78 tỷ USD vốn đầu tư: AEP mở rộng kế hoạch giữa lúc lưới điện AI tắc nghẽn

Vốn đầu tư cho trung tâm dữ liệu AI đang lan rộng từ thiết bị bán dẫn sang lưới điện, hệ thống làm mát và bất động sản trung tâm dữ liệu. Quy mô đầu tư thiết bị ngày càng lớn, trong khi tình trạng thiếu máy biến áp và tranh cãi về việc ai gánh chi phí tiền điện cũng bắt đầu nổi lên.

Theo Fortune đưa tin lúc 15h59 ngày 11 (giờ Hàn Quốc), ngành công nghiệp trung tâm dữ liệu AI được chia thành bốn nhóm: thiết bị bán dẫn, quỹ tín thác đầu tư bất động sản (REIT) trung tâm dữ liệu, điện và tiện ích, thiết bị làm mát và điện. Không chỉ các hãng chip như Nvidia(NVDA), dòng vốn đầu tư đang mở rộng sang cả thiết bị và cơ sở hạ tầng cần thiết để xây dựng trung tâm dữ liệu.

Theo báo cáo thường niên của Applied Materials(AMAT), trong tổng doanh thu tài khóa 2025 đạt 28,368 tỷ USD, mảng hệ thống bán dẫn chiếm 20,798 tỷ USD, tương đương 73%. Công ty cho biết nhu cầu từ máy chủ AI và điện toán trung tâm dữ liệu đang hỗ trợ chi tiêu cho thiết bị bán dẫn.

Marvell Technology(MRVL) công bố doanh thu trung tâm dữ liệu tài khóa 2026 đạt 6,103 tỷ USD, tương đương 74% tổng doanh thu. Công ty cho biết nhu cầu liên quan đến AI là nguyên nhân giúp doanh thu trung tâm dữ liệu mở rộng.

Lam Research(LRCX) và Applied Materials cung cấp thiết bị sản xuất bán dẫn, trong khi Marvell Technology cung cấp chip mạng dùng cho trung tâm dữ liệu. Đầu tư thiết bị AI không chỉ dừng ở chip tính toán mà còn kéo theo nhu cầu về công nghệ sản xuất và thiết bị truyền dữ liệu.

Trung tâm dữ liệu AI không chỉ cần máy chủ mà còn cần mạng, lưu trữ và thiết bị điện. Trường hợp của Nvidia, nơi doanh thu trung tâm dữ liệu chiếm tới 92% tổng doanh thu, cũng cho thấy nhu cầu AI không dừng lại ở việc bán chip đơn lẻ mà lan sang toàn bộ hạ tầng liên quan.

Đầu tư vào lưới điện thể hiện rõ hơn cả. American Electric Power(AEP) đã nâng kế hoạch vốn giai đoạn 2026-2030 lên 78 tỷ USD vào tháng 5/2026, đồng thời đưa ra dự báo phụ tải mới sẽ tăng lên 63GW vào năm 2030.

American Electric Power dẫn các hợp đồng với những công ty hyperscaler, nhà phát triển trung tâm dữ liệu và khách hàng công nghiệp làm cơ sở cho dự báo phụ tải mới. Điều này phản ánh thực tế rằng khi các trung tâm dữ liệu AI liên tục tiêu thụ lượng điện lớn, hệ thống phát điện, truyền tải và phân phối cũng phải được mở rộng đồng thời.

Các doanh nghiệp làm mát cũng đang mở rộng sản phẩm để đáp ứng môi trường tính toán mật độ cao. Vertiv(VRT) công bố hạ tầng làm mát bằng chất lỏng dạng module với công suất tối đa 10MW vào tháng 1/2026, hỗ trợ mật độ điện trên 50kW và trên 100kW mỗi rack.

Eaton(ETN) cho biết vào tháng 4/2026 sẽ đầu tư hơn 30 triệu USD để xây dựng nhà máy sản xuất thiết bị đóng cắt trung thế (switchgear) rộng 370.000 feet vuông tại bang Nebraska, với kế hoạch bắt đầu sản xuất từ nửa đầu năm 2027. Switchgear là thiết bị bảo vệ, điều khiển và cách ly hệ thống điện.

Các REIT trung tâm dữ liệu cũng nằm trong xu hướng này. Equinix(EQIX) đã khai trương trung tâm dữ liệu HK6 tại Hong Kong làm hạ tầng phục vụ AI, với khoản đầu tư ban đầu 124 triệu USD. Digital Realty(DLR) ra mắt nền tảng ServiceFabric MCP vào tháng 6/2026, được áp dụng cho hơn 800 trung tâm dữ liệu.

Các REIT cung cấp điện, hệ thống làm mát và hạ tầng kết nối cho những cơ sở đặt máy chủ và thiết bị mạng. Mật độ điện của khối lượng tính toán AI càng tăng, tầm quan trọng của những khu đất có nguồn điện lớn và hệ thống làm mát hiệu suất cao càng lớn.

Trong khi đó, nguồn cung thiết bị lại không theo kịp tốc độ đầu tư. Reuters đưa tin ngày 9 tháng 7/2026 rằng các công ty điện lực Mỹ đang gặp khó khăn trong việc đảm bảo nguồn cung máy biến áp và các thiết bị lưới điện then chốt do nhu cầu từ trung tâm dữ liệu tăng vọt. Thời gian giao hàng của một số máy biến áp cao thế đã kéo dài từ khoảng 1 năm trong giai đoạn 2020-2021 lên nhiều năm.

Việc ai sẽ gánh chi phí tiền điện cũng là vấn đề gây tranh cãi. Theo Reuters, Nhà Trắng đang thúc đẩy các cam kết tự nguyện giữa công ty điện lực và nhà phát triển trung tâm dữ liệu, nhằm ngăn phần điện năng tăng thêm do AI bị chuyển thành gánh nặng chi phí cho hộ gia đình và doanh nghiệp. Vào tháng 3/2026, Nhà Trắng công bố "Cam kết bảo vệ người trả tiền điện", trong đó các công ty AI và công nghệ lớn cam kết chi trả chi phí sản xuất thêm điện năng phục vụ trung tâm dữ liệu.

Nhà máy mới của Eaton tại Nebraska dự kiến bắt đầu sản xuất vào nửa đầu năm 2027.