Grayscale nộp hồ sơ ETF spot Zcash(ZEC) đầu tiên dựa trên tiền mã hóa riêng tư, ZEC tăng vọt 33%

Grayscale đệ đơn chuyển Zcash Trust thành ETF spot đầu tiên dựa trên *từ tiền mã hóa riêng tư từ*, kéo giá Zcash tăng mạnh. Nếu được chấp thuận, đây sẽ là ETF spot đầu tiên trên thị trường truyền thống sử dụng *từ tiền mã hóa riêng tư từ* làm tài sản cơ sở, mở ra khả năng nhóm tài sản này tiến gần hơn đến dòng vốn tổ chức.

Theo hồ sơ gửi Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) ngày 8 (giờ địa phương), Grayscale Investments cho biết sẽ chuyển đổi Grayscale Zcash Trust thành quỹ ETF giao dịch trên sàn, tương tự chiến lược đã áp dụng với Bitcoin(BTC) và Ethereum(ETH). Thông tin được nhiều hãng tin quốc tế trích dẫn lại ngày 13 (giờ địa phương). *Bình luận*: Việc Grayscale lặp lại mô hình chuyển đổi trust sang ETF với Zcash(ZEC) cho thấy họ đang thử nghiệm xem liệu thị trường truyền thống có chấp nhận *từ tiền mã hóa riêng tư từ* như với Bitcoin(BTC) và Ethereum(ETH) hay không.

Theo giới phân tích, động thái này được xem là phép thử về mức độ sẵn sàng của khung pháp lý Mỹ đối với *từ tiền mã hóa riêng tư từ*, trong bối cảnh các tranh cãi về chống rửa tiền (AML) và tuân thủ KYC vẫn còn gay gắt.

Theo nhiều nguồn tin thị trường, đầu năm nay SEC đã gần như khép lại quá trình rà soát kéo dài đối với nhóm *từ tiền mã hóa riêng tư từ*, trong đó không ban hành biện pháp trừng phạt riêng đối với Zcash(ZEC). Việc “không bị nêu tên” giúp tâm lý bất định bao trùm lên dự án này phần nào được tháo gỡ. Trên nền tâm lý tích cực đó, đồng sáng lập Multicoin Capital, Tushar Jain, tiết lộ đã bắt đầu xây dựng vị thế ZEC quy mô lớn từ tháng 2 như một công cụ phòng hộ vĩ mô, càng làm nổi bật nhu cầu từ phía các nhà đầu tư tổ chức.

Ngay sau khi thông tin về hồ sơ ETF spot lan ra, Zcash(ZEC) có thời điểm tăng vọt, tiến sát vùng 600 USD và quay lại nhóm 15 đồng tiền mã hóa có vốn hóa lớn nhất thị trường. Tuy nhiên, cấu trúc kỹ thuật của Zcash vẫn đặt ra thách thức không nhỏ cho mô hình ETF. Khoảng 30% lượng ZEC lưu hành hiện đang nằm trong các “shielded pool” – khu vực giao dịch riêng tư không công khai dữ liệu trên chuỗi. Điều này khiến các quy trình lưu ký, kiểm toán và chứng minh tài sản nắm giữ trở nên phức tạp hơn nhiều so với các tài sản có địa chỉ ví minh bạch như Bitcoin(BTC).

Trong khi đó, ETF truyền thống lại dựa trên cấu trúc lưu trữ, đối soát, và báo cáo minh bạch ở cấp độ từng đơn vị tài sản cơ sở. *Bình luận*: Sự mâu thuẫn giữa yêu cầu minh bạch của ETF với đặc tính ẩn danh của *từ tiền mã hóa riêng tư từ* là rào cản kỹ thuật và vận hành lớn nhất hiện nay, có thể khiến tiến trình xét duyệt kéo dài cho dù phía Grayscale tích cực vận động.

Về diễn biến giá, Zcash(ZEC) đã có một nhịp tăng dựng đứng trong tuần qua, từ dưới 420 USD lên vùng quanh 640 USD, trước khi điều chỉnh về khoảng 550 USD vào ngày 11 (giờ địa phương). Tính trong 7 ngày gần nhất, ZEC vẫn ghi nhận mức tăng khoảng 33%, vốn hóa duy trì quanh 9,31 tỷ USD và tiếp tục giữ vị thế là đồng *từ tiền mã hóa riêng tư từ* có quy mô lớn nhất thị trường.

Một số nhà phân tích thị trường tiền mã hóa cho rằng nhịp lùi giá này mang tính “lấy đà” hơn là đảo chiều xu hướng. Chuyên gia phân tích Crypto_Paykash nhận định trên nền tảng X rằng ZEC đã bước vào giai đoạn “consolidation” sau cú bứt phá từ vùng 325 USD, và nếu vùng hỗ trợ hiện tại bị xuyên thủng, giá có thể quay lại kiểm tra khu vực 535–550 USD. Tuy nhiên, với việc giá gần như tăng gấp đôi trong thời gian ngắn mà chưa trải qua nhịp điều chỉnh sâu nào, nhiều ý kiến coi đợt chững lại này là diễn biến tự nhiên và lành mạnh cho xu hướng dài hơn. *Bình luận*: Với tài sản biến động mạnh như *từ tiền mã hóa riêng tư từ*, các pha điều chỉnh sau tăng nóng giúp giảm bớt đòn bẩy và củng cố mặt bằng giá mới, thay vì ngay lập tức kéo thị trường vào chu kỳ giảm.

Song song với Zcash(ZEC), Grayscale cũng đang mở rộng danh sách tài sản tiềm năng cho các ETF spot khác như Cardano(ADA), Ripple(XRP), Dogecoin(DOGE), Near Protocol(NEAR)… Việc ZEC được đưa vào danh sách ưu tiên nộp hồ sơ cho thấy nhóm *từ tiền mã hóa riêng tư từ* không còn hoàn toàn “ngoài vùng phủ sóng” của tài chính truyền thống. Dù vậy, chừng nào các yêu cầu về lưu ký, kiểm toán và chứng minh tài sản đối với phần token nằm trong các pool riêng tư chưa có giải pháp rõ ràng, giới chuyên môn đánh giá khả năng được SEC phê chuẩn ngay trong ngắn hạn vẫn là dấu hỏi lớn.

*Bình luận*: Nếu một ETF spot dựa trên *từ tiền mã hóa riêng tư từ* như Zcash(ZEC) được thông qua, đây có thể trở thành cột mốc quan trọng, vừa buộc các dự án chú trọng hơn đến chuẩn tuân thủ, vừa mở ra dòng vốn mới cho những đồng tiền chuyên về quyền riêng tư – mảng lâu nay bị xem là “nhạy cảm” trong mắt cơ quan quản lý.