1,86 tỷ won bồi thường được xác định, Samsung Securities chịu trách nhiệm vụ “cổ phiếu ma”

Samsung Securities phải bồi thường 1,86 tỷ won cho Quỹ Hưu trí Quốc gia Hàn Quốc (National Pension Service, NPS) vì thiệt hại trong sự cố “cổ phiếu ma” liên quan đến lỗi chi trả cổ tức năm 2018.

Tòa án Tối cao Hàn Quốc (Bộ phận xét xử số 2) ngày 12 đã giữ nguyên phán quyết của tòa cấp dưới, chấp nhận một phần yêu cầu của NPS trong vụ kiện đòi bồi thường thiệt hại nhắm vào Samsung Securities. Trong tổng số 29,9 tỷ won mà NPS yêu cầu, tòa xác định trách nhiệm bồi thường cuối cùng ở mức 1,86 tỷ won.

Vụ việc bắt nguồn từ sai sót nhập liệu của một nhân viên Samsung Securities vào ngày 6 tháng 4 năm 2018. Đáng lẽ công ty phải trả cổ tức tiền mặt 1.000 won cho mỗi cổ phiếu trong chương trình cổ phiếu thưởng dành cho nhân viên (ESOP), nhưng hệ thống lại ghi nhận 1.000 cổ phiếu cho mỗi cổ phiếu.

Do lỗi này, khoảng 2,81 tỷ cổ phiếu (chính xác là 2.812.950.000 cổ phiếu), tương đương giá trị khoảng 112.000 tỷ won vào thời điểm đó, đã bị chuyển nhầm vào tài khoản nhân viên. Số lượng này vượt giới hạn phát hành cổ phiếu theo điều lệ công ty tới hàng chục lần, khiến vụ việc được gọi là sự cố “cổ phiếu ma”.

Một số nhân viên nhận được cổ phiếu ghi nhận sai đã đem bán ra thị trường, gây hỗn loạn. Lượng cổ phiếu thực tế được bán ra là 5,01 triệu cổ phiếu, khiến giá cổ phiếu Samsung Securities có lúc giảm tới 11,7% trong phiên.

NPS cho rằng đã chịu thiệt hại do giá cổ phiếu giảm trong quá trình này nên đã khởi kiện Samsung Securities, yêu cầu bồi thường 29,9 tỷ won. Vấn đề tranh cãi là công ty phải chịu trách nhiệm đến đâu đối với thiệt hại phát sinh từ lỗi chi trả cổ tức và quá trình xử lý sự cố sau đó.

Tòa sơ thẩm nhận định Samsung Securities đã không xây dựng quy trình nghiệp vụ, điều kiện và tiêu chuẩn xử lý nội bộ để ngăn ngừa rủi ro chi trả cổ tức sai. Sau khi sự cố xảy ra, việc thông báo nội bộ và cấm bán cũng không được thực hiện kịp thời và đầy đủ.

Việc chặn lệnh bán trên tài khoản của nhân viên và người điều hành bị thực hiện chậm trễ, dẫn đến tình trạng bán tháo với khối lượng lớn - đây cũng là căn cứ để xác định trách nhiệm bồi thường. Tòa án xem xét cả khâu kiểm soát nội bộ lẫn quá trình ứng phó sau khi sự cố xảy ra.

Tuy nhiên, tòa sơ thẩm không buộc Samsung Securities chịu toàn bộ thiệt hại. Do lỗi ngoài ý muốn của nhân viên phụ trách chi trả cổ tức cộng với hành vi gian lận cá nhân của những nhân viên đã bán cổ phiếu, trách nhiệm của công ty được giới hạn ở mức 50%.

Số tiền thiệt hại được tính dựa trên chênh lệch giữa mức giá cổ phiếu lẽ ra đã hình thành nếu không xảy ra sự cố và mức giá thực tế mà NPS đã bán ra. Từ khoản thiệt hại 3,86 tỷ won tính theo cách này, tòa lấy 50% rồi trừ đi khoản lợi nhuận mà NPS thu được nhờ mua lại cổ phiếu ở mức giá đã giảm, cuối cùng ấn định mức bồi thường 1,86 tỷ won.

Cả NPS và Samsung Securities đều kháng cáo, nhưng tòa phúc thẩm vẫn giữ nguyên mức bồi thường này. Tuy nhiên, tòa phúc thẩm bác bỏ lập luận của NPS rằng Samsung Securities còn phải chịu trách nhiệm của người sử dụng lao động theo Bộ luật Dân sự đối với nhân viên phụ trách nghiệp vụ chi trả cổ tức.

Tòa án Tối cao lại có quan điểm khác về phần này. Tòa cho rằng có nhiều khả năng tồn tại mối quan hệ nhân quả tương xứng giữa lỗi nghiệp vụ của các nhân viên phụ trách chi trả cổ tức và thiệt hại của NPS, từ đó công nhận Samsung Securities cũng phải chịu trách nhiệm của người sử dụng lao động theo Bộ luật Dân sự.

Dù vậy, Tòa án Tối cao nhận định dù trách nhiệm của người sử dụng lao động được công nhận thêm, phạm vi bồi thường mà tòa phúc thẩm đã ấn định vẫn hợp lý. Vì vậy, tòa bác đơn kháng cáo lên cấp tối cao và giữ nguyên mức bồi thường 1,86 tỷ won.

Với phán quyết này, tranh chấp bồi thường thiệt hại giữa NPS và Samsung Securities bắt nguồn từ sự cố chi trả cổ tức sai năm 2018 chính thức khép lại. Theo phán quyết đã có hiệu lực, Samsung Securities phải chi trả 1,86 tỷ won cho Quỹ Hưu trí Quốc gia Hàn Quốc.