4.000 tỷ USD: Quỹ phòng hộ nín thở chờ CPI tháng 7 của Mỹ

Tổng mức độ tiếp xúc (exposure) của các quỹ phòng hộ lớn với trái phiếu Kho bạc Mỹ đã tăng lên 4.000 tỷ USD ngay trước thềm công bố chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 7 của Mỹ. Lợi suất trái phiếu kỳ hạn dài neo ở mức cao, cộng thêm quy mô vị thế bán khống (short) khổng lồ trên thị trường hợp đồng tương lai, đang khiến giới đầu tư thận trọng hơn với cả thị trường trái phiếu lẫn các tài sản rủi ro như Bitcoin (BTC).

Theo Cục Thống kê Lao động Mỹ (BLS), CPI tháng 7 sẽ được công bố lúc 19h30 ngày 12 (giờ Việt Nam), tức 8h30 sáng theo giờ miền Đông nước Mỹ.

Chỉ số giá sản xuất (PPI) tháng 7 sẽ được công bố lúc 19h30 ngày 13 (giờ Việt Nam). Khi CPI và PPI lần lượt được công bố sát nhau, thị trường đang theo dõi sát diễn biến giá cả có thể tác động thế nào đến lợi suất trái phiếu và định hướng chính sách tiền tệ của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed).

Trong phân tích công bố ngày 22 tháng 6, Fed cho biết tổng mức độ tiếp xúc của các quỹ phòng hộ lớn với trái phiếu Kho bạc Mỹ đã tăng lên 4.000 tỷ USD tính đến tháng 9/2025. Trong đó, vị thế bán khống (short) đạt 1.600 tỷ USD.

Giao dịch chênh lệch cơ bản (basis trade) giữa trái phiếu giao ngay và hợp đồng tương lai được Fed ước tính vào khoảng 830 tỷ USD. Con số này cho thấy giao dịch trái phiếu của các quỹ phòng hộ không chỉ đơn thuần là đặt cược vào xu hướng lãi suất, mà còn bao gồm chiến lược giao dịch giá trị tương đối (relative value), tận dụng chênh lệch giá giữa thị trường giao ngay và thị trường tương lai.

Basis trade là chiến lược mua trái phiếu giao ngay đồng thời bán khống hợp đồng tương lai trái phiếu để hưởng lợi từ chênh lệch giá. Trên thị trường tương lai, chiến lược này thể hiện dưới dạng vị thế bán khống quy mô lớn, nhưng về bản chất khác với các giao dịch thuần túy đặt cược vào việc lãi suất sẽ tăng.

Trong một phân tích riêng, Fed giải thích rằng vị thế bán khống hợp đồng tương lai trái phiếu của các quỹ đòn bẩy (leveraged funds), do Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Mỹ (CFTC) thống kê, thường được dùng như chỉ báo gián tiếp cho quy mô basis trade. Tuy nhiên, Fed lưu ý chỉ báo này không thể phân biệt hoàn toàn giữa vị thế bán khống mang tính định hướng và giao dịch giá trị tương đối, nên quy mô đặt cược thuần túy vào việc lãi suất tăng có thể bị đánh giá cao hơn thực tế.

Diễn biến giá cả cũng tiếp tục là áp lực đè nặng lên thị trường trái phiếu. Trong báo cáo chính sách tiền tệ công bố tháng 7, Fed cho biết lạm phát đã tăng lên kể từ đầu năm nay và vẫn cao hơn mục tiêu dài hạn 2%.

Fed chỉ ra cú sốc nguồn cung năng lượng và căng thẳng tại Trung Đông là những yếu tố làm gia tăng bất ổn về giá cả. Nếu biến động giá năng lượng phản ánh vào lạm phát, điều này có thể tác động đến lợi suất trái phiếu kỳ hạn dài, đồng USD và lãi suất vay thế chấp mua nhà.

Theo MarketWatch, lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm dao động quanh mức 4,74% trong ngày 11. Lợi suất kỳ hạn 30 năm có thời điểm trong phiên tăng lên gần 5,28%.

Lợi suất kỳ hạn 10 năm tiến sát mức cao nhất kể từ tháng 1/2025, trong khi lợi suất kỳ hạn 30 năm gần chạm đỉnh trong phiên ghi nhận từ năm 2007. Do giá trái phiếu và lợi suất luôn biến động ngược chiều, lợi suất tăng đồng nghĩa với việc giá trái phiếu suy yếu.

Tuy nhiên, không phải tất cả nhà đầu tư đều đặt cược đồng loạt vào kịch bản lãi suất tăng. Reuters đưa tin ngày 28 tháng 7 rằng các nhà đầu tư trái phiếu đã tránh thực hiện các giao dịch định hướng quy mô lớn trước cuộc họp của Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC), ưu tiên duy trì thanh khoản và sự linh hoạt để điều chỉnh vị thế.

Đằng sau việc vị thế bán khống hợp đồng tương lai duy trì ở mức lớn song song với thái độ thận trọng trong giao dịch định hướng chính là basis trade. Đây cũng là lý do khiến giới phân tích khó có thể khẳng định toàn bộ dự báo lãi suất của thị trường trái phiếu chỉ dựa vào quy mô vị thế bán khống trên thị trường tương lai.

Mối liên hệ giữa thị trường trái phiếu và Bitcoin không mang tính nhân quả trực tiếp, mà chủ yếu đi qua các kênh lãi suất, đồng USD và thanh khoản. Trước đó, thị trường trái phiếu Kho bạc Mỹ cũng chỉ biến động trong biên độ hẹp khi chờ đợi số liệu CPI, trong khi biến động của lợi suất dài hạn có thể ảnh hưởng đến điều kiện huy động vốn và tâm lý đầu tư đối với các tài sản rủi ro.

Giới đầu tư sẽ theo dõi số liệu CPI công bố lúc 19h30 ngày 12, sau đó tiếp tục quan sát PPI công bố cùng khung giờ vào ngày 13. Cho đến khi các số liệu này được công bố, vị thế trên thị trường hợp đồng tương lai trái phiếu cần được nhìn nhận tách biệt giữa giao dịch định hướng và basis trade.