Quỹ phòng hộ bán khống ròng theo CFTC, trái ngược nhận định tăng giá CME

Trái với nhận định cho rằng quỹ phòng hộ trên thị trường tương lai Bitcoin (BTC) đã chuyển sang xu hướng tăng giá, số liệu công khai của Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Mỹ (CFTC) lại cho thấy các quỹ đòn bẩy (leveraged funds) đang nắm giữ vị thế bán khống ròng. Nhu cầu trên thị trường giao ngay và số hợp đồng mở (open interest) cũng đi theo hướng trái chiều nhau, khiến việc khẳng định dòng vốn tổ chức đang di chuyển theo hướng nào trở nên khó khăn.

Theo báo cáo của CFTC công bố ngày 4, nhóm quỹ đòn bẩy giao dịch hợp đồng tương lai Bitcoin trên Sàn giao dịch hàng hóa Chicago (CME) đang nắm 4.243 hợp đồng mua (long) và 11.483 hợp đồng bán (short). Số hợp đồng bán nhiều hơn số hợp đồng mua tới 7.240 hợp đồng, tức xét theo số liệu công khai, nhóm này đang ở trạng thái bán khống ròng.

Ki Young Ju, CEO CryptoQuant, viết trên X ngày 10 rằng “quỹ phòng hộ trên CME đã chuyển sang mua ròng hợp đồng tương lai Bitcoin”. Dựa trên bài đăng này, BeInCrypto đưa tin giới quỹ phòng hộ đang xuất hiện một đợt đặt cược tăng giá hiếm hoi.

Tuy nhiên, cách phân loại và tổng hợp số liệu trong biểu đồ CryptoQuant mà Ki Young Ju trích dẫn không tái hiện trực tiếp trong báo cáo của CFTC. Đây là lý do cần phân biệt rõ phạm vi và tiêu chuẩn tính toán của từng nguồn dữ liệu, thay vì vội kết luận đã có sự chuyển hướng sang mua ròng.

Số liệu lần này cũng nối tiếp diễn biến mà TokenPost từng đưa tin trước đó. Vị thế bán ròng của các quỹ đòn bẩy đã giảm 5.566,5 BTC trong tuần tính đến ngày 28/7, nhưng vị thế mua ròng của các công ty quản lý tài sản cũng giảm 2.204,3 BTC trong cùng kỳ.

CFTC tổng hợp vị thế theo mốc thứ Ba hàng tuần và công bố báo cáo vào thứ Sáu cùng tuần. Nhóm quỹ đòn bẩy bao gồm quỹ phòng hộ và một số công ty quản lý quỹ, báo cáo thể hiện riêng số hợp đồng mua và bán của nhóm này.

Dù vậy, không phải mọi vị thế bán khống trên thị trường tương lai đều đồng nghĩa với đặt cược giá giảm. Các tổ chức thường sử dụng giao dịch chênh lệch cơ sở (basis trade): mua tài sản giao ngay hoặc quỹ ETF giao ngay, đồng thời bán hợp đồng tương lai có kỳ hạn cố định để hưởng chênh lệch giá.

Bộ phận Nghiên cứu Tổ chức của Coinbase (COIN) giải thích quỹ phòng hộ thường thực hiện giao dịch chênh lệch cơ sở bằng cách nắm giữ ETF Bitcoin giao ngay và đồng thời bán khống hợp đồng tương lai trên CME. Với cấu trúc này, dù tổng vị thế giao ngay cộng tương lai trung lập về giá, số liệu tương lai của CFTC vẫn có thể ghi nhận là bán khống.

Vì vậy, thị trường không chỉ quan tâm liệu có xảy ra chuyển hướng sang mua ròng hay không, mà còn theo dõi mức độ thu hẹp của các giao dịch chênh lệch cơ sở. Nếu chỉ dựa vào số lượng hợp đồng để diễn giải vị thế trên CME - vốn là hỗn hợp của giao dịch theo hướng giá, giao dịch chênh lệch và phòng ngừa rủi ro - kết quả có thể khác với mức độ tiếp xúc thực tế của các tổ chức.

Các chỉ báo nhu cầu giao ngay cũng chưa ủng hộ quan điểm tăng giá. Coinbase Premium - chênh lệch giá Bitcoin giữa Coinbase và Binance - là thước đo áp lực mua tương đối tại các sàn giao dịch Mỹ.

BeInCrypto cho biết chỉ số này đang ở mức âm. The Block cũng đưa tin tính đến ngày 17/7, Coinbase Premium đã âm liên tục 60 ngày, cho thấy nhu cầu giao ngay tại Mỹ đang yếu.

CoinDesk từng đưa tin hồi tháng 5 rằng chỉ báo nhu cầu của CryptoQuant suy yếu, và đợt phục hồi giá khi đó chủ yếu do thị trường tương lai dẫn dắt chứ không phải lực mua giao ngay. Điều này cho thấy cần kiểm chứng riêng liệu biến động vị thế tương lai có đi kèm sự phục hồi của nhu cầu giao ngay hay không.

Trong khi đó, các quỹ ETF Bitcoin giao ngay tại Mỹ vừa ghi nhận dòng vốn vào ròng trong 2 tuần liên tiếp gần đây. Tuy nhiên, khi dòng vốn ETF vào ròng theo tuần và Coinbase Premium suy yếu cùng xuất hiện, khó có thể khẳng định nhu cầu tại Mỹ đang di chuyển theo một hướng thống nhất.

Số hợp đồng mở (open interest) cũng giảm. BeInCrypto cho biết tổng open interest của Bitcoin hiện khoảng 23 tỷ USD, giảm so với mức khoảng 48 tỷ USD hồi tháng 10 năm ngoái. Open interest là tổng các vị thế mua và bán phái sinh chưa đóng.

Tại thời điểm các số liệu trên được lưu hành, Bitcoin giao dịch quanh mốc 65.254 USD. Do vị thế CFTC, Coinbase Premium và open interest không cùng chỉ về một hướng, việc xác định dòng vốn tổ chức đã đảo chiều hay chưa cần được theo dõi thêm qua các báo cáo vị thế hàng tuần và chỉ báo giao ngay sắp tới.

Tài liệu công khai dùng để đối chiếu: BeInCrypto, CFTC, Coinbase Institutional Research, The Block, CoinDesk.