Mỹ chế tài 4 sàn tiền mã hóa Iran và tổ chức thu phí hàng hải

Mỹ đã siết chặt vòng vây trừng phạt nhắm vào Iran khi liên tiếp chế tài một tổ chức kiểm soát vận tải biển tại eo biển Hormuz và 4 sàn giao dịch tiền mã hóa có trụ sở tại Iran. Thông tin Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) chỉ đạo trục xuất tàu mang quốc tịch Iran khỏi các cảng biển càng khiến mạng lưới vận tải biển và thanh toán tiền mã hóa của Iran bị gộp chung vào một hệ thống trừng phạt.

Theo Crypto Briefing đưa tin ngày 4, UAE đã chỉ đạo trục xuất tàu mang quốc tịch Iran khỏi mọi cảng biển kể từ ngày 1 tháng 8. Ngay cả những tàu đã cập cảng trước đó cũng nhận được thông báo phải rời đi ngay lập tức. Tuy nhiên, các tài liệu công khai từ Bộ Ngoại giao UAE và hãng thông tấn nhà nước WAM chưa xác nhận thông tin về biện pháp này.

Trước đó, Bộ Ngoại giao UAE đã kêu gọi mở lại eo biển Hormuz ngay lập tức và vô điều kiện vào ngày 1 tháng 5, cho rằng hành vi cản trở hàng hải của Iran ảnh hưởng đến an ninh năng lượng và chuỗi cung ứng. Đến ngày 22 tháng 5, UAE hoan nghênh quyết định của Ủy ban An toàn Hàng hải thuộc Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO), đồng thời cho rằng việc Iran sử dụng thiết bị bay không người lái, tên lửa và thủy lôi đe dọa an toàn của tàu thương mại và thủy thủ đoàn. Giá dầu quốc tế từng giảm khoảng 5% nhờ kỳ vọng eo biển Hormuz được mở lại, nhưng các thông báo liên quan đến đàm phán giữa hai bên vẫn trái chiều nhau.

Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài thuộc Bộ Tài chính Mỹ (OFAC) đã đưa Cơ quan quản lý Eo biển Vịnh Ba Tư (Persian Gulf Strait Authority) của Iran vào danh sách chế tài vào ngày 27 tháng 5. OFAC cho biết tổ chức này có liên hệ với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) và đòi phí thông hành từ các tàu đi qua eo biển Hormuz. Cơ quan này cảnh báo khoản phí có thể được thanh toán bằng tiền pháp định, tài sản kỹ thuật số, hình thức bù trừ hoặc hoán đổi phi chính thức. TokenPost từng đưa tin rằng cả các gói bảo hiểm thông hành cho phép chủ tàu thanh toán bằng tiền mã hóa như Bitcoin (BTC) cũng nằm trong diện bị chế tài.

Ngày 2 tháng 6, OFAC tiếp tục chế tài 4 sàn giao dịch tài sản kỹ thuật số có trụ sở tại Iran gồm Nobitex, Wallex, Bitpin và Ramzinex. Bộ Tài chính Mỹ cho biết riêng Nobitex đã xử lý hơn 50% dòng tiền tài sản kỹ thuật số chảy vào Iran trong năm 2025, đồng thời hỗ trợ các giao dịch có liên hệ với IRGC.

Trong báo cáo công bố tháng 1, công ty phân tích blockchain Chainalysis nhận định hệ sinh thái tiền mã hóa của Iran đã vượt mốc 7,78 tỷ USD trong năm 2025. Cũng theo báo cáo này, trong quý 4/2025, các hoạt động on-chain liên quan đến IRGC chiếm khoảng 50% toàn bộ hệ sinh thái tiền mã hóa của Iran.

Reuters đưa tin vào tháng 5 rằng kể từ năm 2023, Nobitex đã xử lý ít nhất 2,3 tỷ USD thông qua mạng lưới TRON (TRX) và BNB Chain. Hãng tin này cũng dẫn phân tích cho biết Ngân hàng Trung ương Iran đã dùng mạng lưới TRON để mua hơn 500 triệu USD Tether (USDT) trong giai đoạn từ tháng 11/2024 đến tháng 6/2025.

Tác động của các lệnh chế tài lần này tập trung vào khâu thẩm định giao dịch và tuân thủ quy định, hơn là ảnh hưởng trực tiếp đến giá tiền mã hóa. Trong phần câu hỏi thường gặp (FAQ), OFAC nêu rõ cá nhân không mang quốc tịch Mỹ và các tổ chức tài chính nước ngoài nếu thực hiện một số giao dịch nhất định với các sàn Iran bị chế tài cũng có thể đối mặt rủi ro bị xử phạt. Đây là lý do các sàn giao dịch tại Trung Đông, đơn vị phát hành stablecoin và tổ chức tài chính nước ngoài có thể phải siết chặt việc rà soát ví và đường đi của các giao dịch liên quan.