Meta(META) công bố trọng số AI Muse Spark 1.2

Meta(META) sẽ công bố trọng số của mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) mới nhất mang tên Muse Spark 1.2 (Muse Spark 1.2). Hãng cũng ra mắt dòng mô hình Muse Glimmer (Muse Glimmer) chạy trên máy tính xách tay, mở rộng chiến lược AI mở trọng số (open-weight).

Mark Zuckerberg, giám đốc điều hành (CEO) Meta, cho biết trong video đăng trên Instagram ngày 10 rằng công ty sẽ công bố trọng số của Muse Spark 1.2. Theo CNBC đưa tin, Meta ra mắt mô hình dành cho thiết bị tiêu dùng nhằm cạnh tranh với các công ty AI lớn như OpenAI và Anthropic.

Trọng số là các giá trị tính toán mà AI sử dụng để xử lý dữ liệu đầu vào và tạo ra kết quả. Khi trọng số được công khai, nhà phát triển bên ngoài có thể tải mô hình về, chạy trên hệ thống riêng hoặc tinh chỉnh theo mục đích sử dụng.

Mô hình mở trọng số và mô hình mã nguồn mở không hoàn toàn giống nhau. Dù trọng số được công bố, dữ liệu huấn luyện, mã nguồn và toàn bộ quá trình phát triển không nhất thiết được công khai theo.

Muse Glimmer, dòng mô hình Meta giới thiệu cùng đợt này, là mã nguồn mở và được thiết kế để chạy trực tiếp trên máy tính xách tay. Mô hình hướng tới việc sử dụng trên thiết bị cá nhân và môi trường phát triển tại chỗ, thay vì phụ thuộc vào trung tâm dữ liệu quy mô lớn hay giao diện lập trình ứng dụng (API) khép kín.

Cùng với kế hoạch công bố trọng số Muse Spark 1.2, Meta cũng nêu quan điểm về chính sách AI mã nguồn mở tại Mỹ trong đợt công bố này.

Meta dự báo chi tiêu vốn (capex) năm nay có thể lên tới 145 tỷ USD. Giới đầu tư đang theo dõi sát kết quả hoạt động của Meta Superintelligence Labs, đơn vị được công ty thành lập năm ngoái, cùng áp lực từ khoản đầu tư lớn vào AI.

TokenPost từng đưa tin Meta công bố chiến lược siêu trí tuệ cá nhân (personal superintelligence) và nguyên tắc phát hành mô hình dựa trên mức độ rủi ro. Việc công bố trọng số lần này là bước cụ thể hóa định hướng mở rộng hệ sinh thái AI mở và công cụ AI cho cá nhân mà Meta từng đề cập.

Cùng ngày, Zuckerberg đăng bài viết cho rằng để dẫn đầu hệ sinh thái AI mã nguồn mở, Mỹ cần xem lại các quy định liên quan đến dữ liệu huấn luyện. Ông nói: "Để các mô hình mã nguồn mở của Mỹ duy trì vị trí dẫn đầu về lâu dài, chính sách của Mỹ cần giảm bớt những rào cản không cần thiết."

Ông cũng phản đối việc hạn chế quyền tiếp cận các mô hình mã nguồn mở nước ngoài. Zuckerberg nói: "Mục tiêu nên là đưa mô hình mã nguồn mở của Mỹ trở thành tốt nhất thế giới", đồng thời cho rằng cần dỡ bỏ những rào cản khiến doanh nghiệp Mỹ khó cạnh tranh.

Trọng tâm tranh luận chính sách nằm ở "chưng cất" (distillation) mô hình và phạm vi sử dụng dữ liệu huấn luyện AI. Chưng cất là phương pháp dùng đầu ra của một mô hình AI hiệu suất cao để huấn luyện mô hình khác; một số nghị sĩ Mỹ xem đây là hành vi gần với xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Zuckerberg cho rằng AI cần được phép học từ thông tin có thể quan sát công khai. Ông lập luận rằng các quy định giới hạn phạm vi sử dụng dữ liệu huấn luyện có thể làm giảm sức cạnh tranh của các mô hình mã nguồn mở Mỹ.

Xu hướng các công ty Trung Quốc mở rộng nguồn cung mô hình mở trọng số cũng được xem là bối cảnh chiến lược của Meta. Mô hình của Alibaba, DeepSeek và Moonshot đang cạnh tranh với các mô hình khép kín của doanh nghiệp Mỹ trong một số lĩnh vực.

Zuckerberg cũng phê phán việc năng lực phát triển AI tập trung vào một số ít công ty. Ông nói: "Ý tưởng cho rằng AI nguy hiểm đến mức chỉ có tập trung quyền lực cực đoan mới là con đường an toàn, về bản chất là có vấn đề."

Phát biểu này được cho là nhắm đến OpenAI và Anthropic, hai công ty vận hành dịch vụ chủ yếu dựa trên mô hình khép kín. Dario Amodei, CEO Anthropic, và Sam Altman, CEO OpenAI, từng nhiều lần cảnh báo về tác động của AI đối với việc làm.

Bình luận: động thái của Meta cho thấy cuộc đua mô hình AI không còn chỉ xoay quanh hiệu năng, mà đã mở rộng sang phạm vi công bố trọng số, khả năng chạy cục bộ và mức độ tiếp cận của nhà phát triển. Meta dự kiến công bố trọng số Muse Spark 1.2 và ra mắt Muse Glimmer như dòng mô hình dành cho thiết bị tiêu dùng.