Quốc hội Thụy Sĩ hoãn quyết định vốn 20 tỷ USD của UBS(UBS)

Quốc hội Thụy Sĩ vừa hoãn đưa ra kết luận về đề xuất cải tổ quy định vốn đối với UBS(UBS), khiến cuộc tranh luận về khoản vốn bổ sung khoảng 20 tỷ USD tiếp tục kéo dài. Vấn đề cốt lõi là ngân hàng này phải dùng vốn cổ phần phổ thông chất lượng cao nhất để đảm bảo cho cổ phần tại các công ty con nước ngoài ở mức nào.

Ủy ban Kinh tế và Thuế vụ Thượng viện Thụy Sĩ ngày 4 tháng 5 quyết định xem xét thêm phương án yêu cầu các ngân hàng có tầm quan trọng hệ thống như UBS phải đảm bảo toàn bộ cổ phần tại công ty con nước ngoài bằng vốn cổ phần phổ thông cấp 1 (Common Equity Tier 1 - CET1) của công ty mẹ. Cuộc thảo luận đã kéo sang tháng 8, với lịch họp công khai cho thấy phiên họp diễn ra trong hai ngày 10-11 tháng 8.

Chính phủ liên bang Thụy Sĩ đã thông qua dự thảo sửa đổi Luật Ngân hàng và quy định về vốn vào ngày 22 tháng 4, yêu cầu các ngân hàng có tầm quan trọng hệ thống đảm bảo 100% phần vốn góp tại công ty con nước ngoài bằng CET1.

Theo tính toán của chính phủ, UBS sẽ phải bổ sung thêm khoảng 20 tỷ USD vốn CET1. Quy định mới dự kiến có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2027.

Đợt cải tổ lần này là bước tiếp theo trong quá trình siết chặt quy định sau sự sụp đổ của Credit Suisse năm 2023 và thương vụ UBS tiếp quản ngân hàng này. Giới chức Thụy Sĩ muốn nâng chuẩn vốn dự phòng nhằm giảm rủi ro tổn thất từ công ty con nước ngoài ảnh hưởng đến sức khỏe tài chính của công ty mẹ.

CET1 là nguồn vốn cốt lõi của ngân hàng, gồm cổ phần phổ thông và lợi nhuận giữ lại. Đây là chỉ số quan trọng để đánh giá độ vững chắc tài chính, vì có khả năng hấp thụ tổn thất đầu tiên.

Ngày 6 tháng 6 năm 2025, UBS tuyên bố đề xuất của chính phủ là “cực đoan” và không phù hợp với chuẩn mực quốc tế. Ngân hàng cho biết nếu phương án khấu trừ toàn bộ cổ phần công ty con nước ngoài được áp dụng, UBS AG sẽ phải nắm giữ thêm khoảng 20 tỷ USD vốn CET1.

UBS ước tính nếu tính thêm cả tác động từ quy định về vốn sửa đổi, nhu cầu vốn CET1 bổ sung của UBS AG có thể lên tới khoảng 22 tỷ USD. Ngân hàng cho rằng việc siết quy định có thể gây áp lực lên năng lực cạnh tranh và hoạt động chia cổ tức cho cổ đông.

Ngay sau khi chính phủ công bố quy định mới ngày 22 tháng 4, UBS khẳng định vẫn giữ nguyên kế hoạch hoàn vốn cho cổ đông năm 2026. Tuy nhiên, ngân hàng cho biết sẽ công bố lại mục tiêu lợi nhuận dài hạn khi nội dung và thời điểm áp dụng quy định mới được chốt cụ thể.

Ngân hàng Quốc gia Thụy Sĩ (Swiss National Bank - SNB) ngày 2 tháng 7 đánh giá UBS đã có đủ vốn để đáp ứng tiêu chuẩn mà chính phủ đề xuất. Quỹ Tiền tệ Quốc tế (International Monetary Fund - IMF) cũng cho rằng việc dùng CET1 chất lượng cao để đảm bảo rủi ro từ công ty con nước ngoài là cách phù hợp nhằm giảm gánh nặng cho người nộp thuế.

UBS phản bác rằng cách giải thích của SNB có thể gây hiểu lầm. Cùng một con số vốn nhưng cơ quan quản lý nhấn mạnh khả năng tuân thủ quy định, còn UBS chú trọng đến hiệu quả sử dụng vốn và năng lực cạnh tranh.

Phương án thỏa hiệp mà quốc hội đang xem xét là hạ tỷ lệ đảm bảo bằng CET1 hoặc cho phép dùng một phần vốn bổ sung cấp 1 (Additional Tier 1 - AT1) để thay thế. Theo Reuters, các nghị sĩ đang cân nhắc các phương án đảm bảo CET1 ở mức 70%, 80%, 50%, cùng khả năng sử dụng AT1.

Nếu áp dụng tỷ lệ CET1 80%, gánh nặng vốn bổ sung có thể giảm xuống còn khoảng 15 tỷ USD, theo một số phân tích được đưa ra. Với mốc 50%, có ý kiến cho rằng UBS có thể vận hành chỉ với mức vốn cốt lõi hiện tại.

AT1 là loại chứng khoán vốn được thiết kế để hấp thụ tổn thất bằng cách xóa nợ hoặc chuyển đổi thành cổ phần phổ thông khi ngân hàng gặp khủng hoảng. Tuy nhiên, do toàn bộ trái phiếu AT1 của Credit Suisse từng bị xóa sạch trong thương vụ UBS tiếp quản năm 2023, giới quan sát vẫn tranh cãi về việc AT1 có thể thay thế CET1 ở phạm vi nào.

Cuộc tranh luận tại Thụy Sĩ về việc cân bằng giữa lớp đệm vốn an toàn và năng lực cạnh tranh của ngân hàng cũng có nhiều điểm tương đồng với động thái điều chỉnh quy định vốn ngân hàng đang diễn ra tại EU. Quốc hội Thụy Sĩ sẽ tiếp tục thảo luận giữa phương án đảm bảo CET1 100% của chính phủ và các đề xuất hạ tỷ lệ hoặc công nhận AT1.