ Trung Quốc. Reuters đưa tin ngày 4 (giờ địa phương) rằng module quang cũng nằm trong danh sách được xem xét.

Module quang là linh kiện chuyển đổi qua lại giữa tín hiệu điện và tín hiệu quang trong trung tâm dữ liệu, giúp truyền dữ liệu giữa máy chủ và thiết bị mạng. Nhu cầu tính toán AI càng tăng, lượng dữ liệu cần xử lý giữa các máy chủ và giữa các rack càng lớn, khiến vai trò của mạng quang tốc độ cao ngày càng quan trọng.

Trong báo cáo công bố ngày 10, Goldman Sachs phân tích vấn đề này xoay quanh ba yếu tố: △tốc độ chuyển đổi công nghệ nhanh △nhu cầu AI ở mức cao △yêu cầu nghiên cứu phát triển lớn để đáp ứng nhiều dòng sản phẩm (SKU) khác nhau. Theo báo cáo, trong điều kiện như vậy, khách hàng có xu hướng phụ thuộc vào nhà cung cấp dẫn đầu sẵn có hơn là chuyển sang nhà cung cấp mới.

Thị trường module quang đang dịch chuyển nhanh sang các sản phẩm từ 1,6T trở lên. Dung lượng truyền dẫn càng lớn, yêu cầu kỹ thuật trong phát triển và sản xuất hàng loạt càng cao, khiến việc đổi nhà cung cấp không thể chỉ dựa trên so sánh giá.

Sự khác biệt về thông số kỹ thuật và dòng sản phẩm giữa các khách hàng cũng tạo thành rào cản gia nhập. Nhà cung cấp phải phát triển song song nhiều sản phẩm để đáp ứng yêu cầu hiệu năng và chất lượng riêng của từng khách hàng, đồng nghĩa phải xây dựng đồng thời năng lực nghiên cứu phát triển lẫn hệ thống sản xuất.

Goldman Sachs đánh giá các doanh nghiệp dẫn đầu đang có lợi thế nhờ khả năng cam kết công suất, sản xuất tự động hóa và hiệu quả chế tạo. Sản phẩm càng nâng cấp lên mức 1,6T trở lên, rào cản sản xuất càng cao, khiến các doanh nghiệp quy mô nhỏ và vừa khó thu hẹp khoảng cách trong thời gian ngắn.

Tỷ trọng của doanh nghiệp Trung Quốc trong chuỗi cung ứng cũng không nhỏ. Trong 10 nhà cung cấp module quang lớn nhất thế giới, 7 doanh nghiệp có trụ sở tại Trung Quốc, và thị phần năm 2025 của nhóm này đã mở rộng so với năm 2024.

Đây là lý do việc Mỹ xem xét siết quy định không chỉ tác động đến từng doanh nghiệp riêng lẻ mà còn liên quan trực tiếp đến cấu trúc thu mua của các trung tâm dữ liệu AI. Một phân tích được TokenPost đề cập trước đó cho biết các nhà cung cấp Trung Quốc chiếm khoảng 60-70% lượng module quang tốc độ cao mà các doanh nghiệp điện toán đám mây siêu lớn (hyperscaler) của Mỹ mua vào.

Nếu nguồn cung ngoài Trung Quốc không thể thay thế khối lượng này trong thời gian ngắn, cách thức và thời điểm áp dụng quy định có thể ảnh hưởng đến tiến độ mở rộng trung tâm dữ liệu cũng như chi phí thu mua linh kiện. Sự ổn định nguồn cung module quang vì vậy không chỉ tác động đến hạ tầng AI mà còn gắn với chuỗi cung ứng bán dẫn liên quan đến bộ xử lý đồ họa (GPU).

Các doanh nghiệp Trung Quốc đang phân tán địa điểm sản xuất để ứng phó. Nhà máy thứ nhất tại Thái Lan của Eoptolink đang hoạt động hết công suất, còn nhà máy thứ hai dự kiến mở rộng vào năm 2026.

Việc mở rộng sản xuất ra nước ngoài gắn với xu hướng phân tán dài hạn cơ cấu sản xuất vốn tập trung tại Trung Quốc đại lục. Tuy vậy, dù chuyển địa điểm sản xuất, doanh nghiệp vẫn phải đáp ứng năng lực sản xuất hàng loạt sản phẩm tốc độ cao và các yêu cầu chất lượng riêng của từng khách hàng, nên quá trình chuyển đổi chuỗi cung ứng đòi hỏi cả công nghệ lẫn thời gian.

Phương án quy định hiện vẫn chưa được chốt. Văn bản của FCC về hạn chế module quang Trung Quốc chưa được công bố, nên các doanh nghiệp liên quan cũng chưa đưa ra đánh giá tác động cụ thể.

Bình luận cho rằng nếu Mỹ chính thức áp dụng quy định hạn chế, các doanh nghiệp điện toán đám mây và trung tâm dữ liệu toàn cầu sẽ phải rà soát lại nhà cung cấp module quang cũng như địa điểm sản xuất. Phạm vi áp dụng và thời điểm thực thi cụ thể sẽ chỉ được xác định sau khi chính phủ Mỹ và FCC công bố phương án chi tiết.