Yen Nhật thấp nhất 40 năm, có thể ảnh hưởng trái phiếu Mỹ và tiền mã hóa

Yen Nhật giảm xuống mức 162,27 yen đổi 1 đô la Mỹ, làm dấy lên lo ngại rằng cú sốc trên thị trường trái phiếu Nhật Bản có thể lan sang lợi suất trái phiếu Mỹ và thanh khoản tiền mã hóa. Giới phân tích cho rằng biến động mạnh của yen và lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản (JGB) có thể làm chao đảo điều kiện huy động vốn toàn cầu.

Theo Crypto Briefing đưa tin ngày 10, ông Kevin Hassett (Kevin Hassett), Chủ tịch Hội đồng Kinh tế Quốc gia Nhà Trắng, được cho là đã nói rằng "một đồng yen ổn định đóng vai trò quan trọng trong việc ngăn chặn sự lây lan tài chính". Tuy nhiên, phát biểu này chưa được xác nhận trực tiếp trong biên bản công khai hay bản ghi chính thức nào của Nhà Trắng.

Lây lan tài chính là hiện tượng cú sốc từ một thị trường lan sang các thị trường khác như tỷ giá, trái phiếu và cổ phiếu. Nếu các tổ chức tài chính Nhật Bản điều chỉnh tỷ trọng tài sản nước ngoài theo biến động tỷ giá và lãi suất, điều này có thể ảnh hưởng đến cung cầu trái phiếu Mỹ và lãi suất thị trường.

Nhật Bản nắm giữ lượng tài sản nước ngoài rất lớn, vì vậy yen suy yếu không chỉ là vấn đề tỷ giá nội địa. Khi lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản tăng hoặc chi phí phòng ngừa rủi ro tỷ giá thay đổi, các tổ chức tài chính buộc phải so sánh lại kỳ vọng lợi nhuận giữa trái phiếu nước ngoài và trái phiếu trong nước.

Trong báo cáo tỷ giá hối đoái bán niên công bố ngày 23 tháng 7, Bộ Tài chính Mỹ tiếp tục đưa Nhật Bản vào danh sách giám sát cùng 9 nền kinh tế khác. Trung Quốc, Hàn Quốc, Đài Loan, Thái Lan, Singapore, Việt Nam, Đức, Ireland và Thụy Sĩ cũng nằm trong danh sách này.

Báo cáo đánh giá rằng các đối tác thương mại lớn của Mỹ không thao túng tỷ giá để giành lợi thế thương mại. Tuy nhiên, báo cáo cũng nêu rõ chính sách tỷ giá và kinh tế vĩ mô của các nền kinh tế trong danh sách vẫn cần được theo dõi sát sao.

Trong tuyên bố chung tháng 9 năm 2025, Bộ trưởng Tài chính Mỹ và Nhật Bản tái khẳng định nguyên tắc tỷ giá phải do thị trường quyết định. Hai bên nhấn mạnh biến động quá mức và diễn biến thiếu trật tự có thể tác động tiêu cực đến ổn định kinh tế, tài chính, đồng thời cho biết can thiệp vào thị trường ngoại hối chỉ nên giới hạn trong trường hợp cần thiết để ứng phó với các tình huống này.

Trong thư ngày 3 tháng 2, Ủy ban Cố vấn Vay nợ Bộ Tài chính Mỹ (TBAC) đánh giá đợt tăng vọt lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản hồi tháng 1 đã lan sang thị trường lãi suất cố định toàn cầu. Điều này cho thấy diễn biến trên thị trường trái phiếu Nhật Bản không tách rời khỏi lãi suất dài hạn của Mỹ và các nền kinh tế lớn khác.

Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) đã nâng mục tiêu lãi suất chính sách ngắn hạn lên khoảng 1,0% tại cuộc họp chính sách tháng 6. Ông Naoki Tamura (Naoki Tamura), Ủy viên Hội đồng Chính sách BOJ, phát biểu trong bài diễn văn ngày 25 tháng 6 rằng BOJ đã trở lại khuôn khổ chính sách tiền tệ thông thường, sử dụng lãi suất ngắn hạn làm công cụ chính kể từ tháng 3 năm 2024.

Thông thường, lãi suất điều hành tăng sẽ làm giảm áp lực mất giá của đồng nội tệ. Tuy nhiên, tỷ giá còn chịu ảnh hưởng từ kỳ vọng chính sách trong tương lai, dòng vốn và khả năng can thiệp thị trường, chứ không chỉ chênh lệch lãi suất giữa hai nước.

Reuters đưa tin ngày 30 tháng 6 rằng yen có lúc giảm xuống 162,27 yen đổi 1 đô la trong phiên giao dịch, mức thấp nhất kể từ năm 1986. Đến ngày 24 tháng 7, Bộ Tài chính Mỹ cho biết yen tiếp tục suy yếu dù chênh lệch lãi suất Mỹ - Nhật thu hẹp, đồng thời nhấn mạnh biến động quá mức là điều không mong muốn.

Khi giá trị yen và lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản biến động mạnh, hoạt động giao dịch chênh lệch lãi suất bằng yen (yen carry trade) - vay yen để đầu tư vào tài sản nước ngoài có lợi suất cao hơn - có thể bị điều chỉnh nhanh hơn. Quá trình đóng vị thế này có nguy cơ làm rung lắc đồng thời thanh khoản đô la, cung cầu trái phiếu Mỹ và giá tài sản rủi ro.

Đối với nhà đầu tư tiền mã hóa, diễn biến của yen cũng là một chỉ báo cho chi phí huy động vốn. Bitcoin(BTC) và Ethereum(ETH) đều chịu tác động từ thanh khoản toàn cầu và lãi suất thị trường, nên cần được theo dõi cùng với cách thị trường lao động Mỹ và chính sách của BOJ ảnh hưởng đến chi phí vốn của tiền mã hóa.

Trước đó, Mỹ và Nhật Bản từng phối hợp can thiệp thị trường ngoại hối, và khi đó giới phân tích cũng cảnh báo lợi suất trái phiếu Mỹ cùng giao dịch carry trade bằng yen có thể khuếch đại biến động của tiền mã hóa. Tuy vậy, sự ổn định của yen một mình không đủ để khẳng định chiều hướng của tài sản rủi ro, mà cần theo dõi song song cả tỷ giá lẫn lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản và Mỹ.