BIS đẩy mạnh Project Agorá: Thử nghiệm blockchain hai tầng cho thanh toán xuyên biên giới 24/7

Theo CoinDesk đưa tin ngày 27 (giờ địa phương), Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (**từ**BIS**từ**) đã công bố báo cáo về **từ**Project Agorá**từ**, hé lộ kết quả thử nghiệm quốc tế liên quan đến thanh toán bán buôn xuyên biên giới dựa trên **từ**token hóa**từ** dự trữ ngân hàng trung ương và tiền gửi ngân hàng thương mại. Theo **từ**BIS**từ**, mô hình mới cho phép giao dịch hoàn tất trong vài giây sau khi tiền được “khóa”, đồng thời giảm mạnh rủi ro tín dụng và rủi ro thanh toán trong hệ thống hiện tại.

Theo **từ**BIS**từ**, **từ**Project Agorá**từ** là dự án thử nghiệm quy mô lớn, quy tụ 7 ngân hàng trung ương và hơn 40 tổ chức tài chính chịu sự giám sát chặt chẽ. Ngân hàng Pháp đại diện khối Euro, cùng với Ngân hàng Nhật Bản, Ngân hàng Hàn Quốc, Ngân hàng Mexico, Ngân hàng Quốc gia Thụy Sĩ, Trung tâm Đổi mới New York thuộc Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York và Ngân hàng Anh cùng tham gia. Dự án được **từ**BIS**từ** và Hiệp hội Tài chính Quốc tế (IIF) đồng chủ trì, tập trung kiểm chứng liệu cấu trúc **từ**blockchain**từ** và **từ**token hóa**từ** có thể khắc phục hệ thống chuyển tiền quốc tế chậm chạp, chi phí cao hiện nay hay không.

bình luận: Thành phần tham gia cho thấy đây không chỉ là một “thí nghiệm công nghệ” mà là thử nghiệm mang tính định hướng tương lai hạ tầng thanh toán toàn cầu.

Báo cáo cho biết, **từ**Project Agorá**từ** vận hành theo mô hình “blockchain hai tầng”. Ở mỗi khu vực pháp lý sẽ có một sổ cái riêng nắm giữ **từ**token hóa**từ** dự trữ ngân hàng trung ương, sau đó các sổ cái này được kết nối vào một sổ cái tích hợp chung. Nhờ vậy, số dư ở hai bên chỉ được cập nhật đồng thời hoặc không cập nhật, đảm bảo **từ**“thanh toán nguyên tử”**từ** (atomic settlement). **từ**BIS**từ** nhấn mạnh mô hình này vẫn giữ nguyên cấu trúc “hệ thống ngân hàng hai tầng” truyền thống, đồng thời bảo vệ được **từ**“tính đơn nhất của tiền tệ”**từ** – yếu tố phân biệt rõ với các giải pháp **từ**stablecoin**từ** trong khu vực tư nhân.

bình luận: Về bản chất, đây là cách đưa tiền ngân hàng trung ương và tiền gửi ngân hàng thương mại lên hạ tầng số mà không phá vỡ cấu trúc tài chính hiện hữu.

Một điểm đáng chú ý khác là các quy trình chống rửa tiền (**từ**AML**từ**), tuân thủ cấm vận, phát hiện gian lận có thể được xử lý **từ**song song**từ**, thay vì tuần tự như trong hệ thống thanh toán quốc tế hiện nay. Điều này hứa hẹn giảm tỷ lệ báo động sai – vấn đề thường xuyên gây chậm trễ cho các giao dịch xuyên biên giới. Theo ước tính của FXC Intelligence, quy mô thanh toán xuyên biên giới có thể tăng từ 195 nghìn tỷ USD năm 2024 lên 320 nghìn tỷ USD vào năm 2032. Khi khối lượng giao dịch phình to, yêu cầu nâng cấp **từ**hạ tầng thanh toán quốc tế**từ** trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

Thử nghiệm **từ**Project Agorá**từ** sẽ bước sang giai đoạn “thử nghiệm giá trị thực”, tức là có sử dụng giao dịch thật trong hệ thống. Tuy vậy, **từ**BIS**từ** chưa công bố mốc thời gian triển khai. Các vấn đề còn bỏ ngỏ được nêu ra gồm: cơ chế tiết kiệm thanh khoản, an ninh mạng, mức độ chắc chắn của việc quyết toán, quản trị dữ liệu và khung quản lý rủi ro. Ngoài ra, chênh lệch múi giờ toàn cầu – nguyên nhân gây trễ nải trong thanh toán hiện nay – có thể được giảm đáng kể nếu vận hành hệ thống theo mô hình hoạt động **từ**24/7**từ**.

bình luận: Nếu xử lý tốt bài toán bảo mật và quản trị dữ liệu, mô hình này có thể trở thành chuẩn mới cho thanh toán liên ngân hàng toàn cầu.

Động thái của **từ**BIS**từ** cũng trùng nhịp với kế hoạch cải tổ hạ tầng thanh toán của Ngân hàng Anh. Gần đây, Ngân hàng Anh đề xuất kéo dài thời gian hoạt động của hệ thống thanh toán tức thời RTGS và hệ thống thanh toán CHAPS, tiến gần tới trạng thái **từ**“thanh toán gần như 24 giờ mỗi ngày”**từ**. Phó thống đốc Sarah Breeden nhấn mạnh, sổ cái dùng chung và **từ**token hóa**từ** có thể giảm số lượng trung gian, từ đó giúp giao dịch nhanh hơn và chi phí rẻ hơn. Trong bối cảnh đó, kết quả từ **từ**Project Agorá**từ** đang cho thấy khi ngân hàng trung ương và khối ngân hàng tư nhân cùng phối hợp, bức tranh **từ**thanh toán xuyên biên giới**từ** có thể thay đổi sâu sắc như thế nào.

bình luận: Với đà thử nghiệm hiện tại, cuộc đua số hóa hạ tầng thanh toán đang bước sang giai đoạn mới, nơi các mô hình **từ**CBDC bán buôn**từ**, **từ**token hóa**từ** tài sản và hạ tầng chuỗi khối cấp quốc gia có thể dần đi vào ứng dụng thực tế.