Nhật Bản tăng tốc hợp thức hóa Bitcoin(BTC) ETF và Yen stablecoin, hướng tới vai trò trung tâm tài sản số châu Á

Nhật Bản đang tăng tốc hoàn thiện khung pháp lý cho *Bitcoin(BTC) ETF* và *stablecoin neo theo đồng yên (Yen stablecoin)*, với mục tiêu vừa mở rộng kênh đầu tư, vừa nâng tầm hạ tầng thanh toán số. Theo Reuters đưa tin ngày 1 (giờ địa phương), đảng cầm quyền Tự do Dân chủ (LDP) đã chính thức kiến nghị chính phủ cho phép triển khai *ETF tài sản mã hóa* và mở rộng phạm vi sử dụng *stablecoin đồng yên* trong nước lẫn khu vực.

*“Bitcoin(BTC) ETF”* và “*Yen stablecoin*” được xem là hai mũi nhọn chiến lược: một bên nhằm hút vốn tổ chức vào thị trường tài sản số, bên còn lại nhắm tới việc đưa đồng yên trở thành phương tiện thanh toán kỹ thuật số quan trọng ở châu Á.

LDP thúc đẩy khung pháp lý cho ETF tiền mã hóa

Theo Reuters, ngày 1, Ủy ban Xúc tiến Công nghệ Chuỗi khối thuộc LDP đã gửi đề xuất chính thức lên chính phủ, yêu cầu xây dựng khung pháp lý cho phép phát hành và niêm yết *ETF dựa trên tài sản mã hóa* như *Bitcoin(BTC)*. Ủy ban này cho biết các “crypto ETF” sẽ là công cụ “dễ hiểu” hơn với nhà đầu tư phổ thông, đồng thời cần được công nhận là *kênh đầu tư chính thức* trên thị trường tài chính.

Đề xuất đã được trình lên Bộ trưởng Tài chính Katajama Satsuki, mở đường cho việc xem xét ở cấp chính phủ, trong đó Cơ quan Dịch vụ Tài chính Nhật Bản (FSA) giữ vai trò trọng tâm. Trong nhiều năm, Nhật Bản tỏ ra thận trọng với các sản phẩm đầu tư dựa trên tài sản mã hóa, song từ đầu năm nay, thảo luận về việc hợp thức hóa các sản phẩm này đang diễn ra nhanh hơn, với điều kiện tiên quyết là tăng cường cơ chế bảo vệ nhà đầu tư.

Theo thông tin được tiết lộ, FSA đang nghiên cứu sửa đổi sắc lệnh thi hành Luật Đầu tư tín thác – văn bản điều chỉnh hoạt động quỹ hưu trí và quỹ đầu tư đại chúng – theo hướng cho phép đưa tài sản mã hóa vào danh mục tài sản cơ sở của ETF. Nếu quá trình sửa luật diễn ra thuận lợi, giới phân tích tại Nhật dự báo *ETF tài sản mã hóa* đầu tiên có thể lên sàn sớm nhất vào năm sau, hoặc muộn hơn trong vòng 2 năm tới.

Tổng giám đốc Tập đoàn Sở giao dịch Nhật Bản (Japan Exchange Group – JPX), ông Hiromi Yamaji, cũng nhấn mạnh trong một cuộc phỏng vấn với Bloomberg ngày 20 tháng 4 (giờ địa phương) rằng “chỉ cần luật pháp và thuế khóa được làm rõ, các công ty quản lý tài sản đã sẵn sàng tung ra sản phẩm liên quan”. Tuy vậy, ông cũng để ngỏ khả năng nếu quá trình hoàn thiện pháp lý chậm trễ, lịch niêm yết *ETF Bitcoin(BTC)* và các *crypto ETF* khác có thể bị đẩy lùi tới năm 2028.

*bình luận*: Việc LDP trực tiếp “đặt hàng” chính phủ cho thấy Nhật Bản đang dịch chuyển khỏi lập trường quá thận trọng trước đây, tiến gần hơn với mô hình đã thành công tại Mỹ và châu Âu, nơi *Bitcoin(BTC) ETF* trở thành cửa ngõ cho dòng vốn tổ chức.

Đẩy mạnh Yen stablecoin, tham vọng trở thành hạ tầng thanh toán châu Á

Song song mảng ETF, LDP cũng thúc đẩy mở rộng vai trò của *stablecoin đồng yên*. Sau cuộc gặp với Bộ trưởng Katajama, nghị sĩ Kanda Junichi cho biết ông đã đề nghị chính phủ “thúc đẩy việc sử dụng *Yen stablecoin* như một phương tiện thanh toán trong tương lai tại khu vực châu Á”.

Nhật Bản đã khởi động khung pháp lý cho stablecoin từ năm 2022 thông qua sửa đổi Luật Dịch vụ Thanh toán. Theo đó, chỉ các tổ chức được cấp phép như ngân hàng, công ty tín thác và doanh nghiệp chuyển tiền có giấy phép mới được phát hành token neo theo đồng yên. Mô hình này nhấn mạnh yêu cầu dự phòng đầy đủ bằng tiền gửi ngân hàng hoặc tài sản an toàn, nhằm giảm thiểu rủi ro mất khả năng thanh toán.

Năm ngoái, công ty JPYC đã tung ra stablecoin neo theo đồng yên đầu tiên được bảo chứng bởi tiền gửi ngân hàng và trái phiếu chính phủ Nhật Bản. FSA cũng đã chấp thuận một dự án phát hành chung stablecoin của ba ngân hàng lớn, cho thấy nhà quản lý muốn thúc đẩy các mô hình stablecoin “an toàn theo chuẩn ngân hàng” thay vì token phát hành tự do.

Tháng 5 năm nay, cơ quan quản lý tài chính Nhật Bản tiếp tục mở rộng khung pháp lý khi công nhận một số loại stablecoin cấu trúc theo mô hình tín thác là “phương tiện thanh toán điện tử”. Quy định cũng được điều chỉnh để cho phép quản lý hợp pháp các sản phẩm do ngân hàng ủy thác nước ngoài phát hành. Động thái này được đánh giá là bước chuẩn bị để *Yen stablecoin* có thể lưu thông xuyên biên giới, gắn với các hệ thống thanh toán và ví kỹ thuật số quốc tế.

*bình luận*: Thay vì coi tiền mã hóa chỉ là tài sản đầu cơ, Nhật Bản đang rõ ràng tìm cách biến *Yen stablecoin* thành “đường ống” thanh toán kỹ thuật số, tăng sức ảnh hưởng của đồng yên trong chuỗi cung ứng và thương mại khu vực.

Tín hiệu nới lỏng quy định và tác động tới thị trường

Những bước đi mới của Nhật Bản mang ý nghĩa đáng kể với thị trường tài sản mã hóa toàn cầu. *Bitcoin(BTC) ETF* thường được xem là công cụ then chốt giúp thu hút dòng vốn từ các quỹ hưu trí, quỹ đầu tư tổ chức và nhà đầu tư truyền thống, nhờ cấu trúc quen thuộc và cơ chế giám sát chặt chẽ trên sàn giao dịch chứng khoán. Trong khi đó, *Yen stablecoin* có thể đóng vai trò nền tảng trong các hệ thống thanh toán xuyên biên giới, tăng mức độ hiện diện của đồng yên trong mạng lưới tài chính số châu Á.

Hiện tổng vốn hóa thị trường tài sản mã hóa toàn cầu đang ở mức khoảng 2.420 tỉ đô la Mỹ. Trong bối cảnh đó, nếu Nhật Bản đồng thời thúc đẩy *Bitcoin(BTC) ETF* và *Yen stablecoin*, quốc gia này có thể trở thành một trong những trung tâm điều phối quan trọng của thị trường tài sản số tại châu Á, sánh cùng các trung tâm như Singapore hay Hong Kong.

Tuy nhiên, tốc độ triển khai thực tế vẫn phụ thuộc lớn vào tiến trình sửa đổi luật, thiết kế chính sách thuế và xây dựng cơ chế bảo vệ nhà đầu tư. Việc hài hòa giữa mục tiêu thúc đẩy đổi mới và yêu cầu quản lý rủi ro vẫn là thách thức chính đối với Tokyo.

*bình luận*: Nếu tiến trình pháp lý diễn ra như kỳ vọng, Nhật Bản có thể vừa mở ra kênh đầu tư mới thông qua *Bitcoin(BTC) ETF*, vừa nâng cấp hạ tầng thanh toán số với *Yen stablecoin*. Điều này sẽ góp phần tăng tính cạnh tranh của thị trường tài sản mã hóa châu Á, đồng thời đẩy nhanh “cuộc đua” hoàn thiện khung pháp lý giữa các quốc gia trong khu vực.